Hàn Quốc dùng thực tế ảo giúp phạm nhân nhìn tội ác từ góc nhìn nạn nhân

Một tù nhân tham gia chương trình thí điểm trị liệu tâm lý của Bộ Tư pháp sử dụng công nghệ thực tế ảo. Ảnh: Bộ Tư pháp Hàn Quốc

Ứng dụng thực tế ảo (Virtual Reality - VR) trong trại giam tại Hàn Quốc bước vào giai đoạn vận hành toàn diện từ cuối tháng 7, sau khi Bộ Tư pháp nước này thông báo kế hoạch triển khai hôm thứ Năm. Chương trình đưa phạm nhân vào không gian mô phỏng bằng kính thực tế ảo, nơi họ nhìn lại chính hành vi phạm tội của mình từ góc nhìn của nạn nhân, thay vì chỉ nghe giảng giải theo cách thông thường. Mục tiêu, theo Bộ Tư pháp, là giúp phạm nhân nhận ra những suy nghĩ lệch lạc trong đầu mình và hiểu rõ hơn hậu quả mà hành động của họ gây ra cho người khác. Phương pháp này không thay thế trị liệu tâm lý nhóm đang áp dụng, mà được dùng song song để tăng hiệu quả điều trị.

18 kịch bản VR cho bốn nhóm tội danh

Bộ Tư pháp Hàn Quốc đã xây dựng 18 kịch bản thực tế ảo khác nhau, chia theo bốn loại tội danh. Sáu kịch bản tái hiện các vụ bạo lực tình dục, bốn kịch bản mô phỏng hành vi theo dõi rình rập, bốn kịch bản khác dựng lại cảnh ngộ bạo hành trẻ em, và bốn kịch bản còn lại xoay quanh bạo lực gia đình.

Trước khi áp dụng đại trà, chương trình được thí điểm tại chín cơ sở cải huấn với sự tham gia của 392 phạm nhân, chia thành nhóm nhận trị liệu kết hợp VR và nhóm chỉ trị liệu tâm lý nhóm theo cách truyền thống để làm cơ sở so sánh.

Kết quả thí điểm VR trại giam Hàn Quốc trên gần 400 phạm nhân

Trong nhóm phạm nhân phạm tội bạo lực tình dục, mức độ nhận thức lệch lạc ở nhóm dùng VR giảm 18,1%, trong khi nhóm đối chứng chỉ giảm 9%. Tính hung hăng ở nhóm dùng VR giảm 14,2%, so với mức giảm 2,4% của nhóm chỉ trị liệu thông thường. Khả năng thấu cảm với nạn nhân ở nhóm dùng VR tăng 13,9%, cao hơn mức tăng 8,9% ở nhóm còn lại.

Bộ Tư pháp cho biết những con số này cho thấy trải nghiệm thực tế ảo có thể củng cố khả năng tự nhận thức của phạm nhân và giúp họ hiểu sâu hơn góc nhìn của nạn nhân, qua đó khuếch đại hiệu quả của trị liệu tâm lý truyền thống.

Một số phạm nhân tham gia thí điểm cho biết trải nghiệm khiến họ suy ngẫm nhiều hơn về hành vi trong quá khứ. Một phạm nhân chia sẻ rằng khung cảnh chân thực đến mức người này có cảm giác như đã quay lại đúng ngày xảy ra sự việc, và cảm thấy xấu hổ, đau đớn khi phải đối diện với con người mình khi ấy. Một người khác, sau khi trải nghiệm kịch bản về bạo hành trẻ em, cho biết đã nghĩ đến cảm giác mà chính con trai mình từng trải qua trong quá khứ, và bày tỏ sự ân hận khi hình dung con trai mình hẳn đã sợ hãi, hoảng loạn đến nhường nào.

Dựa trên kết quả thí điểm, Bộ Tư pháp quyết định đưa chương trình vào vận hành chính thức tại 11 cơ sở cải huấn trên toàn quốc từ cuối tháng 7. Sau khi chương trình chính thức khởi động, cơ quan này cho biết sẽ tiếp tục đánh giá hiệu quả thực tế và hoàn thiện nội dung VR cho từng loại tội phạm khác nhau.

Bộ trưởng Tư pháp Hàn Quốc Jeong Seong-ho mô tả đây là phương pháp điều trị mới, giúp phạm nhân nhận thức khách quan về hành vi và tư duy lệch lạc của bản thân, đồng thời trải nghiệm chân thực góc nhìn của nạn nhân. Ông cho biết chương trình hướng đến mục tiêu hỗ trợ quá trình tái hòa nhập của phạm nhân và giảm tỷ lệ tái phạm.

Phạm Anh