Hải quan toàn cầu tái cấu trúc quản lý chuỗi cung ứng, Việt Nam tăng tốc số hóa

Theo Cục Hải quan, trong 3 ngày từ ngày 28 đến ngày 30/1/2026, tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia Abu Dhabi, các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) diễn ra Hội nghị và Triển lãm Công nghệ của Tổ chức Hải quan thế giới với chủ đề “Tính linh hoạt của cơ quan Hải quan trong một thế giới phức tạp: Bảo đảm an ninh và tạo thuận lợi thương mại thông qua đổi mới sáng tạo”.

Hải quan toàn cầu tái cấu trúc quản lý chuỗi cung ứng, Việt Nam tăng tốc số hóa. Ảnh: CHQ

WCO năm 2026 tập trung làm rõ cách thức cộng đồng Hải quan toàn cầu ứng phó với môi trường thương mại và chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp, đan xen giữa yêu cầu bảo đảm an ninh, tạo thuận lợi thương mại và thích ứng nhanh với thay đổi công nghệ. Trọng tâm xuyên suốt là khai thác đổi mới sáng tạo, công nghệ tiên tiến và các tiêu chuẩn quốc tế, trên nền tảng tăng cường hợp tác giữa cơ quan hải quan, khu vực tư nhân và các đối tác liên quan.

Theo chương trình, mỗi ngày làm việc của Hội nghị gắn với một chủ đề định hướng tương lai, phản ánh các ưu tiên chiến lược của WCO và các cơ quan hải quan thành viên. Ngày đầu tiên, với chủ đề “Bảo vệ biên giới vì thương mại an toàn”, các phiên thảo luận tập trung vào vai trò của hải quan trong bảo vệ xã hội, bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng toàn cầu nhưng vẫn duy trì dòng chảy thương mại thông suốt. Nhiều giải pháp công nghệ được nhấn mạnh như hệ thống soi chiếu tia X quang thế hệ mới, quản lý rủi ro tích hợp dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, khai thác điện toán đám mây để nâng cao năng lực xử lý, phân tích và chia sẻ thông tin.

Ngày làm việc thứ hai xoay quanh chủ đề “Tạo thuận lợi thương mại thông qua các lộ trình chuyển đổi số”. Các phiên thảo luận làm rõ vai trò của các nền tảng số như cơ chế một cửa, dữ liệu liên thông, chứng từ điện tử có thể xác thực và các giải pháp tạo thuận lợi thương mại dựa trên “lòng tin số”. Đồng thời, việc khai thác dữ liệu thương mại và logistics được xem là công cụ quan trọng để hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng bền vững, gắn với mục tiêu môi trường và tăng trưởng xanh.

Song song với các phiên toàn thể, nhiều phiên chuyên sâu được tổ chức về Mô hình Dữ liệu WCO, tiêu chuẩn dữ liệu soi chiếu UFF, đào tạo hải quan trực tuyến, các ứng dụng low code, no code, thiết bị IoT trong quản lý hàng hóa và an ninh mạng chuỗi cung ứng. Ngày làm việc cuối cùng, với chủ đề “Đổi mới cho tương lai của cơ quan Hải quan”, tập trung vào các vấn đề mới nổi như thương mại điện tử xuyên biên giới, đối thoại công tư về chia sẻ dữ liệu và các sáng kiến đổi mới sáng tạo. Điểm nhấn là phiên trình diễn giải pháp từ chương trình Hackathon, trước khi Hội nghị khép lại bằng thảo luận bàn tròn cấp cao về xây dựng cơ quan hải quan linh hoạt, bền vững.

Hội nghị WCO 2026 cũng cho thấy yêu cầu cấp thiết đối với Hải quan Việt Nam trong việc đẩy mạnh Hải quan số, Hải quan thông minh, dựa trên quản lý rủi ro tích hợp và khai thác hiệu quả dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây cùng các tiêu chuẩn dữ liệu quốc tế. Trọng tâm là chuẩn hóa, liên thông dữ liệu, giảm phụ thuộc vào các hệ thống rời rạc, qua đó nâng cao hiệu quả kiểm soát, bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng nhưng không cản trở thương mại./.

Song Linh