Hé lộ thỏa thuận ngừng bắn 45 ngày

Iran hôm 6-4 lên tiếng bác bỏ ý tưởng ngừng bắn với Mỹ và Israel khi cho rằng điều đó chẳng khác nào tạo khoảng dừng để các nước này tái tổ chức lực lượng và tiếp tục tấn công Tehran. Theo hãng tin Tasnim, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei đưa ra tuyên bố trên trong bối cảnh xuất hiện một loạt thông tin về nỗ lực thúc đẩy ngừng bắn.

Cụ thể, một nguồn tin cho biết Iran và Mỹ nhận được một kế hoạch do Pakistan soạn thảo nhằm chấm dứt các hành động thù địch và mở lại eo biển Hormuz. Theo đề xuất này, lệnh ngừng bắn sẽ có hiệu lực ngay lập tức, cho phép mở lại eo biển Hormuz, đồng thời dành khoảng 15-20 ngày để hoàn tất một thỏa thuận rộng hơn. Thỏa thuận sẽ còn bao gồm một khuôn khổ mang tính khu vực đối với eo biển Hormuz, với các cuộc đàm phán trực tiếp cuối cùng dự kiến diễn ra tại Islamabad.

Ngoài ra, theo AP hôm 6-4, các nhà trung gian từ Ai Cập, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ đã gửi tới Iran và Mỹ đề xuất kêu gọi lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày và mở lại eo biển Hormuz. Họ kỳ vọng khoảng thời gian 45 ngày sẽ đủ để các cuộc đàm phán tiến tới một lệnh ngừng bắn lâu dài.

Khói bốc lên sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một kho chứa nhiên liệu ở Kuwait City - thủ đô của Kuwait, cuối tháng 3-2026Ảnh: AP

Trang tin Axios cũng đưa tin Mỹ, Iran và các bên trung gian khu vực đang thảo luận khẩn cấp về một thỏa thuận có thể mở đường cho việc chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột. Thỏa thuận được đề xuất có 2 giai đoạn. Trước hết là lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán rộng hơn. Sau đó là một giải pháp lâu dài đối với kho dự trữ uranium của Iran và việc mở lại eo biển Hormuz.

Cuộc đàm phán được xem là cơ hội cuối cùng để ngăn tình hình leo thang nghiêm trọng, như rủi ro cơ sở hạ tầng dân sự Iran bị tấn công và đòn đáp trả của Tehran vào cơ sở dầu mỏ, nước tại các nước vùng Vịnh.

Giữa lúc nỗ lực ngoại giao tiếp tục được đẩy mạnh, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa hôm 6-4 nhấn mạnh việc leo thang căng thẳng sẽ không mang lại ngừng bắn hay hòa bình, và chỉ có các cuộc đàm phán - nhất là những nỗ lực do các đối tác khu vực thúc đẩy - mới có thể đạt được mục tiêu này. Cùng ngày, theo hãng tin Kyodo, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cho biết Tokyo đang chuẩn bị cho đối thoại cấp lãnh đạo với Iran vào thời điểm phù hợp và sẽ nỗ lực tối đa để khôi phục hòa bình. Tuy nhiên, bà Takaichi không nói rõ đang cân nhắc đàm phán với nhà lãnh đạo nào của Iran.

Trước đó một ngày, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị cho rằng cách cơ bản để giải quyết các vấn đề hàng hải ở eo biển Hormuz là đạt được lệnh ngừng bắn càng sớm càng tốt. Theo tờ China Daily, phát biểu này được đưa ra trong cuộc điện đàm giữa ông và người đồng cấp Nga Sergei Lavrov về tình hình Trung Đông.

Theo ông Lavrov, các hành động quân sự cần chấm dứt ngay lập tức, đồng thời những bên liên quan nên quay trở lại các biện pháp chính trị và ngoại giao nhằm giải quyết tận gốc nguyên nhân của cuộc xung đột. Bộ trưởng Ngoại giao Nga cũng khẳng định Moscow sẵn sàng duy trì trao đổi và phối hợp chặt chẽ với Bắc Kinh, cũng như tiếp tục nỗ lực thúc đẩy ngừng bắn.

Xuân Mai