Hi hữu: Phi công F-15E Mỹ bị bắn rơi 2 lần liên tiếp tại chiến trường Trung Đông

CBS News ngày 1/6 dẫn lời hai nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết một phi công tiêm kích F-15E Mỹ đã "2 lần phóng ghế thoát hiểm chỉ trong hơn một tháng", khi 2 máy bay do anh này lái lần lượt bị Kuwait và Iran bắn rơi.

Lần nhảy dù đầu tiên của anh ta diễn ra ngày 2/3, khi lực lượng Kuwait bắn nhầm 3 tiêm kích F-15E Mỹ tham gia chiến dịch nhằm vào Iran.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, cho biết cả 6 người thuộc 3 tổ lái đều phóng ghế thoát hiểm an toàn.

Trong sự việc ngày 3/4, phi công này tiếp tục phải phóng ghế thoát hiểm khi chiếc tiêm kích F-15E trúng tên lửa trên bầu trời Iran.

Quân đội Mỹ sau đó mở chiến dịch quy mô lớn để giải cứu tổ lái, chưa rõ phi công này là người được sơ tán trước hay sau. Lầu Năm Góc và CENTCOM đều từ chối bình luận về thông tin.

"Đây là sự trùng hợp cực kỳ hiếm gặp. Điều này giống như bị sét đánh hai lần", David Deptula, cựu thiếu tướng không quân Mỹ, cho hay.

Ông nói thêm rằng, kể từ những năm 1950 tới nay, không có phi công nào của Mỹ bị bắn hạ trong 2 lần xuất kích riêng biệt thuộc cùng một chiến dịch.

Sau khi chiếc F-15E rơi tại Iran, phi công buồng trước được sơ tán ngay trong ngày 3/4. Sĩ quan điều khiển vũ khí leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran và được giải cứu hai ngày sau đó.

Ra đời từ thời kỳ Chiến tranh Lạnh, tiêm kích F-15E Strike Eagle của Mỹ không chỉ sống sót mà còn duy trì vai trò chủ lực trong các chiến dịch không kích hiện đại, nhờ khả năng đa nhiệm hiếm có giữa không chiến và tấn công mặt đất.

Trong hệ thống không quân của Không quân Mỹ, F-15E Strike Eagle từ lâu đã được xem là “xương sống” cho các nhiệm vụ tấn công tầm xa.

Khác với phiên bản F-15 nguyên bản vốn thiên về chiếm ưu thế trên không, F-15E được thiết kế lại để trở thành một nền tảng đa nhiệm thực thụ, có thể vừa giao chiến với tiêm kích đối phương, vừa tiến hành không kích chính xác vào các mục tiêu mặt đất.

Điểm đặc trưng dễ nhận thấy của F-15E là cấu hình hai chỗ ngồi. Trong khi phi công phía trước tập trung điều khiển máy bay, sĩ quan vũ khí phía sau đảm nhiệm việc vận hành radar, cảm biến và dẫn đường vũ khí.

Sự phân công này giúp chiếc tiêm kích xử lý đồng thời nhiều nhiệm vụ phức tạp trong môi trường tác chiến hiện đại, đặc biệt là các chiến dịch đánh sâu vào lãnh thổ đối phương.

Về hiệu năng, F-15E vẫn nằm trong nhóm máy bay chiến đấu mạnh mẽ nhất từng được chế tạo.

Với tốc độ tối đa khoảng Mach 2.5 và tầm hoạt động lên tới hàng nghìn km khi mang theo thùng dầu phụ, máy bay có thể triển khai các đòn đánh tầm xa mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào lực lượng tiếp dầu hay hộ tống.

2 động cơ phản lực công suất lớn mang lại khả năng leo cao nhanh và duy trì tải trọng vũ khí đáng kể, một yếu tố quan trọng trong các chiến dịch không kích quy mô lớn.

Khả năng chiến đấu của F-15E được đánh giá cao nhờ sự linh hoạt. Trong vai trò không chiến, máy bay mang theo các loại tên lửa không đối không hiện đại, đủ sức đối đầu với nhiều dòng tiêm kích thế hệ mới.

Nhưng điểm mạnh thực sự lại nằm ở nhiệm vụ tấn công mặt đất, nơi F-15E có thể mang theo nhiều loại bom thông minh, từ bom dẫn đường bằng laser đến bom vệ tinh JDAM, cho phép đánh trúng mục tiêu với độ chính xác cao trong mọi điều kiện thời tiết.

Một trong những yếu tố giúp F-15E duy trì ưu thế là khả năng tác chiến ban đêm và trong điều kiện thời tiết xấu. Hệ thống cảm biến và dẫn đường tiên tiến cho phép máy bay bay thấp, bám địa hình và tấn công mục tiêu ngay cả khi phi công không thể quan sát bằng mắt thường.

Đây là lợi thế chiến thuật quan trọng trong các chiến dịch hiện đại, nơi yếu tố bất ngờ và độ chính xác đóng vai trò quyết định.

Trong thực tế chiến trường, F-15E đã tham gia hàng loạt cuộc xung đột lớn từ đầu thập niên 1990 đến nay, từ Trung Đông đến Trung Á.

Máy bay thường đảm nhiệm các nhiệm vụ tấn công chiến lược, phá hủy cơ sở hạ tầng quân sự, kho tàng và hệ thống phòng không của đối phương. Sự bền bỉ và khả năng thích nghi đã giúp nó duy trì vai trò chủ lực trong suốt hơn 30 năm phục vụ.

Tuy vậy, F-15E không phải là không có hạn chế. Việc không được thiết kế theo tiêu chí tàng hình khiến máy bay dễ bị phát hiện hơn trước các hệ thống phòng không hiện đại.

Trong bối cảnh chiến tranh ngày càng phụ thuộc vào công nghệ radar và tên lửa tiên tiến, đây là điểm yếu buộc Mỹ phải liên tục nâng cấp hệ thống điện tử và vũ khí cho dòng máy bay này.

Dẫu vậy, với các gói nâng cấp radar mảng pha chủ động, hệ thống tác chiến điện tử mới và kho vũ khí ngày càng hiện đại, F-15E vẫn chứng tỏ giá trị trong chiến tranh hiện đại.

Trong khi các tiêm kích tàng hình như F-35 đảm nhiệm vai trò mở đường, F-15E tiếp tục phát huy thế mạnh ở các đòn tấn công hỏa lực lớn và linh hoạt.

Sau hơn ba thập kỷ, F-15E Strike Eagle không còn là biểu tượng công nghệ mới nhất, nhưng vẫn là một trong những “chiến binh bền bỉ” nhất của không quân Mỹ, minh chứng cho triết lý thiết kế coi trọng hiệu năng, tính đa nhiệm và khả năng nâng cấp lâu dài.

Việt Hùng