Hà Nội trước thời điểm bản lề của chu kỳ phát triển mới

Luật Thủ đô 2026 tạo sức bật

Chỉ còn ít ngày trước thời điểm Luật Thủ đô năm 2026 chính thức có hiệu lực (từ ngày 1/7), Hà Nội đang bước vào giai đoạn khẩn trương chuẩn bị nhằm nhanh chóng đưa những cơ chế đặc thù mới vào thực tiễn.

Hà Nội khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị cho hội nghị công bố quy hoạch và xúc tiến đầu tư, sự kiện chiến lược mở ra chu kỳ phát triển mới của Thủ đô. Ảnh: Thành Viết

Được Quốc hội thông qua với hàng loạt cơ chế vượt trội, Luật Thủ đô 2026 được xem là bước ngoặt quan trọng khi trao cho Hà Nội quyền chủ động lớn hơn trong quy hoạch, phát triển hạ tầng, quản lý đầu tư, tổ chức bộ máy, tài chính ngân sách, khoa học công nghệ và khai thác các nguồn lực phát triển. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất không nằm ở số lượng cơ chế được trao thêm, mà ở khả năng chuyển hóa những cơ chế đó thành hiệu quả quản trị thực chất.

Ngay sau khi luật được thông qua, Hà Nội đã khẩn trương hoàn thiện hệ thống văn bản triển khai với hàng loạt nghị quyết của HĐND thành phố cùng 7 quyết định quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền UBND thành phố. Các chính sách tập trung vào những lĩnh vực then chốt như phát triển đô thị theo mô hình TOD, khai thác hiệu quả đất đai, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, thu hút nhân lực chất lượng cao và phát triển tăng trưởng xanh.

Tại Hội nghị quán triệt triển khai thi hành Luật Thủ đô ngày 27/6, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh yêu cầu toàn bộ hệ thống chính quyền phải nhanh chóng đưa các cơ chế mới đi vào cuộc sống, bởi giá trị thực chất của luật không nằm ở số lượng văn bản được ban hành mà ở năng lực tổ chức thực hiện trên thực tế.

Ở góc nhìn thể chế, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, đại biểu Quốc hội khóa XVI cho rằng, Luật Thủ đô 2026 là bước tiến lớn khi lần đầu trao cho Hà Nội 199 thẩm quyền đặc thù liên quan trực tiếp đến quy hoạch, xây dựng, chỉnh trang đô thị và triển khai các dự án lớn. Tuy nhiên, theo ông, đây đồng thời là "bài kiểm tra" lớn đối với bản lĩnh, năng lực và văn hóa quản trị của Hà Nội.

Theo ông Bùi Hoài Sơn, quyền hạn lớn hơn đồng nghĩa trách nhiệm lớn hơn và thước đo cuối cùng không phải Hà Nội được trao bao nhiêu cơ chế đặc thù, mà là những thay đổi thực chất trong chất lượng sống người dân, năng lực điều hành bộ máy cũng như khả năng tháo gỡ các điểm nghẽn tồn tại suốt nhiều năm qua.

Quy hoạch tầm nhìn 100 năm, mở không gian phát triển mới

Song song với nền tảng thể chế mới, Hà Nội lần đầu tiên công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, bản quy hoạch được xem như "thiết kế chiến lược" cho toàn bộ tương lai phát triển của thành phố.

Khác với các quy hoạch truyền thống chủ yếu giải quyết yêu cầu phát triển theo từng giai đoạn ngắn hạn, bản quy hoạch lần này mang ý nghĩa định hình cấu trúc phát triển của Hà Nội trong nhiều thập kỷ.

Điểm quan trọng không nằm ở việc mở rộng thêm bao nhiêu diện tích đô thị hay bổ sung thêm bao nhiêu dự án hạ tầng. Xa hơn, Hà Nội đang bắt đầu tái cấu trúc toàn bộ không gian phát triển.

Lãnh đạo TP Hà Nội rà soát công tác chuẩn bị trước thềm Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô và xúc tiến đầu tư năm 2026. Ảnh: Thành Viết

Theo định hướng mới, thành phố sẽ từng bước giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử, mở rộng các cực tăng trưởng về phía Bắc sông Hồng, khu vực Nhật Tân – Nội Bài, phát triển mạnh các đô thị vệ tinh, đồng thời xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo, kinh tế số, công nghệ cao và hệ thống hạ tầng đồng bộ.

Một điểm nhấn đặc biệt là toàn bộ quy hoạch lần này được trưng bày công khai tại Bảo tàng Hà Nội thông qua sa bàn lớn đường kính 7m, kết hợp công nghệ trình chiếu mapping 3D trực quan để người dân trải nghiệm từ ngày 29/6.

Không chỉ là hoạt động giới thiệu đồ án quy hoạch, việc công khai hóa bằng công nghệ số cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận phát triển đô thị của Hà Nội.

Quy hoạch không còn là câu chuyện riêng của cơ quan quản lý mà đang dần trở thành công cụ minh bạch hóa thông tin phát triển với cộng đồng xã hội và doanh nghiệp.

Trong buổi tổng duyệt chương trình hội nghị ngày 28/6, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội lần này "không chỉ là một hội nghị xúc tiến đầu tư thông thường mà còn đánh dấu bước khởi đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô".

Theo Chủ tịch Vũ Đại Thắng, ý nghĩa của hội nghị lần này vượt lên trên khuôn khổ một sự kiện kinh tế đơn thuần và trở thành dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của Hà Nội.

Xúc tiến đầu tư, hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược

Nếu Luật Thủ đô tạo ra cơ chế phát triển và quy hoạch xác định không gian phát triển, thì đầu tư chính là yếu tố quyết định khả năng hiện thực hóa toàn bộ chiến lược đó.

Theo Ban tổ chức, Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026 sẽ có khoảng 1.200 đại biểu tham dự, trong đó có từ 580 đến gần 800 doanh nghiệp, nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

Điểm đáng chú ý là Hà Nội không theo đuổi mục tiêu thu hút đầu tư theo hướng truyền thống. Thành phố đang hướng tới dòng vốn chất lượng cao, tập trung vào các lĩnh vực được xác định là động lực tăng trưởng mới như trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, trung tâm dữ liệu hiệu năng cao, tài chính quốc tế, logistics thông minh, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Hà Nội chủ động kết nối các nhà đầu tư trong và ngoài nước nhằm huy động nguồn lực cho giai đoạn phát triển mới.

Dự kiến khoảng 48 biên bản ghi nhớ hợp tác sẽ được ký kết với nhiều tập đoàn và tổ chức tài chính lớn đến từ Nhật Bản, Trung Đông cùng nhiều đối tác quốc tế khác.

Theo Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú, toàn bộ các thỏa thuận hợp tác lần này đều gắn trực tiếp với những lĩnh vực thành phố đang ưu tiên phát triển trong giai đoạn mới.

Ông Nguyễn Ngọc Tú cho biết, Hà Nội đang đẩy mạnh cải cách thủ tục đầu tư nhằm tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp. Riêng thủ tục đầu tư đã được rút ngắn khoảng 30%, thời gian đăng ký thành lập doanh nghiệp giảm từ 3 ngày xuống còn 2 ngày.

"Thành phố đã có quy hoạch, có thể chế, tiềm lực, nguồn lực phát triển và đặc biệt là có khát vọng, quyết tâm hành động. Đó là cam kết của Hà Nội đối với các doanh nghiệp trong và ngoài nước", ông Nguyễn Ngọc Tú nhấn mạnh.

Trực tiếp kiểm tra công tác chuẩn bị hội nghị ngày 28/6, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu tất cả các đơn vị tập trung cao độ để chương trình tạo được dấu ấn rõ nét đối với cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Theo ông Vũ Đại Thắng, đây là lần đầu tiên sau nhiều năm Hà Nội tổ chức một hội nghị xúc tiến đầu tư quy mô lớn trong bối cảnh thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới với đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và định hướng chiến lược từ Nghị quyết của Trung ương, Luật Thủ đô năm 2026 cùng Quy hoạch tổng thể Thủ đô vừa được hoàn thiện.

"Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tinh thần trách nhiệm cao của tất cả các lực lượng tham gia, tôi tin rằng, hội nghị sẽ thành công tốt đẹp, tạo dấu ấn mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước", Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định.

Kim Thoa