Hà Nội thí điểm xây dựng mô hình 'xã, phường xã hội chủ nghĩa' tại Thư Lâm và Phúc Thịnh

Diện mạo đô thị Thủ đô Hà Nội ngày càng khang trang, hiện đại. (Ảnh: HẢI LINH)

Theo Nghị quyết số 16-NQ/TU, thành phố lựa chọn hai xã Thư Lâm và Phúc Thịnh để triển khai thí điểm mô hình xã xã hội chủ nghĩa. Việc lựa chọn được thực hiện trên cơ sở phù hợp với định hướng tổ chức không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, tiềm năng phát triển, năng lực quản trị và mức độ sẵn sàng đổi mới của hệ thống chính trị ở cơ sở.

Nghị quyết xác định rõ, mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" không chỉ hướng tới tăng trưởng kinh tế, mà đặt trọng tâm vào phát triển toàn diện con người, bảo đảm mọi người dân được thụ hưởng thành quả phát triển một cách công bằng, bền vững. Người dân vừa là trung tâm, vừa là chủ thể, đồng thời là mục tiêu và động lực của mọi chính sách phát triển. Mức độ hài lòng, thụ hưởng và hạnh phúc của nhân dân sẽ trở thành thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở.

Phối cảnh khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm nằm trên địa bàn xã Thư Lâm, xã Đông Anh, Hà Nội sau khi hoàn thành.

Để mô hình vận hành thực chất, Thành ủy đã đề ra 6 nhóm nhiệm vụ chiến lược:

Thứ nhất là hoàn thiện thể chế đặc thù. Đây là nhiệm vụ tiên quyết. Thành phố sẽ bám sát Luật Thủ đô năm 2026 để nghiên cứu các cơ chế đặc thù về tái định cư, giải phóng mặt bằng và tổ chức lại không gian phát triển. Một điểm mới là nghiên cứu cơ chế để lại nguồn thu cho địa bàn thí điểm nhằm tăng tính tự chủ và khả năng huy động nguồn lực tại chỗ.

Thứ hai là, tổ chức triển khai thí điểm có trọng tâm, trọng điểm với lộ trình cụ thể.

Việc triển khai thí điểm tại hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm phải gắn liền với việc chuẩn bị đồng bộ hạ tầng, dữ liệu và nhân lực. Thành phố yêu cầu phải làm rõ phương án quản trị sao cho vừa đáp ứng nhu cầu quản lý nhà nước tăng nhanh, vừa bảo đảm nguyên tắc không làm tăng biên chế cán bộ. Lộ trình được đặt ra là: Năm 2026 sẽ tập trung hoàn thiện và ban hành Đề án khung. Đây là giai đoạn kiện toàn cơ chế chỉ đạo, xác định các nhiệm vụ ưu tiên và phương án bố trí nguồn lực cho hai xã.

Giai đoạn 2027-2030 sẽ tổ chức triển khai đồng bộ các nội dung của mô hình. Thành phố sẽ thường xuyên kiểm tra, giám sát dựa trên bộ tiêu chí đã ban hành để kịp thời tháo gỡ khó khăn và điều chỉnh các nội dung chưa phù hợp.

Năm 2030 sẽ tiến hành sơ kết, đánh giá kết quả bước đầu. Kết quả từ hai xã thí điểm sẽ giúp hoàn thiện cơ chế, chính sách để xem xét mở rộng quy mô.

Giai đoạn 2031-2035 sẽ tiếp tục hoàn thiện và mở rộng mô hình đối với các địa bàn đủ điều kiện khác.

Năm 2035 sẽ tổng kết toàn diện Đề án, đánh giá tác động và tính hiệu quả để báo cáo cấp có thẩm quyền về việc nhân rộng mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên phạm vi toàn Thủ đô.

Thứ ba là phát triển nguồn nhân lực cơ sở. Thành phố sẽ tổ chức đào tạo chuyên sâu về quản trị phục vụ, chuyển đổi số và kỹ năng tương tác với nhân dân. Đặc biệt, cơ chế đánh giá cán bộ sẽ gắn liền với mức độ hài lòng và hạnh phúc của người dân địa phương.

Thứ tư là bố trí và huy động nguồn lực tập trung. Nghị quyết nêu rõ nguồn lực sẽ được ưu tiên cho các hạng mục then chốt như hạ tầng thiết yếu, y tế, giáo dục và an sinh xã hội. Thành phố không chỉ dựa vào ngân sách, mà còn nghiên cứu các phương án huy động nguồn lực ngoài ngân sách, đồng thời có cơ chế hỗ trợ riêng về kỹ thuật và chuyên gia cho các xã thí điểm.

Thứ năm là đột phá bằng ứng dụng công nghệ. Theo Nghị quyết, chuyển đổi số là giải pháp cốt lõi để nâng cao hiệu quả quản trị. Hà Nội sẽ xây dựng nền tảng dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống" dùng chung cho cấp xã để hỗ trợ công tác điều hành và ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tế. Hệ thống chính quyền số sẽ bao gồm các dịch vụ công trực tuyến toàn trình và công cụ để người dân phản ánh, kiến nghị một cách nhanh chóng nhất.

Thứ sáu là truyền thông và phát huy quyền làm chủ của nhân dân nhằm tạo sự đồng thuận xã hội. Kế hoạch truyền thông giúp người dân hiểu rõ quyền lợi và tính ưu việt của mô hình. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích người dân tham gia góp ý, phản biện và giám sát trực tiếp quá trình triển khai tại địa phương.

VIỆT HOÀNG