Hải quan - tuyến phòng thủ vững chắc chống tội phạm ma túy xuyên quốc gia

Thu giữ gần 2,7 tấn ma túy, tăng 2 con số

Bức tranh tội phạm ma túy trong những năm qua cho thấy mức độ phức tạp, tinh vi và xuyên quốc gia ngày càng phức tạp. Các đường dây lợi dụng mạnh mẽ thương mại quốc tế, logistics, chuyển phát nhanh và hành khách xuất nhập cảnh để vận chuyển trái phép chất ma túy vào Việt Nam.

Trao đổi với phóng viên, ông Đặng Văn Đức - Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan cho hay, trong năm 2025, lực lượng hải quan đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, kiểm soát chặt tại các tuyến, địa bàn trọng điểm.

Kết quả, trong năm 2025, ngành Hải quan đã chủ trì và phối hợp với các lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng bắt giữ 204 vụ với 295 đối tượng, trong đó Hải quan chủ trì 85 vụ. Tổng lượng tang vật thu giữ lên tới gần 2,7 tấn ma túy các loại, tăng 17,4% so với cùng kỳ 2024, chủ yếu là ketamine (gần 1,5 tấn), cùng heroin, cocain, cần sa, thuốc phiện và ma túy tổng hợp.

Lực lượng hải quan sử dụng chó nghiệp vụ phát hiện ma túy cất giấu trong các lô hàng. Ảnh: CTVAH

Hoạt động của tội phạm ma túy “nóng” trên hầu hết các tuyến. Trên đường bộ thủ đoạn là cất giấu ma túy trong cabin xe, thùng hàng, container, nắp ca pô, lợi dụng hàng quá cảnh, xe khách xuyên biên giới. Tuyến hàng không và chuyển phát nhanh, ma túy được trộn trong mỹ phẩm, bánh kẹo, đồ khô, thớt gỗ, gói gia vị, ép chân không rồi phủ thực phẩm có mùi mạnh để qua mặt kiểm tra. Hành khách mang theo ma túy trong người hoặc hành lý xách tay, thủ đoạn cũ nhưng vẫn gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện.

Trong các chiến công của ngành Hải quan, Hải quan Cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài (Chi cục Hải quan khu vực I) nổi lên là điểm sáng trên tuyến hàng không phía Bắc. Là cửa ngõ hàng không quốc tế trọng yếu và điểm trung chuyển lớn của nhiều đường bay quốc tế, Nội Bài trở thành “đích ngắm” của các đường dây ma túy xuyên quốc gia.

Lãnh đạo Hải quan sân bay quốc tế Nội Bài cho biết, đơn vị luôn duy trì trạng thái cảnh giác cao, chủ động phân tích rủi ro, soi chiếu, kiểm tra trọng điểm, kết hợp chặt chẽ giữa con người và thiết bị kỹ thuật.

Chỉ riêng năm 2025, đơn vị đã tham gia triệt phá 12 vụ ma túy, bắt giữ 17 đối tượng, thu giữ 92,398 kg ma túy các loại, nhiều vụ được cất giấu tinh vi trong hàng hóa, bưu phẩm từ châu Âu về Việt Nam. Qua đó, từng bước bóc gỡ các đường dây lớn, có tổ chức, hoạt động xuyên biên giới.

Không dừng lại ở bắt giữ, ngành Hải quan còn đẩy mạnh dự báo tình hình, ban hành kịp thời các cảnh báo về phương thức, thủ đoạn mới; tăng cường kiểm soát tiền chất; siết chặt giám sát tại tất cả các khâu từ thông quan, hậu kiểm đến kiểm soát sau thông quan.

Theo ông Đặng Văn Đức, đấu tranh với tội phạm ma túy không thể chỉ dừng ở từng vụ việc đơn lẻ. “Muốn chặn hiệu quả ma túy xuyên quốc gia, phải kết hợp đồng bộ giữa kiểm soát trong nước và hợp tác quốc tế, giữa nghiệp vụ truyền thống và chia sẻ thông tin tình báo, qua đó đánh trúng đường dây, ngăn chặn nguồn cung ngay từ bên ngoài biên giới. Chính từ yêu cầu đó, công tác phòng, chống ma túy của Hải quan đang được triển khai theo hướng liên thông từ cửa khẩu ra khu vực, tạo nền tảng để chuyển sang giai đoạn phối hợp sâu rộng hơn với các đối tác quốc tế".

Triệt phá 165 vụ ma túy xuyên quốc gia chỉ trong 10 tháng

Song hành với đấu tranh trong nước, ngành Hải quan đặc biệt coi trọng hợp tác quốc tế, xem đây là trụ cột để ngăn chặn ma túy từ sớm, từ xa.

Minh chứng rõ nét là Chiến dịch Con Rồng Mê Kông - sáng kiến chung về chống buôn lậu ma túy và động vật hoang dã do Hải quan Việt Nam và Trung Quốc đồng khởi xướng từ năm 2018, phối hợp với Văn phòng tình báo khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (WCO-RILO AP) và UNODC, đã trở thành một trong những mô hình hợp tác hiệu quả hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Riêng giai đoạn 7 của Chiến dịch (OMD 7), triển khai tại Việt Nam từ 15/4 đến 15/9/2025 với sự tham gia của 24 cơ quan Hải quan, lực lượng thực thi pháp luật và tổ chức quốc tế, Hải quan Việt Nam đã phối hợp phát hiện 165 vụ, 213 đối tượng, thu giữ 2,3 tấn ma túy chỉ trong 10 tháng.

Ở phạm vi toàn khu vực, OMD 7 ghi nhận 1.155 vụ việc, trong đó 1.027 vụ ma túy, thu giữ 11,8 tấn ma túy và gần 1,75 triệu viên ma túy tổng hợp.

Thông qua cơ chế chia sẻ thông tin với Trung Quốc, Úc, Hồng Kông, Nhật Bản, cùng sự hỗ trợ của UNODC và RILO AP-WCO, nhiều đường dây lớn đã bị phát hiện từ khâu trung chuyển, giúp Việt Nam chủ động hơn trong việc “chặn nguồn” ngay từ bên ngoài biên giới.

Các lực lượng trong nước cũng duy trì phối hợp thường xuyên, trao đổi dữ liệu về đối tượng truy nã, đường dây nghi vấn, giám sát tàu thuyền trên biển, xác lập chuyên án chung, qua đó hình thành mạng lưới phòng tuyến nhiều lớp.

Bước sang năm 2026, lãnh đạo Chi cục Điều tra chống buôn lậu cho hay, dự báo tội phạm ma túy xuyên quốc gia tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt trong bối cảnh thương mại điện tử, logistics quốc tế và các nền tảng mạng xã hội bảo mật cao ngày càng được đối tượng lợi dụng để tổ chức vận chuyển và tiêu thụ ma túy.

Trước mắt, giai đoạn trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 được xác định là thời điểm nhạy cảm, nguy cơ gia tăng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vận chuyển trái phép ma túy.

Trong bối cảnh nêu trên, ngành Hải quan đang triển khai cao điểm kiểm soát, tập trung vào các cửa khẩu trọng điểm, tuyến hàng không, chuyển phát nhanh và địa bàn phức tạp; đồng thời đẩy mạnh phân tích dữ liệu, quản lý rủi ro, kiểm soát tiền chất và tăng cường phối hợp liên ngành.

Song Linh