Hezbollah dùng 'sợi chỉ tử thần' làm mù hệ thống tác chiến điện tử của Israel

Nhân sự Lực lượng Radwan của Hezbollah. Ảnh: militarywatchmagazine.com

Trong bối cảnh xung đột leo thang tại biên giới Lebanon-Israel năm 2026, hình ảnh về du kích không còn là những người lính mang súng trường cũ kỹ mà đã chuyển sang các đơn vị tinh nhuệ sử dụng công nghệ cao.

Lực lượng Radwan - đơn vị đặc nhiệm hàng đầu của Hezbollah, đang dẫn đầu xu hướng này với chiến thuật du kích hiện đại, trong đó drone FPV dẫn đường bằng sợi quang nổi lên như vũ khí then chốt giúp họ vô hiệu hóa lợi thế công nghệ của Israel.

Drone FPV (First Person View) sợi quang mà Radwan Force sử dụng là sự tiến hóa trực tiếp từ kinh nghiệm chiến trường Ukraine.

Khác với drone thông thường điều khiển qua sóng radio hoặc GPS, loại drone này kết nối với người điều khiển qua một sợi cáp quang siêu mỏng, có đường kính chỉ bằng sợi chỉ nha khoa.

Sợi cáp này tự động tháo ra từ cuộn dây phía sau drone trong quá trình bay, truyền tín hiệu quang và hình ảnh độ phân giải cao thời gian thực mà không phát ra bất kỳ sóng điện từ nào.

Hezbollah gia tăng các cuộc tấn công bằng drone vào lực lượng chiếm đóng Israel. Ảnh: Cắt từ video/palestinechronicle.com

Nhờ đó, drone hoàn toàn miễn nhiễm với các hệ thống electronic warfare (EW - tác chiến điện tử) và jamming (gây nhiễu) tinh vi nhất của Israel, vốn dựa vào việc phá rối tín hiệu vô tuyến để làm “mù” hoặc khiến drone mất kiểm soát.

Theo fdd.org, về thông số kỹ thuật, drone FPV sợi quang thường là quadcopter nhỏ gọn, trọng lượng nhẹ, chi phí sản xuất chỉ từ 300-500 USD mỗi chiếc.

Phạm vi hoạt động hiệu quả dao động từ 10-20km, một số phiên bản có thể lên đến 30km tùy độ dài cáp quang.

Tốc độ bay cao, khả năng cơ động linh hoạt, bay thấp sát mặt đất hoặc len lỏi giữa địa hình đô thị, ruộng rẫy và công trình giúp chúng khó bị radar phát hiện.

Đầu đạn nổ thường mang theo lượng thuốc nổ đủ để phá hủy xe bọc thép nhẹ, vị trí quân sự hoặc gây thương vong cho bộ binh.

Người điều khiển có thể quan sát trực tiếp qua camera FPV như đang ngồi trong buồng lái, điều chỉnh hướng bay chính xác đến giây cuối cùng trước khi va chạm.

Các thành viên Hezbollah tham dự đám tang của Wissam Tawil, một chỉ huy thuộc lực lượng Radwan tinh nhuệ của Hezbollah, người mà theo các nguồn tin an ninh Lebanon đã bị sát hại trong một cuộc không kích của Israel vào miền nam Lebanon, tại Khirbet Silem, Lebanon, ngày 9/1/2024. Ảnh: jpost.com

Theo israel-alma.org, điểm mạnh lớn nhất của công nghệ này nằm ở khả năng “làm mù” hệ thống phòng thủ/tác chiến điện tử (EW).

Israel đã đầu tư hàng tỷ USD vào các lớp EW để phát hiện, gây nhiễu và vô hiệu hóa drone truyền thống.

Tuy nhiên, với drone sợi quang, không có tín hiệu vô tuyến để gây nhiễu, không có chữ ký điện từ để định vị nguồn phát và người điều khiển có thể ẩn náu an toàn cách xa hàng chục kilomet.

Kết quả là các hệ thống phòng không như Iron Dome hay các biện pháp kinetic interception (đánh chặn động năng) truyền thống trở nên kém hiệu quả hơn, buộc Israel phải chuyển sang các giải pháp đắt đỏ như bắn hạ bằng súng máy, laser, lưới chắn hoặc tăng cường tuần tra bộ binh - tất cả đều làm tăng chi phí và rủi ro cho phía Israel.

Theo aljazeera.com, Radwan Force áp dụng drone này trong chiến thuật du kích điển hình: các nhóm nhỏ, hoạt động độc lập, di chuyển nhanh, sử dụng địa hình che chắn, kết hợp drone với tên lửa chống tăng và hỏa lực bộ binh.

Khoảnh khắc drone FPV của Hezbollah tấn công xe tăng Merkava Israel. Ảnh: militarywatchmagazine.com

Từ tháng 3/2026, Hezbollah đã triển khai hàng chục đến hàng trăm cuộc tấn công bằng drone FPV sợi quang, gây thương vong đáng kể cho lực lượng Israel ở nam Lebanon.

Công nghệ này không chỉ gây tổn thất trực tiếp mà còn tạo hiệu ứng tâm lý, hạn chế sự di chuyển ban ngày của quân Israel và buộc họ phải phân bổ nguồn lực phòng thủ lớn hơn cho từng đơn vị nhỏ.

Theo longwarjournal.org, sự chuyển dịch này phản ánh chiến lược thông minh của Hezbollah dưới áp lực cấm vận: tận dụng linh kiện dân sự sẵn có từ Trung Quốc, học hỏi kinh nghiệm Ukraine và sản xuất địa phương để tạo ra vũ khí rẻ tiền nhưng hiệu quả cao.

Radwan Force, với kinh nghiệm đột kích và tác chiến nhỏ lẻ, đã trở thành lực lượng tiên phong trong mô hình “du kích công nghệ cao”, chứng minh rằng trong chiến tranh hiện đại, sự chênh lệch công nghệ có thể bị thu hẹp bởi sáng tạo bất đối xứng.

Drone FPV sợi quang không phải là vũ khí thay đổi hoàn toàn cán cân lực lượng, nhưng nó đang định hình lại chiến trường Lebanon bằng cách vô hiệu hóa một phần quan trọng trong hệ thống phòng thủ cao cấp của Israel.

Với chi phí thấp, khả năng chống jamming tuyệt đối và tính linh hoạt cao, công nghệ này đang buộc các quân đội hiện đại phải tái đánh giá cách đối phó với mối đe dọa du kích công nghệ cao trong các xung đột tương lai.

(Theo FDD, Al Jazeera, Jerusalem Post, Long War Journal)

Đào Cảnh