Hải quan chủ động đấu tranh với tội phạm ma túy từ sớm, từ xa

Hải quan chủ trì phối hợp triệt phá 72 vụ án ma túy

Trao đổi về kết quả công tác phòng, chống ma túy thời gian qua, ông Đặng Văn Đức, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan cho biết, cùng với việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030, toàn ngành đã tập trung kiểm soát chặt các tuyến, địa bàn trọng điểm; tăng cường phân tích rủi ro, ứng dụng công nghệ, nâng cao hiệu quả phối hợp với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng và các lực lượng chức năng nhằm chủ động phát hiện, ngăn chặn hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy qua biên giới.

Kết quả đấu tranh trong những tháng đầu năm cho thấy, áp lực kiểm soát tiếp tục được duy trì ở mức cao. Riêng trong thời gian từ ngày 15/4 đến ngày 14/5/2026, ngành Hải quan đã chủ trì, phối hợp với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng phát hiện, bắt giữ 9 vụ với 115 đối tượng; trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 3 vụ. Tang vật thu giữ gồm hơn 120 kg ma túy các loại, trong đó có heroin, ketamine, ma túy tổng hợp cùng nhiều dạng ma túy khác.

Cán bộ hải quan đẩy mạnh tuyên truyền hưởng ứng Tháng hành động phòng chống ma túy tại cửa khẩu Lạng Sơn. Ảnh: CTV

Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến ngày 14/5/2026, lực lượng Hải quan đã chủ trì, phối hợp phát hiện, bắt giữ 72 vụ với 196 đối tượng; trong đó Hải quan trực tiếp chủ trì 23 vụ. Tổng lượng ma túy thu giữ khoảng 428 kg các loại, gồm 38,8 kg cần sa; 36,7 kg heroin; 13,5 kg cocaine; 45,2 kg ketamine; hơn 291 kg ma túy tổng hợp cùng nhiều dạng ma túy khác.

Theo cảnh báo của cơ quan Hải quan và Công an, các đối tượng hiện không chỉ lợi dụng tuyến đường bộ truyền thống mà còn tìm cách trà trộn trong hoạt động xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa, hành khách qua biên giới; đồng thời liên tục thay đổi phương thức cất giấu nhằm né tránh kiểm tra, kiểm soát.

Những vụ việc điển hình thời gian gần đây cho thấy tính chất phức tạp và quy mô ngày càng lớn của tội phạm ma túy.

Ngày 3/6/2026, tại khu vực bản Ca Hâu, xã Sam Mứn, tỉnh Điện Biên, Hải quan cửa khẩu quốc tế Tây Trang phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện đối tượng vận chuyển trái phép 200 viên ma túy tổng hợp. Chỉ ít giờ sau, tại địa bàn Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị, lực lượng Hải quan tiếp tục phối hợp với Công an và Bộ đội Biên phòng bắt giữ hai đối tượng quốc tịch Lào, thu giữ 12.000 viên hồng phiến đang vận chuyển vào Việt Nam.

Đáng chú ý, thực hiện kế hoạch đấu tranh chuyên án HT426, lực lượng Biên phòng, Công an và Hải quan cửa khẩu quốc tế Cầu Treo đã bắt quả tang đối tượng vận chuyển trái phép ma túy trên xe taxi. Tang vật thu giữ gồm 12 bánh heroin, 11 kg ma túy đá, 10 kg ketamine và 16.000 viên hồng phiến, tổng trọng lượng khoảng 27 kg.

Mở rộng điều tra, lực lượng chức năng tiếp tục bắt giữ thêm đối tượng liên quan. Đến giữa tháng 6/2026, lực lượng chức năng có đủ căn cứ và quyết định khởi tố vụ án hình sự liên quan đến vụ vận chuyển trái phép khoảng 27 kg ma túy tại tuyến cửa khẩu quốc tế Cầu Treo.

Đồng thời với công tác đấu tranh nghiệp vụ, toàn ngành Hải quan đang đồng loạt triển khai Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026 với chủ đề “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy”.

Theo đó, nhiều đơn vị hải quan trên các tuyến biên giới đã tổ chức tuyên truyền pháp luật, phổ biến phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm ma túy; tăng cường kiểm tra, giám sát hàng hóa, phương tiện và hành khách xuất nhập cảnh.

Điểm nhấn tại lễ mít tinh hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026, ngày 18/6/2026, ông Lưu Mạnh Tưởng - Phó cục trưởng Cục Hải quan yêu cầu toàn lực lượng tiếp tục triển khai quyết liệt các kế hoạch nghiệp vụ; nâng cao hiệu quả phối hợp với Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển nhằm thực hiện mục tiêu giảm nguồn cung, giảm nguồn cầu và giảm tác hại của ma túy.

Nâng hiệu quả đấu tranh với tội phạm xuyên quốc gia qua Con Rồng Mê Kông VIII

Theo lãnh đạo Cục Hải quan, trong bối cảnh tội phạm xuyên quốc gia, trong đó có tội phạm về ma túy gia tăng cả về quy mô và mức độ tinh vi, ngành Hải quan đã và đang đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

Trong đó, Chiến dịch Con Rồng Mê Kông VIII (Operation Mekong Dragon VIII - OMD VIII) tiếp tục là điểm sáng trong hợp tác kiểm soát biên giới và đấu tranh với tội phạm ma túy.

Tại Hội nghị đánh giá giữa kỳ và tham vấn OMD VIII tổ chức tại Thành Đô (Trung Quốc) diễn ra vào trung tuần tháng 6/2026, đã ghi nhận kết quả khả quan.

Theo số liệu sơ bộ, sau gần hai tháng triển khai giai đoạn VIII (từ ngày 15/4 đến ngày 8/6/2026), các cơ quan thành viên đã phát hiện và xử lý 927 vụ việc. Trong đó, có 839 vụ liên quan đến ma túy, 21 vụ liên quan đến tiền chất, 47 vụ liên quan đến động, thực vật hoang dã và 20 vụ việc khác. Tổng lượng ma túy bị thu giữ đạt khoảng 6,33 tấn cùng hơn 252.000 đơn vị ma túy dạng viên, gói.

Tại sự kiện, Hải quan Việt Nam đã tích cực chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, đề xuất tăng cường kết nối thông tin, hợp tác điều tra và nâng cao năng lực nhận diện sớm phương thức hoạt động mới của các đường dây xuyên quốc gia.

Theo lãnh đạo Hải quan, trước sự dịch chuyển nhanh của tội phạm xuyên biên giới, việc chia sẻ dữ liệu, kết nối nghiệp vụ và phối hợp hành động sẽ tiếp tục là nền tảng quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát trong thời gian tới. Ngành Hải quan cũng xác định tiếp tục hiện đại hóa công tác kiểm soát; nâng cao năng lực phân tích rủi ro; ứng dụng công nghệ và mở rộng hợp tác quốc tế nhằm ngăn chặn ma túy ngay từ nơi xuất phát.

Mặc dù có nhiều nỗ lực và đạt được kết quả tích cực, nhưng cơ quan chức năng Công an, Hải quan cũng cảnh báo tội phạm ma túy xuyên quốc gia hoạt động ngày càng tinh vi, khu vực “Tam giác Vàng” tại Đông Nam Á vẫn giữ vai trò là nguồn cung ma túy lớn nhất cho khu vực. Các tuyến vận chuyển ma túy từ biên giới Lào và Campuchia đi sâu vào nội địa Việt Nam đang gia tăng áp lực lớn lên hệ thống kiểm soát cửa khẩu và đường mòn lối mở.

Hiện nay, phương thức và thủ đoạn của các đối tượng tội phạm ngày càng trở nên tinh vi hơn khi lợi dụng triệt để các hoạt động xuất nhập khẩu chính ngạch, hành lý ký gửi của hành khách xuất nhập cảnh và dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế. Tuyến hàng không được xác định là khu vực tiềm ẩn nhiều rủi ro cao do đặc điểm lưu chuyển hàng hóa nhanh. Các đối tượng thường xuyên thay đổi hình thức ngụy trang, cất giấu ma túy trong các loại hàng hóa thông thường nhằm đánh lừa lực lượng chức năng và các thiết bị soi chiếu.

Nhằm khắc phục những tồn tại này, các lực lượng thống nhất sẽ tập trung hoàn thiện cơ chế trao đổi dữ liệu điện tử, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và hiện đại hóa trang thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ. Đồng thời, công tác đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ trực tiếp chiến đấu và hoạt động tuyên truyền trong cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu cũng sẽ được ưu tiên thực hiện đồng bộ.

Về định hướng trong thời gian tới, ông Đặng Văn Đức khẳng định, lực lượng Hải quan sẽ tập trung cao độ vào việc nâng cao hiệu quả phân tích thông tin và kiểm soát rủi ro. Theo ông Đặng Văn Đức, việc ứng dụng các trang thiết bị kỹ thuật hiện đại và tăng cường phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng cả trong, ngoài ngành là yếu tố then chốt để kịp thời phát hiện, ngăn chặn từ sớm các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép chất ma túy qua biên giới.

Song Linh