'Hào khí Lạc Hồng' đưa huyền sử vào sân khấu thực cảnh

Huyền tích cội nguồn và câu chuyện về sức mạnh cộng đồng

“Hào khí Lạc Hồng” hướng tới phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch, đồng thời mở ra những hình thức trải nghiệm văn hóa mới phù hợp với công chúng hôm nay

Với người Việt, Đền Hùng không chỉ là địa danh gắn với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương mà còn là biểu tượng của ý thức cội nguồn và tinh thần gắn kết dân tộc. Việc thực hành tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, góp phần khẳng định giá trị của di sản trong đời sống văn hóa Việt Nam.

Theo ông Phạm Tiến Đạt, Giám đốc Khu di tích lịch sử Đền Hùng, việc phối hợp với các chuyên gia, đạo diễn và nghệ sĩ xây dựng “Hào khí Lạc Hồng” xuất phát từ mong muốn bảo tồn, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch, đồng thời tìm kiếm những hình thức trải nghiệm văn hóa phù hợp với công chúng hôm nay. Chương trình cũng là một trong những hoạt động của tỉnh Phú Thọ hướng tới "Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026".

Theo dự kiến, chương trình có thời lượng khoảng 90 phút, được xây dựng thành 6 phần liên kết, mở đầu bằng câu chuyện Lạc Long Quân – Âu Cơ, truyền thuyết trăm trứng và sự hình thành cộng đồng người Việt thời Văn Lang. Mạch diễn tiếp nối với lễ hội kén rể của vua Hùng, cuộc đối đầu giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh, rồi khép lại bằng hình ảnh con người cùng nhau vượt qua thiên tai, dựng lại cuộc sống và trở về với cội nguồn.

Ban tổ chức trao đổi về định hướng xây dựng “Hào khí Lạc Hồng” thành sản phẩm nghệ thuật thực cảnh, góp phần làm phong phú trải nghiệm văn hóa tại Đất Tổ

Đáng chú ý, chương trình không đặt mục tiêu tái hiện lịch sử theo nghĩa phục dựng những sự kiện đã được xác lập, mà sử dụng chất liệu huyền sử để gợi mở những giá trị văn hóa và tinh thần cộng đồng. Chia sẻ về điều này, đạo diễn Mai Long cho biết, khi nhìn sâu hơn vào truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh, anh nhận ra câu chuyện không chỉ xoay quanh cuộc tranh tài giành Mỵ Nương, mà còn là hành trình con người cùng nhau vượt qua thử thách để bảo vệ cuộc sống. Nhìn sâu hơn, những trận chiến hay hiệu ứng sân khấu quy mô lớn không phải đích đến, mà là phương tiện làm nổi bật sức mạnh cộng đồng. Tinh thần ấy được gửi gắm qua thông điệp về sự đồng lòng vượt khó, chung sức dựng xây cuộc sống và trao truyền những giá trị tốt đẹp cho thế hệ sau.

Từ cách tiếp cận ấy, cuộc chiến giữa núi và nước trở thành một phần của câu chuyện rộng hơn về sức sống cộng đồng. Đạo diễn Mai Long nói thêm, điều mà êkíp hướng tới không đơn thuần là những cảnh tượng hoành tráng hay hiệu ứng thị giác, mà là làm sao để khán giả cảm nhận được tinh thần cùng chung nguồn cội. Về phần mình, anh cũng mong muốn xây dựng một “sân khấu điện ảnh thực cảnh”, nơi những phân đoạn giàu kịch tính đan xen với các khoảng lặng, để khi ra về, người xem còn nhớ đến ý nghĩa của hai chữ “đồng bào”.

Kể chuyện trên mặt nước bằng ngôn ngữ sân khấu đương đại

Chương trình “Hào khí Lạc Hồng” với sân khấu thực cảnh hướng tới phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch tại Đất Tổ

Không gian mặt nước tại khu vực Nhà đón tiếp khách Quốc tế – Trung tâm lễ hội Đền Hùng được lựa chọn làm địa điểm dàn dựng, trở thành một phần của ngôn ngữ biểu đạt thay vì chỉ là phông nền. Tại đây, cảnh quan tự nhiên, âm nhạc, ánh sáng, hình ảnh trình chiếu, hiệu ứng nước cùng diễn xuất, vũ đạo và võ thuật được kết hợp nhằm chuyển tải diễn biến câu chuyện.

Đưa truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh vốn đã quen thuộc với nhiều thế hệ lên sân khấu đương đại đòi hỏi cách kể mới, đủ sức thu hút cả khán giả trẻ. Vì vậy, êkíp quyết định lựa chọn kết hợp sân khấu, nghệ thuật thực cảnh và ngôn ngữ điện ảnh, đặt trải nghiệm của người xem làm trung tâm. Xuyên suốt chương trình, công nghệ được sử dụng không chỉ để tạo hiệu ứng thị giác mà còn góp phần kể chuyện, làm nổi bật cuộc đối đầu giữa núi và nước, đồng thời khắc họa hành trình con người ứng phó với thiên nhiên. Đạo diễn văn hóa Trần Trung cho biết, đây cũng là thách thức lớn khi chuyển tải một chất liệu dân gian quen thuộc bằng ngôn ngữ nghệ thuật hôm nay.

Ý tưởng “nước dâng bao nhiêu thì núi dâng bấy nhiêu” được đạo diễn Trần Trung nhắc đến như một hình ảnh chủ đạo, thể hiện cuộc đối đầu giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh bằng ngôn ngữ thị giác. Êkíp cũng nghiên cứu hệ thống cáp kỹ thuật số đa điểm 3D, cho phép lập trình chuyển động trong không gian ba chiều, phục vụ các cảnh diễn trên khu vực mặt nước.

Hào khí Lạc Hồng” được kỳ vọng sẽ mang đến hình thức trải nghiệm văn hóa mới, góp phần thu hút du khách đến với Đất Tổ

Theo chia sẻ từ êkip sản xuất, phương án dàn dựng dự kiến sử dụng công nghệ Hologram, màn nước kết hợp trình chiếu 3D Mapping và sân khấu nâng hạ di động. Một số kỹ thuật trình diễn không gian ba chiều cũng được nghiên cứu để tạo chuyển động cho diễn viên trên khu vực mặt nước, góp phần thể hiện cuộc đối đầu giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh. Đạo diễn Trần Trung nhấn mạnh hình ảnh dàn dựng theo ý tưởng “nước dâng bao nhiêu thì núi dâng bấy nhiêu”, qua đó chuyển tải sự tương khắc của hai thế lực tự nhiên bằng ngôn ngữ sân khấu.

Bên cạnh các lớp diễn có quy mô lớn, chương trình dự kiến dành chỗ cho những khoảnh khắc đời thường hơn, đó là hình ảnh người dân cùng chống lũ, bảo vệ cuộc sống, rồi bắt tay dựng lại nhà cửa, gieo trồng khi nước rút. Đặc biệt, hình ảnh mầm xanh ở phần kết cũng gợi ra sự tiếp nối của sự sống, nhấn mạnh thông điệp con người không chỉ đối mặt với thử thách mà còn biết chung sức kiến tạo tương lai.

Chương trình cũng dự kiến có phần tương tác dành cho một nhóm khán giả đăng ký trước. Dưới sự hướng dẫn của êkíp, người tham gia mặc trang phục lấy cảm hứng từ thời Văn Lang và góp mặt trong phân đoạn hội kén rể, trước khi trở lại vị trí khán giả. Những người xem khác có thể hòa vào không khí trình diễn thông qua âm nhạc, tiếng trống và các hiệu ứng sân khấu.

Không gian biểu diễn kết hợp mặt nước, ánh sáng và công nghệ trình chiếu, tạo bối cảnh cho câu chuyện huyền sử thời đại Hùng Vương

Đại diện Khu di tích lịch sử Đền Hùng chia sẻ, 2 đêm diễn vào ngày 21 và 23-11-2026 được xác định là bước thử nghiệm, đánh giá khả năng tổ chức chương trình nghệ thuật thực cảnh ban đêm tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng. Kết quả sẽ cung cấp thêm cơ sở để nghiên cứu các hình thức trải nghiệm văn hóa gắn với du lịch, đồng thời đặt ra yêu cầu cân bằng giữa tính hấp dẫn của một sản phẩm nghệ thuật mới với việc bảo tồn cảnh quan, gìn giữ giá trị di sản và bảo đảm an toàn tại khu di tích.

Với “Hào khí Lạc Hồng”, câu chuyện về nguồn cội được đặt trong một hình thức thể hiện mới, nơi truyền thuyết không chỉ được kể lại mà còn trở thành trải nghiệm văn hóa. Hiệu quả của cách làm này sẽ phụ thuộc vào sự hài hòa giữa công nghệ, nghệ thuật và chiều sâu của chất liệu dân gian, để những hình ảnh trên sân khấu thực sự góp phần làm sáng rõ các giá trị mà chương trình muốn chuyển tải.

Minh Vân