Hà Nội: Xử lý nhiều vụ vi phạm thuốc lá điện tử dù đã có lệnh cấm toàn diện

Nhiều vụ vi phạm bất chấp lệnh cấm

Nghị quyết số 173/2024/QH15, Quốc hội khóa XV đã thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh, tàng trữ và phân phối các mặt hàng này trên địa bàn Hà Nội vẫn diễn biến phức tạp.

Nhiều mẫu mã, sản phẩm thuốc lá điện tử và tinh dầu thuốc lá bị Đội Quản lý thị trường số 2 Hà Nội bắt giữ.

Theo Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, các đối tượng vi phạm thường lợi dụng các cửa hàng nhỏ lẻ, kho chứa hàng, khu vực trung tâm, địa bàn đông dân cư, mạng xã hội và các dịch vụ giao hàng nhanh để cất giấu, chào bán và phân phối hàng hóa nhằm tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng. Trong quá trình kiểm tra, lực lượng chức năng đã phát hiện nhiều vụ việc đáng chú ý ngay tại khu vực trung tâm thành phố.

Chỉ trong quý I/2026, lực lượng chức năng đã liên tiếp phát hiện các vụ việc quy mô lớn tại các tuyến phố trọng điểm như Lương Ngọc Quyến và Hai Bà Trưng, thu giữ hàng trăm sản phẩm thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc. Các vụ việc, bao gồm việc phát hiện 134 sản phẩm tại số 57 phố Lương Ngọc Quyến (tháng 1/2026) và 371 sản phẩm tại 84 phố Hai Bà Trưng (tháng 3/2026), đã được xử lý và tạm giữ tang vật. Tiếp đó, ngày 9/4/2026, lực lượng chức năng phát hiện thêm 182 sản phẩm thuốc lá điện tử không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp tại khu vực phường Cửa Nam.

Các vụ việc cho thấy hoạt động kinh doanh thuốc lá điện tử vẫn chủ yếu diễn ra theo hình thức nhỏ lẻ, phân tán, thường gắn với các điểm giao nhận hàng hoặc giao dịch qua mạng xã hội, gây khó khăn trong việc truy vết nguồn cung cũng như xử lý triệt để các đường dây phân phối.

Bên cạnh thuốc lá điện tử, trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội cũng tăng cường kiểm tra mặt hàng thuốc lá điếu nhập lậu. Kết quả, lực lượng chức năng đã xử lý 30 vụ, xử phạt hành chính 227,5 triệu đồng, tịch thu 2.839 bao thuốc lá các loại cùng 1.200 đầu lọc thuốc lá, tổng trị giá tang vật hơn 51,5 triệu đồng.

Theo Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, kiểm soát tại các tuyến, địa bàn trọng điểm, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá nhập lậu, góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và giữ vững trật tự thị trường.

Nicotine trong thuốc lá điện tử là hóa chất gây nghiện có độc tính cao

Thuốc lá điện tử có chứa nicotine là một hóa chất gây nghiện cao và độc tính cao. Nicotine gây ngộ độc cấp tính với nhiều cơ quan, đặc biệt tim mạch, thần kinh, hô hấp với biểu hiện ngộ độc tương tự ngộ độc thuốc trừ sâu nhóm lân hữu cơ.

Trong thuốc lá điện tử, nicotine thường được cho vào với hàm lượng lớn hơn so với thuốc lá điếu thông thường, ở dạng dung dịch hoặc dạng bột (một dụng cụ hút có thể hút được nhiều nghìn hơi). Đặc biệt nicotine được sản xuất nhân tạo tổng hợp, thường dạng muối, có độ pH điều chỉnh để ít gây khó chịu với đường hô hấp, đồng thời với số lượng dẫn tới người sử dụng rất dễ bị ngộ độc và nhanh chóng dẫn tới nghiện nicotine.

Nicotine trong thuốc lá điện tử là hóa chất gây nghiện có độc tính cao.

Trước đây, nicotine được sản xuất với số lượng lớn với ứng dụng trong cuộc sống là hóa chất trừ sâu. Tuy nhiên do độc tính cao, nicotine đã bị cấm sử dụng làm hóa chất trừ sâu ở Mỹ từ năm 2014. Các nước, trong đó có Việt Nam hiện nay không còn sử dụng nicotine làm hóa chất trừ sâu do độc tính cao và các tác hại với sức khỏe.

Tiếp xúc kéo dài với nicotine (hút thuốc lá) gây ảnh hưởng nhiều cơ quan khác nhau: gây xơ vữa thành mạch, hẹp mạch máu ở các nơi (đáng chú ý gây bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim), tăng lipid máu, tăng đường máu, giảm elasstin ở nhu mô phổi gây giãn phế nang, tổn thương đường thở và co thắt phế quản, trên hô hấp gây thở nhanh, ngừng thở, tăng tiết a xít dịch vị và giảm nhu động dạ dày ruột gây trào ngược dạ dày thực quản, viêm loét dạ dày tá tràng, tăng đề kháng kháng sinh của vi khuẩn Helicobacter pylori, tăng độc tính của độc tố vi khuẩn Helicobacter pylori trên dạ dày, tá tràng, giảm khả năng học, giảm trí nhớ, giảm tập trung, tăng nghiện thêm chất khác, giảm khả năng miễn dịch, trên mắt gây thoái hóa hoàng điểm, tăng thải albumin qua nước tiểu, tổn thương thận, viêm cầu thận, giảm mức lọc cầu thận, tăng hẹp mạch thận.

Đối với nam giới còn gây ra tình trạng bị giảm hoặc mất cương dương, rối loạn cương dương, giảm tiết testosteron, giảm số lượng, chức năng tinh trùng, với nữ giới gặp rối loạn kỳ kinh, tăng nội tiết FSH, giảm estrogen, giảm progesteron, ảnh hưởng buồng trứng, trưởng thành noãn, giảm dòng máu đến vòi trứng, thai chậm phát triển, thai lưu, mang thai ngoài tử cung, chậm phát triển trí tuệ thai, tăng nguy cơ hen ở con sinh ra, gây ung thư dạ dày ruột, ung thư phổi, ung thư tụy, ung thư vú. Nicotine còn ảnh hưởng đến sự phát triển và di căn của khối u, đồng thời gia tăng sự đề kháng của khối u với hóa trị và xạ trị.

Nicotine không chỉ gây nghiện mà còn dẫn đến các tác dụng phụ cấp tính như tăng nhịp tim, tăng huyết áp và thậm chí là đổ mồ hôi, buồn nôn và tiêu chảy trong những trường hợp nghiêm trọng hơn. Thành phần của dung dịch thuốc lá điện tử còn có glycerin (gây viêm phổi mỡ, kích ứng da, mắt, phổi), propylene glycol.

Propylene glycol (gây kích ứng đường thở, mắt, gây ung thư, hen), đồng thời có thể tạo thành propylene oxide, một chất gây ung thư khi được đun nóng và hóa hơi. Đặc biệt nguy hiểm, nhiều loại ma túy bị lợi dụng trà trộn đưa vào trong thuốc lá điện tử.

Chu Lương - Anh Đức