Hết thời mua laptop cũ giá rẻ

Các công ty đang bóc RAM và ổ cứng ra khỏi laptop cũ để bán kiếm lời khiến hàng tân trang giá rẻ không đến được tay người dùng. Ảnh: OpenEdu.

Trong một chia sẻ mới đây, Andy Harding - chủ kênh YouTube công nghệ nổi tiếng Salem Techsperts đã chính thức thông báo ngừng kinh doanh mảng laptop cũ tân trang giá rẻ. Đây không chỉ là câu chuyện của một cá nhân, mà là bức tranh phản chiếu sự khắc nghiệt của chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu kể từ cuối năm 2025.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ của mô hình kinh doanh laptop cũ chính là việc giá RAM và bộ nhớ tăng phi mã. Theo ghi nhận của Harding, giá của một thanh RAM DDR5 hoặc ổ cứng NVMe hiện tại còn cao hơn cả doanh thu quảng cáo của một video triệu view trên YouTube.

Tình trạng này tạo ra một hiện tượng kỳ lạ. Các nhà cung cấp máy tính cũ thay vì bán nguyên chiếc thì chọn cách "rã máy" để lấy linh kiện. Một chiếc laptop doanh nghiệp từ các công ty khi thải ra sẽ bị tháo sạch RAM và ổ cứng để bán rời vì lợi nhuận cao hơn gấp nhiều lần.

Những gì còn lại tới tay các thợ sửa chữa chỉ là "những cái xác không hồn" gồm vỏ, màn hình và bo mạch chủ.

Andy Harding và nhiều thợ sửa Laptop khác đang bị dồn vào bờ vực phải bỏ nghề do cơn khủng hoảng bộ nhớ. Ảnh: YouTube.

Khi các thợ tân trang phải mua thêm linh kiện mới để lắp hoàn chỉnh một chiếc máy, tổng chi phí thường vượt quá giá trị mà người tiêu dùng sẵn lòng chi trả.

"Chúng tôi đang ở trong một vị thế cực kỳ tồi tệ khi linh kiện bên trong đắt hơn cả chiếc laptop", chủ kênh Salem Techsperts chia sẻ.

Nhiều năm qua, người tiêu dùng thông thái thường tìm đến các dòng laptop doanh nghiệp cũ (như ThinkPad hay Dell Precision) vì độ bền và khả năng nâng cấp dễ dàng.

Tuy nhiên, cơn bão giá này đang buộc thị trường phải chuyển dịch sang các dòng máy có RAM và ổ cứng hàn chết trên bo mạch như Macbook - loại thiết bị vốn bị giới công nghệ chỉ trích là "đồ dùng một lần".

Việc sử dụng các thiết bị hàn chết linh kiện giúp giảm chi phí sản xuất và giá thành đầu vào, nhưng lại tước đi quyền sửa chữa của người dùng.

Khi thanh RAM 8 GB (mức tối thiểu không còn đủ dùng cho Windows 11) gặp sự cố hoặc trở nên lạc hậu, người dùng buộc phải bỏ cả chiếc máy thay vì chỉ tốn vài chục USD để nâng cấp. Điều này vô hình trung biến rác thải điện tử thành một gánh nặng khổng lồ cho môi trường.

Không chỉ người bán máy cũ gặp khó, các tiệm sửa chữa nhỏ lẻ cũng đang đứng trước bờ vực phá sản. Với giá linh kiện tăng vọt, chi phí sửa chữa một lỗi nhỏ cũng có thể khiến khách hàng "choáng váng".

Vốn dĩ ngành sửa chữa máy tính luôn phải đối mặt với định kiện về tình trạng "chặt chém" từ khách hàng. Giờ đây, những người thợ chân chính lại càng rơi vào thế khó khi giá linh kiện tăng phi mã tiếp tục làm làm xói mòn uy tín mà họ dày công gây dựng.

Theo nhận định của YouTuber, cơn khủng hoảng cung - cầu này không chỉ khu trú ở một quốc gia mà đang lan rộng toàn cầu. Tại những khu vực chưa chịu ảnh hưởng, các chuyên gia cảnh báo đó chỉ là sự chậm trễ nhất thời về nhu cầu. Một khi nguồn cung cũ cạn kiệt, kịch bản "linh kiện đắt hơn máy" sẽ lặp lại ở khắp mọi nơi.

Sự rút lui của những đơn vị tâm huyết như Salem Techsperts là một tín hiệu đáng báo động. Khi thị trường bị thống trị bởi các thiết bị không thể sửa chữa và giá linh kiện nằm ngoài tầm kiểm soát, người chịu thiệt thòi cuối cùng chính là người tiêu dùng.

Việt Anh