Hàn Quốc - Đài Loan: Từ đối thủ không đội trời chung thành đồng minh trong cuộc đua AI

Logo của TSMC. Ảnh: TSMC

Theo truyền thông Mỹ ngày 19/8, trong nhiều thập kỷ, Hàn Quốc và Đài Loan đã cạnh tranh quyết liệt để giành vị thế thống trị trong những công nghệ làm nền tảng cho kỷ nguyên số, từ TV và điện thoại thông minh, đến chip nhớ.

Giờ đây, cuộc cạnh tranh gay gắt đó đang chuyển thành mối quan hệ hợp tác từng được cho là không thể tưởng tượng được, khi hai bên cùng chạy đua để cung cấp mặt hàng được săn đón nhất thế giới: Bộ tăng tốc AI. Đây là những chip phần cứng chuyên dụng có khả năng xử lý tới hàng nghìn tỷ phép tính cùng lúc để huấn luyện các mô hình AI tạo sinh.

Ông Sung Soo Eric Kim, Giáo sư tại Đại học Keio ở Tokyo, bình luận: “Chúng ta không có thời gian để sa vào cuộc xung đột kiểu cũ này. Nhu cầu quá lớn, chúng ta phải hợp tác và ưu tiên cung ứng trước”.

Trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ ngày càng có nhiều nhu cầu về năng lực điện toán nhằm chiếm ưu thế trong các mô hình tiên phong, xu hướng mở rộng chưa từng có của cơ sở hạ tầng AI trên toàn cầu đã tạo ra nhu cầu lớn đến mức không quốc gia nào có thể đáp ứng.

Điều đó đã khiến năng lực sản xuất bộ tăng tốc dựa trên thiết kế của các công ty hàng đầu trong ngành như Nvidia và AMD trở nên căng thẳng. Các sản phẩm này phụ thuộc vào chuỗi cung ứng ngày càng gắn kết giữa Đài Loan và Hàn Quốc.

Hàng trăm nghìn máy chủ AI trong những sảnh rộng lớn của các trung tâm dữ liệu từ Mỹ đến Đức là minh chứng cho thấy ngành này phụ thuộc lẫn nhau sâu sắc.

Để xây dựng một máy chủ AI của Nvidia cần có chip điện toán do TSMC của Đài Loan sản xuất, chip nhớ do SK Hynix hoặc Samsung của Hàn Quốc cung cấp cùng các công nghệ đặc biệt để kết hợp những loại chip này thành bộ tăng tốc AI. Sau đó, các nhà sản xuất Đài Loan lắp ráp những bộ tăng tốc này thành các giá máy chủ được trang bị hệ thống làm mát tinh vi rồi đưa vào vận hành để phục vụ AI.

Theo người phát ngôn của SK Hynix, trong kỷ nguyên AI, chỉ riêng năng lực cạnh tranh về công nghệ là chưa đủ. Khả năng cung cấp đúng khối lượng mà khách hàng cần, đúng vào thời điểm họ cần, mới là lợi thế cạnh tranh tối thượng. Ông cũng cho biết, công ty SK Hynix đang đẩy nhanh kế hoạch xây dựng các nhà máy mới.Tuy nhiên, mối quan hệ hợp tác phức tạp này ra đời không hẳn vì thiện chí mà do nhu cầu cấp thiết.

Giai đoạn cạnh tranh

Cạnh tranh giữa Hàn Quốc và Đài Loan gia tăng khi châu Á trở thành trung tâm sản xuất linh kiện điện tử, từ tấm nền màn hình cho TV, từ màn hình máy tính đến chip nhớ cho máy tính cá nhân. Trong lĩnh vực thương hiệu tiêu dùng, các nhà sản xuất máy tính Đài Loan như Acer và Asus cạnh tranh với Samsung và LG, trong khi HTC là đối thủ của Samsung trên thị trường điện thoại thông minh.

Trụ sở Samsung tại Seoul, Hàn Quốc. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Tuy nhiên, Đài Loan thường ở thế yếu hơn trong lĩnh vực này. Hàn Quốc vươn lên mạnh mẽ nhờ các tập đoàn khổng lồ như Samsung, vốn tích hợp nhiều công đoạn trong chuỗi cung ứng.

Ngay cả trong lĩnh vực sản xuất chip theo hợp đồng mà TSMC hiện thống trị, Samsung ban đầu cũng có lợi thế.

Khi có điện thoại iPhone, Apple đã trở thành khách hàng lớn của ngành bán dẫn và Samsung đã giành được các hợp đồng độc quyền sản xuất bộ xử lý iPhone cho đến năm 2015. Sau đó, Apple đưa TSMC vào chuỗi cung ứng, một phần do cạnh tranh ngày càng gia tăng với chính các dòng điện thoại thông minh của Samsung. Tiếp đó, Apple thay thế nhà cung cấp chip chính Samsung bằng TSMC.

Thành công của TSMC phần lớn nhờ lợi thế của Đài Loan trong lĩnh vực sản xuất theo hợp đồng. Không giống các tập đoàn Hàn Quốc sản xuất mọi thứ, ngành điện tử Đài Loan phát triển thành hệ sinh thái dày đặc gồm các nhà cung cấp chuyên biệt, mỗi công ty tập trung vào một công đoạn hẹp trong quá trình sản xuất. Công việc được phân chia giữa khoảng 100 công ty khác nhau ở Đài Loan. Mỗi công ty trong số đó tương đối nhỏ, nhưng rất linh hoạt và có khả năng thích ứng nhanh.

Giai đoạn “đối thủ thân thiện”

Trong kỷ nguyên AI, lợi thế của hệ sinh thái đa dạng tại Đài Loan đang được thể hiện rõ. Các công ty Đài Loan hiện thống trị nhiều phân khúc chuyên biệt, từ nguồn điện đến đóng gói chip và hệ thống làm mát, cho phép khách hàng toàn cầu kết hợp các nhà cung cấp khác nhau trong khi vẫn duy trì tính linh hoạt của hoạt động sản xuất.

Ông Jeong Woo Park, chuyên gia kinh tế tại tập đoàn dịch vụ tài chính Nomura, cho biết, Đài Loan hiện có vai trò lớn hơn Hàn Quốc trong chuỗi cung ứng AI. Báo cáo tháng 5 của Nomura xếp Đài Loan đứng đầu thế giới về tỷ trọng sản xuất phần cứng AI.

Xuất khẩu liên quan đến AI đã góp phần đưa tốc độ tăng trưởng kinh tế của Đài Loan lên mức cao nhất trong 15 năm, đạt 8,7% vào năm ngoái. Theo cơ quan thống kê Đài Loan, ước tính nền kinh tế này sẽ tăng trưởng mạnh 11,05% trong năm 2026 - mức nhanh nhất trong 39 năm.

Sự khác biệt này đã giúp Đài Loan lần đầu tiên vượt Hàn Quốc về GDP bình quân đầu người vào năm 2025 sau hơn hai thập kỷ. Dự báo khoảng cách này sẽ tiếp tục nới rộng trong năm 2026.

Tuy nhiên, thay vì làm cạnh tranh trở nên khắc nghiệt hơn, sự bùng nổ của AI đã thúc đẩy hai nền kinh tế ngày càng phụ thuộc lẫn nhau, khi mỗi bên đảm nhiệm những mắt xích khác nhau trong chuỗi cung ứng.

Thế mạnh của Đài Loan trong sản xuất chip theo hợp đồng và vị thế thống trị của Hàn Quốc trên thị trường chip nhớ khiến hai bên không thể thay thế lẫn nhau.

SK Hynix và Samsung cùng chiếm khoảng 80% sản lượng bộ nhớ băng thông cao (HBM) trên thế giới. Đây là những linh kiện giúp truyền và lưu trữ dữ liệu nhanh chóng, đóng vai trò quan trọng đối với các chip AI.

Các chip HBM này sau đó được kết hợp với chip điện toán do TSMC sản xuất thông qua công nghệ đóng gói tiên tiến tại Đài Loan. Đây là bước cuối cùng quan trọng trong quá trình sản xuất bộ tăng tốc AI. Do đó, Hàn Quốc đã ghi nhận thặng dư thương mại kỷ lục với Đài Loan trong năm 2025.

Ông Colley Hwang, Chủ tịch tập đoàn truyền thông và nghiên cứu công nghệ DIGITIMES, nhận định: “Đài Loan đã trở thành hành lang của Hàn Quốc tới Mỹ”. Ông Hwang mô tả mối quan hệ này là kiểu “đối thủ thân thiện” – mối quan hệ được thúc đẩy bởi nhu cầu AI.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc