Hệ thống thủy lợi ĐBSCL - hành trình chuyển đổi tư duy phát triển

Ở khu vực Nam bộ, thành tựu lớn nhất mà ngành thủy lợi làm được là dùng lũ để cải tạo phèn. Trong khoảng gần 50 năm qua, đã cải tạo từ 1,8 triệu ha đất phèn xuống còn 130.000 - 150.000 ha như hiện nay

Điểm nhấn là công cuộc chinh phục Đồng Tháp Mười và Tứ giác Long Xuyên, xây dựng hệ thống thủy lợi lớn như kênh T5, T4, T6 để tháo chua, rửa phèn, thoát lũ, biến vùng đất phèn nặng, hoang hóa thành vựa lúa trọng điểm; mang lại cuộc sống no ấm cho hàng triệu người dân và phát triển sản xuất nông nghiệp mạnh mẽ

Cống Cái Lớn, huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang (nay là tỉnh An Giang) hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng tháng 20/1/2022. Quy mô công trình: Gồm 11 khoang cống và 1 âu thuyền, tổng chiều rộng thông nước 455m

Hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé giúp kiểm soát nguồn nước, tạo điều kiện sản xuất ổn định, bền vững... cho khoảng 350 ngàn ha đất sản xuất nông nghiệp, thủy sản thuộc các tỉnh, thành An Giang, Cà Mau, Cần Thơ

Các công trình kiểm soát nguồn nước tại vùng ĐBSCL đã và đang được triển khai góp phần rất lớn trong việc kiểm soát nguồn nước, tạo điều kiện sản xuất ổn định

Việc đầu tư hệ thống công trình thủy lợi tại ĐBSCL hướng đến mục tiêu hoàn thiện hệ thống thủy lợi kiểm soát nguồn nước để cấp nước sinh hoạt, chủ động cấp nước ngọt, mặn phục vụ sản xuất

Chính quyền và nhân dân các địa phương cũng đầu tư xây nhiều cống ngăn mặn, nhằm giữ ngọt và “ngọt hóa” những vùng bị nhiễm mặn, góp phần tăng diện tích canh tác lúa 2 vụ, trồng cây đặc sản mang lại giá trị kinh tế cao

Cống Xẻo Rô thuộc hệ thống công trình thủy lợi Cái Lớn – Cái Bé xây dựng tại huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang nay là tỉnh An Giang. Công trình hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng tháng 20/1/2022. Đây là công trình đầu tiên ở ĐBSCL đã tích hợp vừa kiểm soát nguồn nước vừa đảm bảo yêu cầu thông thuyền khi cần thiết

Cống âu Nguyễn Tấn Thành là cống ngăn mặn, trữ ngọt lớn thứ 2 tại vùng ĐBSCL, chỉ sau cống Cái Lớn - Cái Bé; tạo nguồn trữ và cấp nước bổ sung nhằm khép kín hoàn toàn vùng dự án. Đồng thời, tăng cường khả năng kiểm soát lũ, triều cường, mặn xâm nhập; chủ động kiểm soát, điều tiết nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và phục vụ sinh hoạt

Việc đầu tư các dự án thủy lợi tại vùng này hướng đến mục tiêu chủ động kiểm soát lũ cực đoan, phòng chống sạt lở bờ sông để bảo vệ khu dân cư, công trình hạ tầng, diện tích trồng lúa 2 vụ nuôi trồng thủy sản

Sản xuất lúa được chủ động và mang lại thu nhập, nâng cao đời sống người nông dân

Các công trình góp phần rất lớn trong việc kiểm soát nguồn nước, người dân chủ động sản xuất các loại cây, con mang lại giá trị kinh tế cao, phục vụ xuất khẩu. Trong đó, sầu riêng có thời điểm giá xuất khẩu trên 100.000 đồng/kg

Ngoài cây sầu riêng, mít trồng tại ĐBSCL, sản xuất ổn định, phục vụ xuất khẩu tốt, có thời điểm giá mít xuất khẩu lên đến 50.000 - 60.000 đồng/kg

Nguồn nước tưới tiêu được chủ động, tạo điều kiện sản xuất ổn định cho cư dân ĐBSCL

Các hệ thống công trình thủy lợi theo vùng sinh thái tại vùng đất ‘chín rồng” đã được nghiên cứu, lập quy hoạch, đầu tư xây dựng một cách đồng bộ, phù hợp với điều kiện địa hình, thủy văn, thủy lực dòng chảy, hệ sinh thái nông nghiệp trong từng tiểu vùng, tập quán canh tác, đời sống của người dân tại khu vực.

Thanh Tùng/VOV-ĐBSCL