Hành trình giành huy chương quốc tế của Nguyễn Lương Thái Duy – ứng viên Gương mặt trẻ Việt Nam

Người nhỏ tuổi nhất mang về chiếc huy chương duy nhất

Ngày đoàn Việt Nam đặt chân tới Philippines dự Olympic Sinh học quốc tế 2025, mưa bão rất lớn. Thầy cô và học trò phải xoay xở mua gạo, rau, thịt để tự nấu một bữa cơm Việt giữa đất khách. Cả đoàn cùng ngồi ăn, vui vẻ và ấm áp giữa ngày mưa. Với nhiều người trong chuyến đi ấy, đó là một trong những kỷ niệm khó quên nhất, không phải vì hoàn cảnh éo le, mà vì sự gắn kết bình dị và ấm lòng hiếm có.

Và rồi, sau những ngày thi căng thẳng, Nguyễn Lương Thái Duy mang về chiếc Huy chương Vàng duy nhất cho đoàn Việt Nam năm đó, xếp thứ 7 trong gần 300 thí sinh đến từ 81 quốc gia và vùng lãnh thổ, em cũng đặc biệt được nhận Huân chương Lao động Hạng Nhì của Chủ tịch nước.

Nguyễn Lương Thái Duy, lớp 11, trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, giành huy chương vàng duy nhất cho đoàn Việt Nam tại Olympic Sinh học quốc tế, lọt top 7 trong gần 300 thí sinh. Ảnh: NVCC

Điều đáng chú ý là Duy khi ấy mới học lớp 11 và là thành viên nhỏ tuổi nhất của đội tuyển. Đây cũng là lần đầu tiên em dự thi học sinh giỏi ở cấp quốc tế, trong khi các thí sinh khác đã có nhiều năm tích lũy hơn, và phần thi thực hành đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo ở mức độ rất cao. Những điều kiện ấy không khiến Duy lùi bước. Em chọn cách đi từng bước, giữ nhịp, rèn kỹ năng và điều chỉnh từng chi tiết nhỏ cho đến khi bước lên bục nhận huy chương.

Nhưng với cô Bùi Thị Thu Hà, giáo viên dạy Thái Duy, nếu chỉ kể về giải thưởng thì vẫn chưa đủ để nói về học trò của mình. Điều cô Hà nhắc đến trước hết là phẩm chất học tập. Theo cô, Duy là một học sinh thông minh, chăm chỉ, học đều tất cả các môn nhưng đặc biệt yêu thích Sinh học. “Em thường dành nhiều thời gian để tìm hiểu thêm kiến thức sinh học chuyên sâu, làm bài tập và các đề thi học sinh giỏi”, cô cho biết. Trong lớp, Duy nắm chắc kiến thức đã học, thường xuyên đạt điểm kiểm tra cao nhất và cho thấy sự kiên trì, nỗ lực không ngừng nghỉ của Thái Duy.

Cô Bùi Thị Thu Hà, giáo viên chủ nhiệm, đồng thời là cô giáo dạy môn Sinh học của Thái Duy đã đồng hành cùng em trong nhiều dấu mốc. Ảnh: NVCC

Thành tích không đến từ bùng nổ nhất thời

Trước kỳ thi quốc tế, hành trình của Thái Duy đã được ghi nhận qua nhiều dấu mốc liên tiếp: giải Nhất học sinh giỏi cấp thành phố, giải Nhất học sinh giỏi quốc gia môn Sinh học, Huy chương Vàng cuộc thi Quốc tế về Sở hữu Trí tuệ, Sáng chế, Đổi mới và Công nghệ IPITEx 2024; lĩnh vực hóa sinh, Huy chương Bạc Olympic Sinh học Hoa Kỳ (USABO) năm 2025. Mỗi bước là một bậc thang, không có bước nào là ngẫu nhiên.

Nguyễn Lương Thái Duy (thứ 2 từ trái sang) cùng đội tuyển IBO 2025

Thành tích của Duy không phải kết quả của một khoảnh khắc bứt phá đơn lẻ, mà là sự tích lũy bền bỉ qua từng giờ học, từng trang vở ghi chép tỉ mỉ, từng bài tập và từng kỳ thi nối tiếp nhau. Em có thói quen ôn lại bài ngay sau mỗi ngày học, làm thêm nhiều bài tập vận dụng, chủ động tìm hiểu kiến thức chuyên sâu vượt khung chương trình phổ thông. Một nhịp học tập đều đặn như vậy giúp Duy không bị hẫng khi đối mặt với những đề thi lớn nơi lượng kiến thức chuyên sâu đòi hỏi sự bền bỉ dài hơi hơn.

Điều tạo nên sự khác biệt ở Duy không chỉ là trí tuệ, mà là kỷ luật. Em yêu Sinh học không phải theo cách say mê cảm tính, mà là niềm yêu thích đi kèm phương pháp rất khoa học: học đều tất cả các môn, nhưng đi sâu vào Sinh học bằng ý thức rõ ràng về điều mình cần làm để tiến xa. Ở trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam, nơi có nhiều học sinh xuất sắc và môi trường cạnh tranh học thuật cao, Duy vẫn được ghi nhận là một trong những gương mặt nổi bật nhất của lớp chuyên Sinh.

Những gì Thái Duy thể hiện không dừng lại trong lớp học hay phòng thi. Ngoài thời gian học, em từng đảm nhận vai trò Trưởng ban Truyền thông của Câu lạc bộ Âm nhạc cổ điển The Classics tại trường, cho thấy một người trẻ phát triển cân bằng mà không đánh đổi chiều rộng của đời sống để chạy theo thành tích đơn thuần.

Năm 2025, em vinh dự nhận giải "Thanh niên sống đẹp" do Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam thành phố Hà Nội trao tặng. Sau chiếc Huy chương Vàng Olympic Sinh học quốc tế, Chủ tịch nước tặng Thái Duy Huân chương Lao động hạng Nhì, một ghi nhận hiếm có với một học sinh phổ thông.

Ở tuổi 18, Nguyễn Lương Thái Duy là ứng viên nhỏ tuổi nhất trong 19 gương mặt lọt vào vòng bình chọn trực tuyến của Giải thưởng Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2025.

Phía sau tấm huy chương là một câu chuyện dài

Nhìn lại hành trình của Thái Duy, điều đọng lại không nằm ở bảng thành tích mà là hình ảnh một cậu học trò nhỏ tuổi nhất đội tuyển, lần đầu bước vào kỳ thi quốc tế với không ít bất lợi, rồi đi tới chiếc Huy chương Vàng không phải bằng may mắn hay năng khiếu bẩm sinh đơn thuần mà bằng nhiều ngày bình thường được sống rất có kỷ luật.

Thành công của Duy cũng gợi lên một câu chuyện lớn hơn về ngành giáo dục mũi nhọn: một học sinh có đam mê, thầy cô có chuyên môn và tận tâm, gia đình đủ kiên nhẫn đồng hành, và một đội tuyển đủ gắn kết để ngồi lại ăn cùng nhau một bữa cơm Việt giữa ngày mưa bão nơi xứ người. Thiếu đi bất kỳ yếu tố nào, câu chuyện có thể đã khác.

Phương Anh