Hải quân Mỹ bắt đầu khủng hoảng vì thiếu tên lửa Tomahawk?

Khi Hải quân Mỹ sử dụng loại vũ khí này với tốc độ ngày càng lớn trong các chiến dịch quy mô cao, một câu hỏi đang được nhiều chuyên gia quốc phòng đặt ra: liệu ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ có thể sản xuất đủ Tomahawk để duy trì nhịp độ chiến đấu hiện nay hay không?

Tên lửa Tomahawk. (Nguồn: TNI)

Mối lo này đặc biệt nổi lên trong những ngày đầu của chiến dịch Epic Fury, khi Hải quân Mỹ phóng hàng trăm tên lửa Tomahawk nhằm vào các mục tiêu của Iran. Những đòn tấn công này chủ yếu nhắm vào hệ thống radar, trung tâm chỉ huy, bãi phóng tên lửa và các cơ sở hải quân. Nhờ khả năng tấn công chính xác từ khoảng cách rất xa, Tomahawk đã trở thành công cụ chủ lực giúp Washington vô hiệu hóa các mục tiêu quan trọng ngay từ giai đoạn mở màn chiến dịch.

Tuy nhiên, việc sử dụng Tomahawk với quy mô lớn cũng làm lộ ra một thực tế đáng chú ý: tốc độ tiêu thụ tên lửa trên chiến trường có thể nhanh hơn rất nhiều so với khả năng sản xuất của ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ.

Tên lửa Tomahawk được đưa vào trang bị từ năm 1983 và liên tục được nâng cấp kể từ đó. Đây là loại tên lửa hành trình tầm xa có khả năng dẫn đường chính xác, được phóng chủ yếu từ tàu khu trục, tàu tuần dương và tàu ngầm của Hải quân Mỹ. Với chiều dài khoảng 5,56 m, trọng lượng phóng khoảng 1.300 kg và đầu đạn nặng khoảng 310 kg, Tomahawk có thể tấn công các mục tiêu cách xa hơn 1.700 km với tốc độ gần 920 km/h.

Điểm mạnh của loại vũ khí này nằm ở khả năng bay thấp để tránh radar và hệ thống dẫn đường rất tinh vi. Tomahawk sử dụng kết hợp nhiều công nghệ như GPS, hệ thống dẫn đường quán tính (INS), định vị địa hình TERCOM và hệ thống so khớp hình ảnh DSMAC. Nhờ sự kết hợp này, tên lửa có thể bay theo các lộ trình phức tạp và đánh trúng mục tiêu với độ chính xác rất cao.

Theo một số báo cáo, trong 72 giờ đầu của chiến dịch Epic Fury, Hải quân Mỹ đã phóng khoảng 400 tên lửa Tomahawk. Con số này tương đương gần 10% số tên lửa sẵn sàng chiến đấu của Mỹ. Điều đáng chú ý là lượng tên lửa này thậm chí còn vượt quá tổng số Tomahawk được sản xuất trong nhiều năm gần đây.

Chính vì vậy, nhiều chuyên gia quốc phòng bắt đầu lo ngại về khả năng kho dự trữ của Mỹ có thể bị suy giảm nhanh chóng nếu các chiến dịch cường độ cao kéo dài. Trong trường hợp số lượng Tomahawk giảm xuống mức nguy hiểm, khả năng tấn công chính xác tầm xa của quân đội Mỹ cũng có thể bị ảnh hưởng.

Trong bối cảnh xung đột khu vực, điều này có thể tạo ra những hệ quả đáng kể. Nếu kho tên lửa Tomahawk suy giảm nghiêm trọng, các lực lượng đối phương có thể cảm thấy ít bị răn đe hơn khi tiến hành các cuộc tấn công vào căn cứ Mỹ. Ở tầm chiến lược rộng hơn, một số nhà phân tích cho rằng các đối thủ lớn của Washington có thể theo dõi sát sao tình hình kho vũ khí của Mỹ để điều chỉnh tính toán của mình trong các khu vực nhạy cảm như Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Một trong những lý do khiến việc bổ sung kho Tomahawk diễn ra chậm là do quá trình sản xuất loại vũ khí này rất phức tạp. Tập đoàn Raytheon, có trụ sở tại Massachusetts, là nhà thầu chính chịu trách nhiệm sản xuất Tomahawk. Tuy nhiên, việc chế tạo một tên lửa hoàn chỉnh phụ thuộc vào mạng lưới lớn các nhà thầu phụ và công ty chuyên cung cấp linh kiện.

Mỗi tên lửa Tomahawk bao gồm hàng nghìn bộ phận khác nhau, từ động cơ phản lực cánh quạt Williams F107, tên lửa đẩy nhiên liệu rắn, hệ thống dẫn đường chính xác, khung thân bằng vật liệu composite, các bình nhiên liệu bên trong, cho đến hệ thống điện tử có độ tin cậy cao và lớp bảo vệ chống nhiễu điện từ cho máy tính trên tên lửa. Tất cả những linh kiện này đều phải đáp ứng các tiêu chuẩn quân sự nghiêm ngặt và trải qua quá trình kiểm tra kỹ lưỡng trước khi được lắp ráp.

Do độ phức tạp cao của hệ thống, việc chế tạo một tên lửa Tomahawk thường mất từ 18 đến 24 tháng kể từ khi đặt hàng. Chi phí của mỗi quả tên lửa cũng không hề nhỏ, dao động từ khoảng 2 đến 4 triệu USD tùy theo biến thể.

Bên cạnh đó, chuỗi cung ứng cũng là một trong những nút thắt lớn nhất. Một số linh kiện quan trọng của Tomahawk chỉ được sản xuất bởi một số ít công ty chuyên biệt tại Mỹ. Các động cơ nhiên liệu rắn – thành phần cần thiết để phóng tên lửa, chỉ do một số nhà sản xuất đảm nhiệm. Khi năng lực sản xuất của các nhà cung cấp này đạt tới giới hạn, toàn bộ tiến độ sản xuất Tomahawk cũng bị ảnh hưởng.

Ngoài ra, nhiều bộ phận quan trọng như cảm biến, hệ thống dẫn đường và các linh kiện điện tử chuyên dụng đến từ các nhà cung cấp độc quyền. Chỉ cần một mắt xích trong chuỗi cung ứng gặp trục trặc, toàn bộ dây chuyền sản xuất có thể bị chậm lại.

Trong nhiều năm qua, sản lượng Tomahawk của Mỹ được duy trì ở mức tương đối khiêm tốn, khoảng 90 tên lửa mỗi năm. Raytheon từng đề xuất kế hoạch tăng sản lượng lên tới 1.000 tên lửa mỗi năm, nhưng mục tiêu này vẫn còn khá xa vời.

Với tốc độ sản xuất hiện nay, việc thay thế số tên lửa đã được sử dụng chỉ trong 72 giờ đầu của Chiến dịch Epic Fury có thể mất tới 4,5 năm. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về khả năng duy trì sức mạnh tấn công của Mỹ trong các cuộc xung đột kéo dài.

Xuân Minh