Hạ tầng 'nâng cánh' du lịch (Kỳ 3): Khơi thông nguồn lực du lịch liên vùng

Đột phá hạ tầng, "nâng cánh" du lịch miền Trung - Tây Nguyên
Hạ tầng "nâng cánh" du lịch (Kỳ 2): Giao thông mở đường cho chuỗi logistics du lịch

Khớp nối các "mạch máu" giao thông

Là địa phương phát triển mạnh hạ tầng, Gia Lai đang nỗ lực khớp nối các "mạch máu" giao thông, tăng kết nối nội vùng, liên vùng.

Ông Nguyễn Trường Sơn, Giám đốc Sở Xây dựng Gia Lai cho hay, định hướng xuyên suốt của tỉnh là lấy hành lang Đông - Tây làm trục xương sống. Đồng thời, phát triển đồng bộ các trục Bắc - Nam, gắn hạ tầng giao thông với đô thị, công nghiệp, thương mại, du lịch và logistics.

Tỉnh Gia Lai đang hướng tới xây dựng hành trình du lịch bằng tàu biển.

Chỉ riêng đường cao tốc, ngoài sớm đưa vào khai thác cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, Gia Lai đang nghiên cứu đầu tư đoạn Pleiku - Lệ Thanh để từng bước hình thành tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku - Lệ Thanh dài khoảng 179 km, kết nối trực tiếp cảng biển với Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh.

Ngoài ra, nghiên cứu, triển khai cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa, hoàn thiện liên kết giữa hai trục Bắc - Nam và Đông - Tây.

Ở "cửa ngõ" đón khách bằng đường hàng không, Gia Lai tập trung hoàn thành đường cất hạ cánh số 2 trong quý III/2026, nâng công suất Cảng hàng không Phù Cát lên khoảng 5 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và từng bước trở thành cảng hàng không quốc tế.

Đồng thời, lên phương án nâng cấp Cảng hàng không Pleiku đạt công suất khoảng 4 triệu hành khách/năm, đáp ứng tiêu chuẩn sân bay cấp 4C.

Bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cho biết, nút thắt giữa hạ tầng và du lịch đang được tỉnh tập trung giải quyết. Không chỉ mở rộng sân bay, tỉnh còn có chính sách hỗ trợ các chuyến bay charter để thu hút khách đến với tỉnh.

Gỡ điểm nghẽn hạ tầng

Các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên đang tăng tốc đầu tư hạ tầng với kỳ vọng tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội du lịch, nhưng vẫn còn không ít đoạn "đường cuối" chưa được đầu tư đồng bộ, khiến hiệu quả khai thác hạ tầng chưa đạt kỳ vọng.

Quốc lộ 27C nối Nha Trang với Đà Lạt thường xuyên bị sạt lở nghiêm trọng vào mùa mưa.

Tại Khánh Hòa, tuyến quốc lộ 26 và 27C thường xuyên bị ảnh hưởng bởi địa hình đèo dốc, sạt lở vào mùa mưa, gây gián đoạn các tour kết nối biển với cao nguyên.

Trong khi đó, ở "thủ phủ du lịch" Nha Trang, tình trạng thiếu bãi đỗ xe du lịch, ùn tắc tại nhiều nút giao và hạ tầng logistics phục vụ du lịch và các dịch vụ hỗ trợ chưa đồng bộ đang ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của du khách và năng lực khai thác của doanh nghiệp lữ hành.

Cao tốc Liên Khương - Prenn (Đà Lạt) góp phần tăng cường kết nối giao thông, tạo động lực phát triển du lịch và liên kết vùng tại Lâm Đồng.

Tương tự, tại Lâm Đồng, hoạt động kết nối vẫn phụ thuộc chủ yếu vào các tuyến quốc lộ 20, 27, 27C và 28. 

Việc triển khai các tuyến cao tốc Dầu Giây - Liên Khương, Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nút thắt giao thông, rút ngắn thời gian di chuyển từ TP.HCM đến Đà Lạt, tạo điều kiện hình thành các hành trình du lịch liên vùng giữa cao nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ.

Ông Nguyễn Phúc Nhân, Giám đốc Sở Xây dựng Quảng Ngãi nhận định, mặc dù Trung ương đã ban hành Quy hoạch tổng thể quốc gia, Quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, Quy hoạch vùng Tây Nguyên và quy hoạch tỉnh của các địa phương, nhưng quá trình tổ chức thực hiện vẫn còn những hạn chế nhất định. Việc kết nối giữa quy hoạch giao thông với quy hoạch đô thị, công nghiệp, logistics và du lịch ở một số nơi chưa thật sự đồng bộ.

Theo ông Nhân, một số công trình khi triển khai vẫn chịu ảnh hưởng bởi ranh giới hành chính địa phương, dẫn đến tình trạng một số tuyến giao thông có vai trò liên kết vùng nhưng các đoạn qua từng địa phương chưa được đầu tư cùng thời điểm, làm giảm hiệu quả khai thác chung.

"Đối với Quảng Ngãi, một trong những vấn đề cần quan tâm là hoàn thiện các tuyến kết nối Đông - Tây. Quốc lộ 24 là tuyến hành lang kinh tế quan trọng kết nối cảng biển Dung Quất với Tây Nguyên, cửa khẩu quốc tế Bờ Y và các tỉnh Nam Lào, Đông Bắc Campuchia. Tuy nhiên, một số đoạn tuyến hiện chưa đáp ứng yêu cầu vận tải, phát triển du lịch và khai thác lợi thế logistics", ông Nhân đánh giá.

Kết nối hành lang Đông - Tây

Ghi nhận bức tranh hạ tầng đầy khởi sắc, tạo ưu thế cho ngành du lịch nhưng TS Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) cho rằng, vẫn còn tồn tại điểm nghẽn về cả hạ tầng và du lịch; sự chênh lệch lớn giữa nội vùng của các địa phương.

Trung tâm xã Măng Đen (Quảng Ngãi) là điểm kết nối giữa không gian du lịch sinh thái, văn hóa và nghỉ dưỡng, góp phần mở rộng chuỗi sản phẩm du lịch liên vùng.

TS Khánh dẫn chứng các khu vực như Măng Đen, Tà Đùng, hồ Lắk hay nhiều buôn làng du lịch cộng đồng chủ yếu phụ thuộc vào hệ thống quốc lộ và tỉnh lộ, một số tuyến đường còn hẹp, xuống cấp hoặc bị ảnh hưởng vào mùa mưa…

Bên cạnh đó, các điểm đến mới trên địa bàn vẫn thiếu các cơ sở lưu trú chất lượng cao, trung tâm thông tin du lịch, hệ thống biển chỉ dẫn, bãi đỗ xe và các công trình xử lý môi trường.

"Các tỉnh có cấu trúc biển - cao nguyên yêu cầu phát triển hạ tầng không chỉ tập trung vào kết nối nội vùng mà chuyển mạnh sang kết nối theo các hành lang Đông - Tây", TS Khánh nhấn mạnh và cho rằng: Các tuyến giao thông từ Quy Nhơn lên Pleiku, Tuy Hòa lên Buôn Ma Thuột, Quảng Ngãi lên Măng Đen hay Phan Thiết - Gia Nghĩa - Đà Lạt sẽ trở thành những trục phát triển quan trọng, tạo điều kiện hình thành các sản phẩm liên vùng có quy mô lớn hơn trước.

Cũng theo TS Khánh, sự phát triển du lịch của khu vực chưa tương xứng với tiềm năng do hạn chế về tính liên kết không gian, khả năng tiếp cận điểm đến, hạ tầng giao thông liên vùng, hạ tầng logistics, hạ tầng số và năng lực kết nối các trung tâm du lịch.

Đặc biệt, hệ thống hạ tầng giao thông tiếp cận và liên kết vùng chưa tương xứng với tiềm năng. Địa hình chia cắt, khoảng cách xa biển, xa các trung tâm du lịch quốc tế khiến chi phí tiếp cận cao và làm giảm khả năng cạnh tranh điểm đến.

TS Khánh nhấn mạnh, việc khơi thông phát triển hành lang chuỗi giá trị du lịch liên vùng và đẩy mạnh thu hút đầu tư thông qua hệ thống cao tốc, sân bay và cảng biển có ý nghĩa quyết định, giúp Tây Nguyên chuyển dần từ một điểm đến biệt lập sang một mắt xích quan trọng trong mạng lưới du lịch miền Trung - Tây Nguyên - Đông Nam Bộ và quốc tế.

Phát triển xanh, bền vững

Ở góc độ địa phương, bà Đỗ Thị Diệu Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Gia Lai cho biết, địa phương xác định chuyển từ liên kết điểm đến sang liên kết chuỗi giá trị, phát huy vai trò cửa ngõ kết nối Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ.

Lễ hội văn hóa trình diễn cồng chiêng tại thác Pa Sỹ góp phần quảng bá hình ảnh "Biển và đại ngàn", thúc đẩy liên kết phát triển du lịch liên vùng.

Đồng thời, tập trung đầu tư hạ tầng đến các khu, điểm du lịch trọng điểm, phát triển thương hiệu "Biển và đại ngàn", đẩy mạnh chuyển đổi số và kiến nghị Trung ương sớm đầu tư các tuyến giao thông chiến lược, logistics du lịch, cảng đón tàu khách quốc tế cũng như cơ chế điều phối phát triển du lịch liên vùng.

Theo ông Nguyễn Tự Công Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, nỗ lực thu hút đầu tư, sớm hoàn thiện các trục giao thông Bắc - Nam, Đông Tây, đồng bộ các loại hình giao thông vận tải góp phần không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn mở rộng không gian phát triển du lịch biển - đại ngàn, kết nối các trung tâm logistics, cửa khẩu quốc tế và chuỗi điểm đến của toàn vùng.

Ông Nguyễn Phạm Kiên Trung, Phó chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch tỉnh Gia Lai cho hay, hạ tầng giao thông có vai trò đặc biệt quan trọng, quyết định năng lực cạnh tranh của một điểm đến. Để tận dụng lợi thế này, ngành du lịch phải xây dựng các sản phẩm mới, có sức hấp dẫn và đủ khả năng giữ chân du khách.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch Sun Group vùng miền Trung cho rằng, hạ tầng chỉ thực sự có giá trị khi tạo ra dòng khách và được kết nối với những sản phẩm đủ sức hấp dẫn.

Với Quảng Trị, cần mở rộng kết nối hàng không, phát triển du lịch tàu biển và khai thác các tuyến du lịch xuyên biên giới qua Lao Bảo, Cha Lo, La Lay để hình thành các hành trình liên vùng, mở rộng thị trường khách và gia tăng sức cạnh tranh của điểm đến.

Theo ông Nguyễn Văn Hà, Giám đốc Công ty Việt Hà Travel, Phó chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch Quảng Trị, nhiều doanh nghiệp đã xây dựng các tour kết nối điểm đến của Quảng Bình cũ và Quảng Trị cũ, kết hợp quảng bá sản phẩm OCOP, du lịch cộng đồng và giá trị văn hóa bản địa.

Du khách tham quan Đại Nội Huế. Bên cạnh bảo tồn di sản, TP Huế đang tập trung đầu tư hạ tầng, mở rộng không gian trải nghiệm và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch.

Tại Huế, giai đoạn 2026-2030, thành phố này dự kiến bố trí khoảng 805 tỷ đồng từ ngân sách để đầu tư hạ tầng, đồng thời thu hút các thương hiệu khách sạn, nghỉ dưỡng quốc tế, nâng cao sức cạnh tranh điểm đến.

Theo Sở Du lịch TP Huế, địa phương đang đầu tư hạ tầng phục vụ khách tàu biển, phát triển tuyến đường sắt du lịch Huế - Lăng Cô - Đà Nẵng, mở rộng kết nối các điểm du lịch và triển khai các dự án hạ tầng gắn với phát triển sản phẩm.

Trao đổi với PV Báo Xây dựng, Giám đốc Sở Xây dựng Quảng Ngãi Nguyễn Phúc Nhân cho biết, tỉnh tập trung các giải pháp đồng bộ triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm, tạo ra sự thay đổi căn bản về không gian phát triển, không chỉ giải quyết bài toán giao thông mà còn mở rộng khả năng khai thác các nguồn lực du lịch.

Đồng thời, liên ngành xây dựng, du lịch cần xây dựng hệ thống dữ liệu số dùng chung về giao thông, logistics và du lịch nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tránh đầu tư phân tán, tạo điều kiện để doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận thông tin và tham gia đầu tư.

Nhóm PV miền Trung