Hệ thống 'nghẽn mạch', người dân chờ đợi đăng kiểm điện tử

Ngày 2/3, Cục Đăng kiểm Việt Nam chính thức triển khai cấp giấy chứng nhận kiểm định điện tử và tem kiểm định mẫu mới cho xe cơ giới, xe máy chuyên dùng trên toàn quốc. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong tiến trình số hóa lĩnh vực đăng kiểm.

Tuy nhiên, ngay trong ngày đầu thực hiện, hàng loạt cơ sở đăng kiểm rơi vào tình trạng trục trặc phần mềm, nghẽn hệ thống, khiến việc ký số và cấp giấy chứng nhận điện tử bị gián đoạn.

'ĐIỂM NGHẼN' LỘ DIỆN NGAY NGÀY ĐẦU TRIỂN KHAI

Ghi nhận của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 2/3, tại cơ sở đăng kiểm 29-25D (phố Trần Vỹ, Hà Nội), hàng dài phương tiện ô tô có mặt từ sớm để làm thủ tục đăng kiểm. Tuy nhiên, hệ thống kiểm định của cơ sở này bị "nghẽn" từ hệ thống kết nối mạng quá tải buộc các chủ xe phải nối đuôi xếp hàng chờ đợi trong thời gian dài. Thậm chí, một số xe dù hoàn tất đầy đủ quy trình kiểm định nhưng vẫn không thể nhận được giấy chứng nhận đăng kiểm điện tử do hệ thống nghẽn kết nối, chữ ký số không thể thực hiện.

Hàng dài phương tiện xếp chờ đăng kiểm tại cơ sở đăng kiểm 29-25D.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại các Chi nhánh 29-03V, 29-03S...và các cơ sở đăng kiểm tại các địa phương trên toàn quốc. Điều này cho thấy sự cố không mang tính cục bộ mà xảy ra trên diện rộng.

Theo lý giải từ Cục Đăng kiểm Việt Nam, lượng phương tiện đến kiểm định tăng đột biến trong sáng 2/3 do tâm lý người dân muốn thực hiện sớm theo quy định mới. Sự gia tăng này khiến hệ thống phần mềm cấp giấy chứng nhận điện tử quá tải, phát sinh lỗi kỹ thuật, gây chậm đồng bộ dữ liệu giữa các cơ sở và hệ thống trung tâm.

Đáng chú ý, việc tích hợp các chức năng mới như ký số, xác thực mã QR, hiển thị nội dung tem kiểm định… cũng bị trục trặc, khiến quy trình vốn được kỳ vọng “không giấy tờ, không chờ đợi” lại phát sinh ách tắc.

SỐ HÓA CHƯA ĐỒNG BỘ - BÀI TOÁN HẠ TẦNG VÀ DỰ PHÒNG KỸ THUẬT

Việc chuyển sang cấp giấy chứng nhận điện tử là bước đi phù hợp xu thế quản lý hiện đại. Tuy nhiên, sự cố trong ngày đầu cho thấy hai vấn đề đáng bàn.

Việc cấp giấy đăng kiểm điện tử gặp trục trặc ngay ngày đầu thực hiện.

Thứ nhất, hạ tầng công nghệ chưa được “stress test” đủ lớn. Nếu chỉ trong buổi sáng đầu tiên đã quá tải, điều đó đặt ra câu hỏi về năng lực dự phòng hệ thống và kịch bản xử lý khi lượng truy cập tăng cao.

Thứ hai, phụ thuộc lớn vào kết nối trung tâm. Khi việc ký số và đồng bộ dữ liệu đều phải thông qua hệ thống tập trung, chỉ cần một điểm nghẽn ở trung tâm là toàn bộ dây chuyền tại cơ sở bị ảnh hưởng, dù khâu kiểm định cơ học đã hoàn tất.

Điều này cho thấy chuyển đổi số không chỉ là thay đổi biểu mẫu, mà là câu chuyện tổng thể về kiến trúc hệ thống, khả năng chịu tải, an toàn dữ liệu và cơ chế vận hành linh hoạt.

Thực tế cho thấy, mỗi thay đổi liên quan đến đăng kiểm – lĩnh vực từng trải qua nhiều biến động trong thời gian qua đều tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp vận tải. Tâm lý muốn “làm sớm cho yên tâm” là điều dễ hiểu.

Song, chính tâm lý này cũng tạo ra “đỉnh tải” bất thường, đòi hỏi cơ quan quản lý phải có kịch bản phân luồng, giãn lịch hoặc truyền thông rõ ràng hơn để tránh dồn ứ trong ngày đầu áp dụng chính sách mới.

CẦN MINH BẠCH LỘ TRÌNH KHẮC PHỤC

Việc Cục Đăng kiểm Việt Nam nhanh chóng thừa nhận sự cố và triển khai khắc phục là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, để tạo niềm tin, cơ quan quản lý cần công bố rõ nguyên nhân kỹ thuật cụ thể.

Thông tin minh bạch tiến độ nâng cấp hệ thống. Đưa ra phương án dự phòng khi triển khai đồng loạt các tính năng mới trong tương lai.

Chuyển đổi số là xu hướng tất yếu, nhưng bài học từ ngày đầu triển khai cho thấy, công nghệ nếu chưa sẵn sàng có thể vô tình trở thành “điểm nghẽn” mới của cải cách hành chính.

Ngày đầu cấp giấy chứng nhận kiểm định điện tử và tem kiểm định mẫu mới cho xe cơ giới, xe máy chuyên dùng trên toàn quốc. Video: Thiên Tuấn.

Thiên Tuấn