Hải quan tăng cường kiểm tra, xử lý hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ

Thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5, của Thủ tướng Chính phủ, nhằm tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, nâng cao hiệu quả thực chất công tác đấu tranh phòng, chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, lành mạnh và nâng cao uy tín quốc gia trong hội nhập quốc tế, ngày 6/5, Cục Hải quan có Công văn khẩn số 15923/CHQ-ĐTCBL chỉ đạo các đơn vị triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ liên quan.

Hàng hóa giả mạo nhãn hiệu nổi tiêng do lực lượng hải quan phát hiện, thu giữ

Theo đó, Cục Hải quan yêu cầu các chi cục hải quan khu vực tập trung, chủ động triển khai nghiêm các văn bản chỉ đạo của Chính phủ; Thủ tướng Chính phủ; Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; Bộ Tài chính và các kế hoạch, văn bản chỉ đạo của Cục Hải quan về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ.

Chủ động rà soát địa bàn, tuyến trọng điểm, tăng cường kiểm tra các lô hàng nghi vấn và chủ trì thực hiện các thủ tục, trình tự theo theo hướng dẫn tại Thông tư số 13/2015/TT-BTC ngày 30/1/2015 của Bộ trưởng Bộ Tài chính được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 13/2020/TT-BTC ngày 6/3/2020 và Thông tư số 06/2026/TT-BTC ngày 26/1/2026 của Bộ Tài chính và các quy định của pháp luật có liên quan.

Tăng cường kiểm tra, giám sát hải quan, chủ động phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành vi sản xuất, buôn bán, vận chuyển hàng giả, hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ; tem, nhãn, bao bì hàng hóa giả; hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; giả mạo xuất xứ; hành vi buôn bán hàng giả về giá trị sử dụng, công dụng, đồng thời nâng cao nhận thức, năng lực thực thi các quy định của pháp luật về phòng vệ thương mại, quy tắc xuất xứ, ghi nhãn hàng hóa, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, nâng cao tính tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu.

Chỉ đạo các hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu thường xuyên rà soát, đánh giá, xác định trọng điểm đối với các lô hàng có rủi ro cao như hàng hóa thuộc danh mục diện kiểm tra chuyên ngành về chất lượng, hàng hóa có yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Tập trung rà soát kỹ nhóm hàng tiêu dùng, hàng gia công sản xuất xuất khẩu có nguy cơ cao bị lợi dụng làm giả nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp và các mặt hàng có rủi ro cao về chỉ dẫn tình trạng pháp lý, phạm vi bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ như: nồi áp suất điện, nồi chiên, nước giặt, nước rửa chén, trà thảo mộc, giấy, củ giống hoa ly ở dạng ngủ đông, sữa dừa tươi đông lạnh,…

Tăng cường rà soát, áp dụng quản lý rủi ro và kiểm tra thực tế đối với hàng hóa quá cảnh có dấu hiệu nghi vấn, đặc biệt là các mặt hàng có nguy cơ giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ để ngăn chặn gian lận thương mại và chuyển tải bất hợp pháp.

Tập trung phân tích thông tin trước khi hàng đến đối với hàng quá cảnh từ các tuyến trọng điểm, doanh nghiệp mới thành lập hoặc thay đổi loại hình bất thường.

Thiết lập cơ chế trao đổi thông tin chặt chẽ giữa hải quan cửa khẩu nhập và cửa khẩu xuất để giám sát chặt chẽ đường đi của hàng hóa vận chuyển quá cảnh.

Đẩy mạnh công tác phối hợp, thường xuyên và kịp thời trao đổi, nắm bắt thông tin từ cơ quan chức năng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ và xây dựng cơ chế thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Báo cáo các vụ việc vi phạm phát hiện, bắt giữ liên quan đúng quy định.

Cục Hải quan chỉ đạo các chi cục hải quan khu vực bảo đảm số vụ bị xử lý tăng ít nhất 20% so với tháng 5/2025.

Đối với Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan yêu cầu cần trực tiếp điều tra, xác minh đối với các chuyên án, vụ án, vụ việc trọng điểm, có phạm vi ảnh hưởng lớn.

Phối hợp trao đổi, cung cấp cũng như tiếp nhận thông tin về hàng giả, hàng hóa giả mạo và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với các chi cục hải quan khu vực, hải quan cửa khẩu, hải quan ngoài cửa khẩu để kiểm tra, điều tra, xác minh theo thẩm quyền.

Đồng thời, chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ tăng cường công tác thu thập, phân tích thông tin nghiệp vụ hải quan, kịp thời dự báo tình hình hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, phương thức thủ đoạn đối với hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ, áp dụng các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan để bắt giữ, điều tra, xử lý theo quy định. Chi cục Điều tra chống buôn lậu cũng bảo đảm số vụ bị xử lý tăng ít nhất 20% so với tháng 5/2025.

Cục Hải quan giao Ban Giám sát quản lý về hải quan căn cứ chức năng nhiệm vụ, chủ động tham mưu cho lãnh đạo Cục các nội dung liên quan đến công tác thực thi bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực hải quan như: quy chế, quy trình nghiệp vụ về thủ tục hải quan và kiểm tra, giám sát hải quan; thực thi bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Tham mưu xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế chính sách thực thi và hướng dẫn, kiểm tra các đơn vị trong ngành và doanh nghiệp thực thi bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Bên cạnh đó, hướng dẫn các đơn vị triển khai thực hiện việc tạm dừng thủ tục thông quan theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Tăng cường phối hợp với các chủ sở hữu quyền, các cơ quan giám định tập huấn quy trình nghiệp vụ, cách phân biệt hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ cho đội ngũ công chức nhằm đáp ứng tốt hơn công tác thực thi bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực hải quan.

Kịp thời cập nhật danh sách các nhãn hiệu hàng hóa đã được đăng ký kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có yêu cầu bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại cơ quan hải quan cho các chi cục hải quan khu vực và các đơn vị liên quan, phối hợp hỗ trợ các đơn vị thông tin về người nộp đơn và các chủ sở hữu quyền...

Trường Sơn