Hà Nội tăng tốc tháo gỡ 'điểm nghẽn' giải phóng mặt bằng tuyến Vành đai 2,5 và 3,5

Sáng 6/5, dưới sự chủ trì của Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng, cuộc họp chuyên đề về tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) hai dự án giao thông trọng điểm – đường Vành đai 2,5 và Vành đai 3,5 diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các xã, phường liên quan.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp. Ảnh: Đạt Lê

Chuyển biến tích cực từ cơ sở

Báo cáo tại cuộc họp cho thấy, sau thời gian dài gặp vướng mắc về cơ chế, chính sách, công tác GPMB tại hai tuyến vành đai đang có những chuyển biến tích cực. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Vũ Xuân Tùng cho biết, phần lớn các “nút thắt” liên quan đến chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã cơ bản được tháo gỡ, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để các địa phương đẩy nhanh tiến độ.

Đối với dự án Vành đai 2,5 – tuyến đường được chia thành 13 đoạn – hiện đã có 6 đoạn hoàn thành GPMB, 7 đoạn còn lại đang được tập trung triển khai. Đáng chú ý, việc thành lập Tổ công tác chuyên trách theo Quyết định số 651/QĐ-SNNMT từ ngày 19/3 đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Chỉ trong thời gian ngắn, Tổ công tác đã trực tiếp làm việc với từng địa phương, phân công nhiệm vụ cụ thể, đồng thời “cầm tay chỉ việc” tháo gỡ từng vướng mắc phát sinh. Nhờ đó, nhiều phường đã hoàn thành công tác điều tra, khảo sát; một số nơi cơ bản hoàn tất phương án bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư.

Tại các đoạn tuyến trọng điểm như Lĩnh Nam – Vĩnh Hoàng, Đầm Hồng – Nguyễn Trãi, Cầu Giấy – Dịch Vọng, Xuân Tảo – Nam Thăng Long…, tiến độ được đẩy nhanh rõ rệt. Không khí triển khai tại cơ sở cho thấy sự chủ động hơn, quyết liệt hơn, thay vì tình trạng chờ đợi hướng dẫn như trước.

Đơn cử, đoạn Lĩnh Nam – Vĩnh Hoàng đã hoàn thành GPMB tại phường Vĩnh Hưng; phần còn lại tại phường Hoàng Mai đang được chi trả cho 91 hộ dân, dự kiến hoàn tất trước ngày 30/5/2026. Hay tại đoạn Đầm Hồng – Nguyễn Trãi, quỹ nhà và đất tái định cư đã được bố trí đầy đủ, chỉ còn vướng mắc ở khâu phê duyệt giá và cơ chế thanh toán.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Vũ Xuân Tùng báo cáo tại cuộc họp. Ảnh: Đạt Lê

Đáng chú ý, nhiều đoạn như Cầu Giấy – Dịch Vọng, Dịch Vọng – Dương Đình Nghệ, Vũ Phạm Hàm – Trần Duy Hưng… đã hoàn tất phương án GPMB, không còn vướng mắc về chính sách – một tín hiệu tích cực sau thời gian dài “tắc nghẽn”.

Nếu Vành đai 2,5 được xem là tuyến “nội đô mở rộng”, thì Vành đai 3,5 lại đóng vai trò chiến lược trong kết nối liên vùng, với hướng tuyến kéo dài từ Quang Minh qua nhiều trục giao thông huyết mạch đến cầu Ngọc Hồi, kết nối sang Hưng Yên. Hiện dự án đã có 2 đoạn hoàn thành và đưa vào khai thác; 2 đoạn đang lập dự án; các hạng mục còn lại đang trong quá trình triển khai GPMB.

Một số điểm sáng đáng ghi nhận như đoạn từ Quốc lộ 32 đến Đại lộ Thăng Long đã hoàn thành GPMB các cụm doanh nghiệp bao bì trong tháng 4/2026. Hay tại cầu Thượng Cát, phần lớn diện tích phía xã Thiên Lộc đã hoàn tất, phần còn lại tại phường Thượng Cát dự kiến hoàn thành trước ngày 15/5.

Đặc biệt, cầu Ngọc Hồi – một trong những công trình quan trọng nhất trên tuyến – đã hoàn thành 100% GPMB phía Hà Nội, tạo tiền đề quan trọng để đẩy nhanh tiến độ thi công. Tuy nhiên, phía Hưng Yên vẫn đang tiếp tục triển khai, cho thấy sự phụ thuộc nhất định vào tiến độ liên vùng.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Đào Duy Phong báo cáo tại cuộc họp.

Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, dự án vẫn đối mặt với không ít thách thức. Một số đoạn qua Hà Đông chưa được bố trí vốn; đoạn qua Thanh Trì đang hoàn thiện thủ tục đầu tư; một số nút giao lớn dù đạt gần 100% GPMB nhưng vẫn còn phần diện tích “xôi đỗ” chưa xử lý dứt điểm.

Tại hội nghị, đại diện các địa phương như Xuân Đỉnh, Kiến Hưng, Tây Tựu, Khương Đình, Thiên Lộc… đã thẳng thắn chỉ ra những khó khăn thực tế. Điểm chung được nhắc đến nhiều nhất là vấn đề giá nhà tái định cư, quỹ nhà, quỹ đất và cơ chế thanh toán. Đây được coi là “điểm nghẽn mềm”, không phải do thiếu nguồn lực, mà do chậm trễ trong thủ tục, dẫn đến ảnh hưởng dây chuyền tới tiến độ GPMB.

Một số địa phương cũng phản ánh khó khăn trong việc vận động người dân đồng thuận, đặc biệt với những hộ có đất ở vị trí thuận lợi, giá trị cao hoặc có sinh kế gắn với mặt bằng hiện tại.

Đáng chú ý, việc di dời doanh nghiệp, nhà máy, cụm công nghiệp cũng đặt ra bài toán lớn về ổn định sản xuất, việc làm cho người lao động. Nếu không có cơ chế hỗ trợ phù hợp, nguy cơ phát sinh khiếu kiện, bất ổn xã hội là hiện hữu.

Quyết tâm về đích đúng hẹn

Phát biểu kết luận, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng ghi nhận sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm của các địa phương, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phải tập trung cao độ trong giai đoạn nước rút.

Theo người đứng đầu chính quyền thành phố, từ sau Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ XVIII, công tác GPMB đã có sự chuyển biến rõ rệt nhờ sự chỉ đạo quyết liệt và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Tuy nhiên, chặng đường phía trước vẫn còn nhiều áp lực, đòi hỏi quyết tâm lớn hơn nữa.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu kết luận cuộc họp. Ảnh Đạt Lê

Đối với hai tuyến Vành đai 2,5 và 3,5 – những trục giao thông đặc biệt quan trọng – yêu cầu đặt ra là phải hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm tính kết nối và góp phần giảm ùn tắc giao thông đô thị.

Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong nhân dân, hạn chế tối đa việc áp dụng biện pháp cưỡng chế. “GPMB không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà là bài toán xã hội, cần giải bằng sự thấu hiểu và đồng thuận”, ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Một trong những chỉ đạo đáng chú ý là yêu cầu các sở, ngành khẩn trương xử lý dứt điểm các nội dung thuộc thẩm quyền, đặc biệt là phê duyệt giá nhà tái định cư, bố trí quỹ nhà, quỹ đất. Thành phố cũng định hướng xây dựng các khu tái định cư theo hướng đồng bộ, hiện đại, bảo đảm điều kiện sống của người dân “bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”. Đây là yếu tố then chốt để tạo niềm tin và sự đồng thuận.

Bên cạnh đó, yêu cầu tổ chức thi công ngay tại các khu vực đã hoàn thành GPMB cũng được nhấn mạnh, nhằm tránh tình trạng “có mặt bằng nhưng chậm triển khai”, một trong những nguyên nhân gây bức xúc trong dư luận thời gian qua.

Đối với các trường hợp di dời doanh nghiệp, thành phố yêu cầu nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp để bảo đảm duy trì sản xuất, việc làm và sinh kế cho người lao động.

Với những giải pháp đồng bộ từ cơ chế, chính sách đến tổ chức thực hiện, Hà Nội đang đặt mục tiêu hoàn thành nhiều đoạn GPMB của hai tuyến vành đai trước các mốc 15/5 và 30/5/2026. Điều này không chỉ mang ý nghĩa về tiến độ dự án, mà còn là thước đo năng lực điều hành, sự phối hợp giữa các cấp, các ngành và mức độ đồng thuận của người dân.

Trong bối cảnh Thủ đô đang đối mặt với nhiều “điểm nghẽn” về hạ tầng, việc tháo gỡ thành công bài toán GPMB cho các dự án trọng điểm như Vành đai 2,5 và 3,5 sẽ tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời góp phần định hình diện mạo đô thị hiện đại, kết nối và bền vững hơn trong tương lai.

Nhấn mạnh yếu tố an sinh xã hội, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu các địa phương đặc biệt quan tâm đến các đối tượng yếu thế, hộ gia đình khó khăn, bảo đảm chính sách hỗ trợ kịp thời, không để phát sinh khiếu kiện phức tạp trong quá trình thu hồi đất.

Đạt Lê