Hai sĩ quan CIA tử nạn sau chiến dịch truy quét ma túy ở Mexico

Truyền thông Mỹ sau đó đưa tin hai nạn nhân là sĩ quan thuộc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA).

Lực lượng an ninh Mexico trong một chiến dịch chống ma túy. Nguồn: smallwarsjournal

Vụ tai nạn đã khiến tổng cộng bốn người thiệt mạng, gồm hai quan chức Mỹ và hai quan chức Mexico. Các nạn nhân đang trở về sau các hoạt động liên quan đến chiến dịch triệt phá một phòng thí nghiệm ma túy tổng hợp tại khu vực miền núi hẻo lánh.

Giới chức Mexico cho biết chiếc xe chở các nạn nhân bị trượt khỏi đường, rơi xuống vực và phát nổ.

Tổng chưởng lý bang Chihuahua, ông César Jáuregui Moreno, cho biết chiến dịch triệt phá phòng thí nghiệm ma túy do lực lượng Mexico thực hiện. Ông mô tả cơ sở này “có lẽ là một trong những phòng thí nghiệm ma túy lớn nhất từng được phát hiện”.

Theo ông Jáuregui, các quan chức Mỹ không trực tiếp tham gia cuộc đột kích. Họ đang thực hiện nhiệm vụ huấn luyện ở khu vực cách hiện trường khoảng 8–9 giờ di chuyển và sau đó gặp các điều tra viên bang Chihuahua sau khi chiến dịch kết thúc.

Một người phát ngôn văn phòng tổng chưởng lý bang cho biết chương trình huấn luyện nhằm hướng dẫn lực lượng Mexico xử lý ma túy tổng hợp nguy hiểm và sử dụng thiết bị như máy bay không người lái.

CIA đã từ chối bình luận về vụ việc.

Tai nạn nhanh chóng làm dấy lên tranh cãi tại Mexico về vai trò của các cơ quan Mỹ trong cuộc chiến chống các băng đảng ma túy.

Tổng thống Claudia Sheinbaum cho biết Chính phủ Mexico sẽ mở cuộc điều tra để xác định liệu sự tham gia của các quan chức Mỹ có vi phạm luật an ninh quốc gia hay không.

Theo bà Sheinbaum, nội các an ninh của Mexico trước đó không được thông báo về các hoạt động liên quan đến quan chức Mỹ tại bang Chihuahua.

“Điều đã được thống nhất với Chính phủ Mỹ là hai bên chia sẻ thông tin và hợp tác tình báo rộng rãi, cho phép lực lượng mỗi nước hoạt động trong lãnh thổ của mình”, bà nói, nhấn mạnh các chiến dịch trên bộ hoặc trên không tại Mexico phải do lực lượng Mexico dẫn dắt.

Trong những năm gần đây, vai trò của CIA trong các chiến dịch chống ma túy tại Mỹ Latin được cho là gia tăng. Cơ quan này đã mở rộng chia sẻ tình báo, triển khai các chương trình huấn luyện cho lực lượng Mexico và sử dụng máy bay không người lái để hỗ trợ xác định vị trí các phòng thí nghiệm ma túy.

Thông tin tình báo do CIA cung cấp hồi tháng 2 được cho là giúp lực lượng Mexico xác định vị trí của Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, trùm ma túy còn được biết đến với biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng đảng Jalisco New Generation Cartel, người đã thiệt mạng trong chiến dịch của lực lượng Mexico.

Theo John Feeley, cựu phó đại sứ Mỹ tại Mexico, sự hiện diện của các sĩ quan CIA trong các chương trình huấn luyện không phải điều bất thường.

“Có một sự hiểu lầm về việc huấn luyện và hỗ trợ thực sự có nghĩa là gì”, ông nói. “Điều đó không chỉ là học trong lớp và cũng không thể chỉ thực hiện trong văn phòng”.

Trong khi đó, ông Renato Sales Heredia, cựu ủy viên an ninh quốc gia Mexico, nhận định sự hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực chống tội phạm xuyên biên giới đã kéo dài nhiều năm.

“Câu hỏi không phải là liệu họ có ở đây hay không”, ông nói. “Điều quan trọng là họ đang làm gì và điều gì đã xảy ra với họ”.

Ngọc Lâm