Hải quan khu vực XIII bứt tốc nhờ cải cách

Cải cách, hiện đại hóa, tạo lực kéo tăng thu

Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, ông Vũ Lê Quân - Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XIII cho biết, trong quý I/2026, kinh tế thế giới tiếp tục tiềm ẩn nhiều rủi ro khi xung đột địa chính trị gia tăng, giá năng lượng biến động và chi phí logistics ở mức cao, tác động trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, Chi cục Hải quan khu vực XIII (phụ trách địa bàn Khánh Hòa, Lâm Đồng) đã tích cực cải cách, tạo thuận lợi thương mại. Nhờ vậy, thu ngân sách đạt kết quả tích cực. Tính đến ngày 28/3/2026, tổng thu ngân sách nhà nước của đơn vị đạt 1.075,62 tỷ đồng, bằng 34,33% dự toán được giao, đạt 29,88% chỉ tiêu phấn đấu, tăng 43,8% so với cùng kỳ năm 2025, tương ứng tăng 327,64 tỷ đồng.

Cán bộ hải quan hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục xuất nhập khẩu. Ảnh: CTV AH

Kết quả này phản ánh hiệu quả của việc triển khai đồng bộ các giải pháp cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa hải quan, qua đó tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, đồng thời nuôi dưỡng nguồn thu bền vững.

Theo ông Vũ Lê Quân, cải cách không chỉ là yêu cầu quản lý, mà còn là “đòn bẩy” trực tiếp đối với nguồn thu. “Thời gian thông quan được rút ngắn, chi phí tuân thủ giảm sẽ giúp doanh nghiệp mở rộng hoạt động, từ đó đóng góp nhiều hơn cho ngân sách” - ông Quân nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy, nguồn thu tăng chủ yếu đến từ các mặt hàng nhập khẩu trọng điểm như xăng dầu, máy móc thiết bị, nguyên phụ liệu sản xuất… Trong đó, nhóm xăng dầu tiếp tục đóng góp đáng kể, tạo nền tảng tăng trưởng cho toàn đơn vị.

Hiệu quả hoạt động của Chi cục Hải quan khu vực XIII trong thời gian qua còn thể hiện ở việc hiện đại hóa quản lý. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin đã giúp Chi cục Hải quan khu vực XIII nâng cao hiệu quả quản lý. Hệ thống VNACCS/VCIS và các hệ thống vệ tinh được vận hành ổn định, đảm bảo 100% văn bản trao đổi dưới dạng điện tử. Qua đó, không chỉ rút ngắn thời gian xử lý, mà còn nâng cao khả năng phân tích, quản lý rủi ro.

Trong bối cảnh lưu lượng hàng hóa, phương tiện và hành khách qua địa bàn tiếp tục gia tăng, đặc biệt ở đường hàng không và đường biển, việc ứng dụng công nghệ càng trở nên quan trọng. Ở góc độ điều hành, việc hiện đại hóa giúp cơ quan hải quan phân bổ nguồn lực hợp lý hơn, tập trung kiểm tra các lô hàng có rủi ro, đồng thời giảm đến mức thấp nhất tác động đến doanh nghiệp tuân thủ tốt.

Không chỉ thể hiện qua số liệu, hiệu quả cải cách của Chi cục Hải quan khu vực XIII còn được phản ánh rõ nét qua đánh giá của cộng đồng doanh nghiệp. Đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản tại tỉnh Khánh Hòa cho biết, thủ tục hải quan hiện nay “nhanh và rõ ràng hơn đáng kể”. “Các khâu xử lý hồ sơ điện tử được rút ngắn, nếu doanh nghiệp có sai sót cũng được hướng dẫn điều chỉnh kịp thời, không bị kéo dài như trước” - đại diện doanh nghiệp này chia sẻ.

Trong khi đó, một doanh nghiệp nhập khẩu máy móc thiết bị đánh giá cao việc mở rộng xử lý thủ tục trên môi trường số, nhờ đó, doanh nghiệp không phải đi lại nhiều, mọi trao đổi đều thực hiện qua hệ thống. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, không bị gián đoạn vì chậm thông quan.

Những phản hồi này cho thấy sự chuyển dịch rõ nét từ “quản lý” sang “phục vụ”, khi cơ quan hải quan không chỉ đảm bảo tuân thủ, mà còn đồng hành cùng doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Chuẩn bị nền tảng mới, hướng tới tăng trưởng bền vững

Bên cạnh kết quả đạt được, Chi cục Hải quan khu vực XIII cũng chủ động rà soát, nhận diện các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn. Các khó khăn chủ yếu liên quan đến xử lý tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ, xác định tính chất một số mặt hàng đặc thù... Việc kịp thời kiến nghị tháo gỡ các vướng mắc này được xem là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo tính thống nhất trong thực thi pháp luật và duy trì dòng chảy hàng hóa thông suốt.

Trên nền tảng kết quả quý I, nhiệm vụ thu ngân sách tiếp tục được xác định là trọng tâm trong quý II/2026.

Chi cục Hải quan khu vực XIII sẽ tiếp tục bám sát nguồn thu, đặc biệt là các nhóm hàng chủ lực như xăng dầu, than đá, máy móc thiết bị; đồng thời triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý thuế, chống thất thu.

Cùng với đó, việc duy trì môi trường thủ tục thuận lợi tiếp tục được xem là giải pháp căn cơ để nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài. Bên cạnh đó, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại tiếp tục được đẩy mạnh với yêu cầu nâng cao chất lượng thu thập thông tin, phân tích dữ liệu và dự báo tình hình.

Theo đó, Chi cục Hải quan khu vực XIII tiếp tục tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng trên địa bàn, nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát và phòng ngừa vi phạm. Việc ứng dụng công nghệ và quản lý rủi ro tiếp tục là công cụ trọng tâm, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường mà không làm ảnh hưởng đến hoạt động hợp pháp của doanh nghiệp.

Nhiệm vụ quan trọng cũng được đơn vị quan tâm triển khai trong năm 2026 là đầu tư nhân lực, vật lực để sẵn sàng cho hệ thống thông quan tập trung, hướng tới mô hình hải quan hiện đại. Đơn vị đã chủ động rà soát, tinh gọn bộ máy, lựa chọn đội ngũ công chức có trình độ chuyên môn cao và khả năng ứng dụng công nghệ làm nòng cốt, đồng thời đẩy mạnh đào tạo tại chỗ.

Ông Vũ Lê Quân cho biết, quá trình chuẩn bị được thực hiện đồng bộ cả về con người, công nghệ và quy trình. Khi hệ thống mới đi vào vận hành, mục tiêu không chỉ là tăng tốc độ xử lý, mà còn nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp. Song song đó, đơn vị tiếp tục hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, chuẩn hóa vị trí việc làm, hướng tới xây dựng lực lượng hải quan chuyên nghiệp, hiện đại.

Song Linh