Hà Nội siết kỷ luật để tăng tốc dự án trọng điểm

Các khách mời tham gia chương trình. Ảnh: Quang Thái

Thành phố Hà Nội đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ các dự án hạ tầng khung, với hàng loạt công trình trọng điểmđồng loạt triển khai trên tinh thần khẩn trương, quyết liệt, không chậm trễ. Đặc biệt, 10 công trình chống úng ngập đang được thi công khẩn cấp, với yêu cầu rất rõ ràng: Phải hoàn thành đúng hạn, đưa vào sử dụng trước mùa mưa bão năm nay.

Đây không chỉ là áp lực tiến độ, mà còn là mệnh lệnh từ thực tiễn, bởi mỗi ngày chậm là thêm một ngày người dân phải đối mặt với ùn tắc, ngập úng, ô nhiễm và những bức xúc kéo dài.

Ngay sau khi nhận công tác tại Hà Nội, tiếp nối tinh thần chỉ đạo quyết liệt, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cùng các đồng chí lãnh đạo thành phố đã trực tiếp đi kiểm tra nhiều công trình, dự án trọng điểm, yêu cầu siết chặt kỷ luật, tháo gỡ ngay các điểm nghẽn, đẩy tiến độ đến cùng.

Thông điệp rất rõ rằng, cam kết tiến độ phải bằng văn bản; đơn vị nào yếu kém, chậm trễ, thiếu trách nhiệm sẽ bị điều chuyển, thay thế. Kỷ luật thực thi đang được siết chặt ở mức rất cao, với tinh thần xuyên suốt: Không nói nhiều, làm ngay, làm đến cùng, vì người dân.

Công trình xây dựng bể điều tiết ngầm khu vực Đường Thành - Bát Đàn - Nhà Hỏa. Ảnh: Quang Thái

Khi kỷ luật được siết chặt, khi trách nhiệm được gọi đúng tên, khi tiến độ trở thành thước đo năng lực thực thi, Thủ đô Hà Nội đang phát đi một tín hiệu mạnh mẽ trong điều hành các dự án trọng điểm: Quyết liệt hơn, rõ trách nhiệm hơn và đặt lợi ích của người dân lên trên hết, trước hết.

Từ một loạt chỉ đạo của lãnh đạo thành phố khi trực tiếp kiểm tra hiện trường gần đây, có thể thấy Hà Nội đang phát đi một thông điệp điều hành rất quyết liệt. Đó là với các dự án trọng điểm, không chấp nhận tình trạng chậm trễ kéo dài, không chấp nhận sự né tránh trách nhiệm và cũng không chấp nhận kiểu điều hành chỉ dừng ở nhắc việc.

Nhưng trong thực tế, từ một mệnh lệnh hành chính đến một chuyển động thật ngoài công trường luôn có khoảng cách. Khoảng cách ấy được quyết định bởi năng lực tổ chức, bởi cơ chế phối hợp và quan trọng hơn cả là bởi kỷ luật công vụ.

Tham gia chương trình thời sự tại trường quay S1 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, với chủ đề “Hà Nội siết kỷ luật để tăng tốc dự án trọng điểm”, có PGS.TS Trần Viết Lưu, nguyên Vụ trưởng Vụ Tổng hợp, Ban Tuyên giáo Trung ương; TS Nguyễn Minh Phong, Chuyên gia Kinh tế; Thành viên Hội đồng Tư vấn kinh tế, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Ngoài ra, chương trình được kết nối trực tiếp với điểm cầu tại phường Cầu Giấy - nơi dự án đường Vành đai 2,5 đang được triển khai; đồng thời giao lưu với ông Đỗ Văn Giáp, Chỉ huy trưởng Công ty cổ phần Sông Hồng - đơn vị thi công dự án; ông Nguyễn Việt Trung, Giám đốc Ban Quản lý dự án phường Cầu Giấy.

Hành động mang thông điệp quan trọng

Thời gian qua, từ một loạt chỉ đạo của lãnh đạo thành phố khi trực tiếp kiểm tra hiện trường, có thể thấy, Hà Nội đang phát đi một thông điệp điều hành rất quyết liệt: Với các dự án trọng điểm, thành phố không chấp nhận tình trạng chậm trễ kéo dài, không chấp nhận sự né tránh trách nhiệm và cũng không chấp nhận cách điều hành chỉ dừng ở "nhắc việc".

Trao đổi về việc đồng chí Bí thư Thành ủy Hà Nội cùng các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng bộ và chính quyền thành phố trực tiếp xuống cơ sở, bám sát các công trình trọng điểm còn tồn đọng lâu nay, PGS.TS Trần Viết Lưu cho rằng đây là một hành động mang thông điệp hết sức quan trọng.

PGS.TS Trần Viết Lưu, nguyên Vụ trưởng Vụ Tổng hợp, Ban Tuyên giáo Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương) tham dự chương trình. Ảnh: Quang Thái

Trước hết, đó là thông điệp về phương thức điều hành. Theo đó, không còn quỹ thời gian cho việc nói suông, không dành nhiều thời gian chỉ để ra chỉ thị, nghị quyết, hay điều hành bằng văn bản hành chính đơn thuần, mà phải dành ưu tiên thời gian để xuống trực tiếp cơ sở, bám sát thực tiễn, kiểm tra và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Cùng với đó là thông điệp về tư tưởng chỉ đạo theo tinh thần: Lãnh đạo phải lắng nghe dân, đối thoại với dân, hiểu dân muốn gì, cần gì để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc.

Nhìn lại chặng đường 96 năm ra đời và lãnh đạo cách mạng của Đảng ta cũng như của Đảng bộ thành phố Hà Nội, PGS.TS Trần Viết Lưu nhấn mạnh, Thủ đô luôn giữ vững vai trò gương mẫu, đi đầu trong các phong trào. Vì vậy, tinh thần quyết liệt này không chỉ dành riêng cho cá nhân đồng chí Bí thư Thành ủy, hay các lãnh đạo chủ chốt của thành phố, mà là thông điệp chung đối với toàn Đảng bộ và chính quyền Thủ đô, trong bối cảnh Hà Nội được giao trọng trách tiên phong, gương mẫu đi đầu trong xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Liên hệ với tư tưởng Hồ Chí Minh về tác phong công tác của cán bộ, PGS.TS Trần Viết Lưu nhắc lại lời dạy của Người về việc không ít nơi, cán bộ chỉ lo họp hành, ban hành nghị quyết, chỉ thị nhưng không theo dõi việc triển khai trong thực tế, không nắm được khó khăn, trở ngại và mức độ tham gia của nhân dân...

Công trình xây dựng bể điều tiết ngầm trước chợ Hàng Da. Ảnh: Quang Thái

Theo ông, những giá trị đó vẫn còn nguyên tính thời sự, đặt ra yêu cầu phải tăng cường kiểm tra, bám sát thực tiễn, khắc phục tình trạng chỉ đạo hình thức.

PGS.TS Trần Viết Lưu bày tỏ tin tưởng, khi người dân Thủ đô và cả nước chứng kiến hình ảnh lãnh đạo thành phố sâu sát hiện trường, niềm tin và sự đồng thuận xã hội sẽ được củng cố, qua đó, góp phần thúc đẩy cải cách hành chính, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng sâu sát, thực chất, hiệu quả, thể hiện tinh thần cách mạng tiến công không ngừng trong giai đoạn mới.

Không thể coi việc chậm tiến độ là "trạng thái bình thường"

Trao đổi về hiện tượng một số dự án chậm tiến độ thường được đưa ra hàng loạt lý do khách quan đi kèm và đâu là ranh giới giữa khó khăn khách quan với sự trì trệ chủ quan, TS Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế cho rằng, trong những năm vừa qua, đặc biệt là giai đoạn 2021-2025, tình trạng các dự án đầu tư, nhất là đầu tư công bị chậm tiến độ khá phổ biến. Nếu chấp nhận xu hướng này như "trạng thái bình thường" và kéo dài, không xử lý, chắc chắn sẽ gây thiệt hại tới uy tín, sức nặng của kỷ luật công vụ, cũng như trách nhiệm công vụ.

TS. Nguyễn Minh Phong trao đổi tại chương trình. Ảnh: Quang Thái

"Nếu chúng ta coi đó là xu hướng bình thường, sẽ hướng tới tìm kiếm các lý do biện minh, thay vì giải quyết vấn đề. Do đó, sẽ giảm trách nhiệm phải hoàn thành đúng kế hoạch, tìm lý do hợp lý để vượt qua sự trễ hạn trong thực hiện kế hoạch", ông nói.

Cùng với đó, tình trạng này cũng làm giảm sự chủ động, giảm động lực trong việc tìm kiếm các giải pháp xử lý những vấn đề đặt ra, dẫn tới tất cả các khâu đều bị chậm, không ai chịu trách nhiệm. Nguy hiểm hơn nữa, tình trạng này tạo ra những tiền lệ là từ chậm tiến độ dẫn tới nâng vốn, tăng vốn ban đầu, gây hệ quả rất lớn cho toàn bộ dự án. Mặt khác, chúng còn tạo ra tình trạng nhờn luật, nhờn lệnh và đặc biệt, làm tăng hiệu ứng tiêu cực với sự trì trệ.

TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, về mặt khách quan, có những lý do gắn liền với các trường hợp bất khả kháng, chúng ta không can thiệp được; về mặt chủ quan, có nhiều tình huống phát sinh, nhưng vẫn bao hàm trách nhiệm của các cơ quan liên quan. Ví dụ trong vấn đề giải phóng mặt bằng, khi có vấn đề phát sinh, với trách nhiệm được giao, các cấp, ngành phải có trách nhiệm đề xuất, chủ động giải quyết vấn đề, nhưng nếu cứ ngồi chờ chỉ đạo, chờ chính sách..., mọi việc sẽ ách tắc lại.

"Do đó, tính thụ động, ỷ lại, chờ đợi cũng là một lý do rất chủ quan, mặc dù cứ tưởng là khách quan", TS Nguyễn Minh Phong nêu quan điểm.

Đồng thời, ông cho rằng, việc thiếu phối hợp liên ngành cũng là một yếu tố chủ quan, dẫn tới vấn đề sẽ rất khó giải quyết, tạo ra tình trạng bên này đổ lỗi cho bên kia...

Siết trách nhiệm người đứng đầu trong thực thi chính sách

Có ý kiến rằng cùng một cơ chế, cùng một nguồn lực nhưng có nơi chuyển động nhanh sau chỉ đạo, nhưng cũng có nơi chuyển động rất chậm.

Chia sẻ về các yếu tố quyết định năng lực biến chỉ đạo thành kết quả, PGS.TS Trần Viết Lưu phân tích, về tổng thể, chủ trương, đường lối, cơ chế, chính sách của chúng ta là thống nhất. Riêng Hà Nội còn được trao những cơ chế đặc biệt thông qua các nghị quyết của Trung ương và đặc biệt là Luật Thủ đô (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua. Đây là nền tảng quan trọng để Thủ đô triển khai các chương trình phát triển kinh tế - xã hội đúng đặc thù và tương xứng với vị thế là đầu tàu, động lực tăng trưởng của khu vực phía Bắc và cả nước. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn tồn tại tình trạng triển khai không đồng đều.

PGS.TS Trần Viết Lưu trao đổi tại chương trình. Ảnh: Quang Thái

PGS.TS Trần Viết Lưu lưu ý, vai trò của người đứng đầu, người điều hành, quản lý hết sức quan trọng. Đây là người được yêu cầu chịu trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và nhân dân Thủ đô về kết quả thực hiện.

Bên cạnh đó là trách nhiệm của các chủ thể trực tiếp thực thi, ví dụ như các đơn vị triển khai đề án, nhà thầu thi công... Khi đề xuất và nhận thực hiện dự án, các đơn vị đều cam kết về năng lực, tiến độ và chất lượng. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, không ít trường hợp phát sinh tình trạng chậm trễ và đưa ra nhiều lý do như vướng mắc giải phóng mặt bằng, thiếu vốn, thiếu nhân lực, thiếu thiết bị, hay yếu tố thời tiết không thuận lợi...

Một yếu tố quan trọng khác cần khơi dậy, theo PGS.TS Trần Viết Lưu, là vai trò giám sát của nhân dân. Thực tế cho thấy, người dân đã có nhiều phản ánh kịp thời, quyết liệt về những tồn tại, bất cập. Ông bày tỏ kỳ vọng, với việc siết chặt kỷ cương, phát huy vai trò giám sát của xã hội và trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị, việc tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật sẽ đạt hiệu quả thực chất hơn.

"Án tại văn" và áp lực từ kết quả đầu ra

Việc yêu cầu cam kết tiến độ bằng văn bản và kiên quyết thay thế các đơn vị yếu kém là bước chuyển tư duy mạnh mẽ trong quản trị nhà nước hiện đại. Đây là nhận định chung của các chuyên gia khi bàn về nỗ lực siết chặt kỷ cương, khơi thông các "điểm nghẽn" dự án hiện nay.

Theo TS Nguyễn Minh Phong, thay vì những lời hứa suông, văn bản cam kết tạo ra cơ sở pháp lý và trách nhiệm cụ thể, hay còn gọi là "án tại văn".

TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh, một văn bản cam kết tiêu chuẩn phải làm rõ 3 nội dung: Lý do chậm trễ, giải pháp khắc phục và thời hạn hoàn thành cụ thể. Điều này tạo ra một "áp lực tổng hợp" lên đơn vị thực hiện, bao gồm cả trách nhiệm cá nhân, hành chính và đặc biệt là tài chính. Việc sẵn sàng thay thế những nhà thầu kém năng lực là cách bảo vệ uy tín và hiệu quả của cả bộ máy.

Việc áp dụng các chỉ số đánh giá hiệu quả (KPI) vào quản trị nhà nước, kết hợp với chế độ trách nhiệm nghiêm ngặt, đang tạo ra một động lực mới. Sự thay đổi này không chỉ giúp các dự án về đích đúng hạn, mà còn củng cố niềm tin của nhân dân vào sự điều hành quyết liệt, minh bạch của chính quyền.

Các khách mời trao đổi tại chương trình. Ảnh: Quang Thái

Trong khi đó, PGS.TS Trần Viết Lưu cho rằng, việc đảm bảo tiến độ dự án là trách nhiệm chính trị lớn lao đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân. Ông ví những dự án chậm trễ, trì trệ như những "cục máu đông" trong huyết mạch kinh tế của quốc gia. Nếu không có giải pháp quyết liệt để giải tỏa, cơ thể kinh tế sẽ rơi vào tình trạng nguy kịch.

PGS.TS Trần Viết Lưu đánh giá cao việc siết chặt kỷ cương phép nước thông qua các bản cam kết. Đó chính là "sức mạnh mềm" của kỷ cương, buộc người đứng đầu phải tự soi xét, tự giải trình và dồn toàn lực để hoàn thành lộ trình, nếu không muốn bị đào thải bởi sự minh bạch xã hội.

Các hạng mục cuối cùng của kênh La Khê đang được tích cực thi công ngay sau chỉ đạo của Bí thư Thành ủy Hà Nội. Ảnh: Quang Thái

Bảo đảm chất lượng, hướng tới mục tiêu hoàn thành đúng thời hạn

Tại nhiều công trình giao thông trọng điểm trên địa bàn Hà Nội, không khí thi công đang diễn ra khẩn trương. Sau các chỉ đạo siết chặt kỷ luật, kỷ cương của Thành ủy Hà Nội, đặc biệt qua các đợt kiểm tra trực tiếp của đồng chí Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng, các chủ đầu tư, nhà thầu đã tổ chức lại thi công theo hướng linh hoạt, tăng ca, tăng kíp để bù đắp khối lượng chậm.

Từ chỉ đạo của Thành ủy đến hành động tại hiện trường, một chuyển động rõ nét đang hình thành, đó là thi công liên tục, kiểm soát chặt tiến độ, bảo đảm chất lượng, hướng tới mục tiêu hoàn thành đúng thời hạn.

PGS.TS Trần Viết Lưu, nguyên Vụ trưởng Vụ Tổng hợp, Ban Tuyên giáo Trung ương tham gia chương trình. Ảnh: Quang Thái

Chia sẻ quan điểm về nội dung trên, PGS.TS Trần Viết Lưu đánh giá, việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ tại Hà Nội bước đầu đã mang lại những kết quả tích cực, thể hiện rõ qua sự chuyển động thực chất của nhiều dự án tồn đọng. Qua quan sát thực tế cũng như thông tin phản ánh trên các cơ quan báo chí trung ương và Thủ đô, ông có thể thấy nhiều dự án trọng điểm đã được “đánh thức”, triển khai trở lại với tinh thần khẩn trương, quyết liệt hơn trước, tạo sự phấn khởi, niềm tin trong nhân dân.

Phân tích về những yếu tố tạo nên chuyển biến, PGS.TS Trần Viết Lưu nhấn mạnh 3 nguyên nhân chính.

Thứ nhất là áp lực và kỳ vọng từ phía người dân. Người dân mong muốn các dự án được triển khai nhanh chóng, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống như bụi bặm, ùn tắc giao thông. Thực tế, nhiều hộ dân sẵn sàng di dời để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, với kỳ vọng các công trình sẽ sớm hoàn thành, bảo đảm chất lượng, góp phần cải thiện diện mạo đô thị.

Thứ hai là vai trò của đội ngũ lãnh đạo, quản lý, đặc biệt là người đứng đầu. Khi người lãnh đạo quyết liệt, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, sẽ tạo ra chuyển biến rõ rệt trong tổ chức thực hiện. Tinh thần này cũng phù hợp với yêu cầu đặt ra trong công tác cán bộ hiện nay, nhất là trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Thứ ba là việc nâng cao ý thức trách nhiệm của các chủ thể trực tiếp tham gia dự án, đặc biệt là các nhà thầu. Các đơn vị này không chỉ là đối tác kinh tế, mà còn là chủ thể của nền kinh tế, cần phát huy tinh thần trách nhiệm, đóng góp vào sự phát triển chung.

Chỉ dấu quan trọng của một dự án tăng tốc phát triển lành mạnh

Trao đổi về việc đâu mới là những chỉ dấu đủ tin cậy để khẳng định một dự án đang tăng tốc thực chất, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, để đánh giá một dự án có tăng tốc thực chất hay không, cần nhìn vào những chỉ dấu cụ thể dưới góc độ chuyên môn và giám sát xã hội, thay vì dựa vào cảm nhận trực quan.

Dưới góc độ chuyên môn, TS Nguyễn Minh Phong phân tích, trước hết, cần căn cứ vào tỷ lệ giải ngân thực tế so với khối lượng xây lắp theo từng giai đoạn tuần, tháng, quý. Đồng thời, việc tổ chức thi công theo mô hình “3 ca, 4 kíp”, máy móc vận hành liên tục xuyên đêm là bằng chứng xác thực cho thấy công việc được triển khai đúng tiến độ thực.

TS Nguyễn Minh Phong - Chuyên gia kinh tế. Ảnh: Quang Thái

Ở góc nhìn xã hội, diện mạo công trình phải có sự thay đổi rõ rệt theo thời gian, thể hiện qua quá trình “thay da đổi thịt” từng ngày. Đặc biệt, các mốc tiến độ quan trọng như hợp long đối với công trình cầu, hay đổ mái, cất nóc đối với công trình cao tầng phải được bảo đảm hoặc vượt kế hoạch.

TS Nguyễn Minh Phong cũng nhấn mạnh vai trò của công tác điều hành liên ngành. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan chức năng trong việc xử lý vấn đề tồn đọng, từ bình ổn giá vật liệu đến tháo gỡ các cơ chế, chính sách liên thông, chính là chỉ số phản ánh tốc độ vận hành của bộ máy.

Ở góc độ truyền thông, nếu chủ đầu tư và ban quản lý dự án chủ động cung cấp thông tin, không né tránh sự giám sát của báo chí và dư luận, đó là dấu hiệu của một dự án tăng tốc lành mạnh; ngược lại, việc né tránh thường cho thấy dự án đang gặp vấn đề.

Ngoài ra, tần suất chỉ đạo của chính quyền cũng là một yếu tố quan trọng. Khi các cấp, ngành thường xuyên tổ chức họp, trực tiếp xử lý các vấn đề phát sinh tại hiện trường, điều đó cho thấy tiến độ đang được thúc đẩy thực chất.

Đặc biệt, TS Nguyễn Minh Phong lưu ý, trong quá trình tăng tốc thi công, chất lượng xây dựng phải được đặt ở vị trí then chốt. Việc phát huy vai trò giám sát của người dân và báo chí sẽ góp phần bảo đảm công trình hoàn thành đúng tiến độ, đồng thời, bảo đảm tính bền vững và minh bạch.

Hình thành chuẩn mực mới về văn hóa công vụ

Khi Hà Nội duy trì được nhịp điều hành hiện nay, tác động lâu dài sẽ không chỉ ở một số công trình được hoàn thành đúng hạn, mà còn ở việc hình thành một chuẩn mực mới về văn hóa công vụ.

TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, chuẩn mực mới đó được thể hiện ở ít nhất 5 khía cạnh:

Trước hết là chuẩn mực về cam kết và về đích đúng hạn, coi đây là tiêu chí cao nhất, tập trung nhất của văn hóa công vụ hiện đại.

Thứ hai là thay đổi tư duy từ quản lý sang phục vụ, trong đó, người dân, doanh nghiệp trở thành đối tượng phục vụ của bộ máy nhà nước.

TS Nguyễn Minh Phong trao đổi tại chương trình. Ảnh: Quang Thái

Thứ ba là cá thể hóa trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu.

Thứ tư là khuyến khích tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, đồng thời, đi đôi với chống nhũng nhiễu, chống tham nhũng và thực hành tiết kiệm.

Cuối cùng, sản phẩm hoàn thành đúng hạn, bảo đảm chất lượng sẽ là thước đo năng lực tổ chức và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ, đồng thời là căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.

“Khi các yếu tố này hội tụ sẽ hình thành một phong cách ứng xử mới trong bộ máy công quyền, khẳng định tinh thần “đã nói là làm, làm đúng, làm nhanh, làm đến cùng và làm hiệu quả”, qua đó, nâng cao vai trò dẫn dắt, lan tỏa của Thủ đô, đồng thời, thúc đẩy Hà Nội trở thành thành phố toàn cầu, thành phố đáng sống như Nghị quyết số 02-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đã đề cập”, TS Nguyễn Minh Phong nói.

Đồng tình với quan điểm trên, PGS.TS Trần Viết Lưu bổ sung một số nội dung. Theo đó, chuẩn mực về phát triển kinh tế phải bắt đầu từ chuẩn mực chính trị, với yêu cầu có chủ trương, đường lối, định hướng đúng và tăng cường kiểm tra, giám sát trong lãnh đạo, điều hành.

PGS.TS Trần Viết Lưu trao đổi tại chương trình. Ảnh: Quang Thái

Thứ hai, về chuẩn mực trong kinh tế, PGS.TS Trần Viết Lưu nhấn mạnh, dự án phải đóng góp thực chất vào phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô và đất nước, với hai tiêu chí cốt lõi là tiến độ và chất lượng, trong đó, chất lượng là yếu tố quyết định và quan trọng.

Bên cạnh đó, phải tạo ra các sản phẩm, công trình đúng nghĩa, có khả năng tác động, tạo chuyển biến cho phát triển kinh tế - xã hội. Theo PGS.TS Trần Viết Lưu, làm kinh tế phải gắn với văn hóa, nếu chỉ chạy theo thương mại, lợi ích trước mắt thì sẽ dễ dẫn tới lệch hướng.

Mong dự án sớm hoàn thành, đời sống dân cư ổn định

Tại điểm cầu phường Cầu Giấy - nơi dự án đường Vành đai 2,5 đang được triển khai, chia sẻ về tác động của dự án đối với đời sống người dân, ông Nguyễn Thanh Bình (cư dân phường Cầu Giấy) cho biết, trong thời gian dự án chậm tiến độ, cuộc sống của gia đình ông cùng nhiều hộ dân trong khu vực bị ảnh hưởng đáng kể. Nhiều bất tiện phát sinh trong sinh hoạt hằng ngày. Tình trạng dự án bị kéo dài cũng tác động tới tâm tư, nguyện vọng và niềm mong đợi của người dân.

“Ai cũng mong dự án sớm hoàn thành để ổn định cuộc sống, yên tâm làm việc”, ông Nguyễn Thanh Bình bày tỏ.

Ông Nguyễn Thanh Bình (phường Cầu Giấy) trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội tại điểm cầu phường Cầu Giấy - nơi dự án đường Vành đai 2,5 đang được triển khai. Ảnh: Công Trình

Theo ông Nguyễn Thanh Bình, khi dự án được thành phố Hà Nội và chính quyền địa phương quan tâm, chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ, người dân rất phấn khởi. Đây không chỉ là tín hiệu tích cực về mặt hạ tầng, mà còn mang lại niềm tin cho các hộ dân trong diện bị ảnh hưởng.

“Chúng tôi mong dự án được triển khai đúng tiến độ để người dân sớm được nhận nhà tái định cư, ổn định chỗ ở. Nếu có thể hoàn thành trước dịp 2-9 thì càng ý nghĩa, tạo dấu mốc đáng nhớ đối với bà con trong khu vực”, ông Nguyễn Thanh Bình chia sẻ.

Đánh giá về ý nghĩa lâu dài, ông Nguyễn Thanh Bình cho rằng, khi tuyến đường hoàn thành sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Không chỉ cải thiện điều kiện đi lại, dự án còn góp phần chỉnh trang đô thị, làm thay đổi diện mạo khu vực theo hướng khang trang, hiện đại hơn. Hệ thống hạ tầng được đầu tư đồng bộ sẽ giúp tăng cường kết nối giữa các khu vực, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

“Người dân rất kỳ vọng vào những chuyển biến tích cực về an sinh xã hội, môi trường sống sạch đẹp, giao thông thuận tiện hơn. Quan trọng nhất là giúp các hộ dân ổn định lâu dài, nâng cao chất lượng cuộc sống”, ông Nguyễn Thanh Bình nói.

Thi công 3 ca để giữ nhịp triển khai Dự án đường Vành đai 2,5

Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tại công trường thi công Dự án đường Vành đai 2,5, ông Đỗ Văn Giáp, Chỉ huy trưởng Công ty cổ phần Sông Hồng (đơn vị thi công dự án) cho biết, đơn vị đã tổ chức 3 ca, 4 kíp, bố trí nhiều mũi thi công song song, tăng cường kỹ sư hiện trường và kỹ sư nội nghiệp để duy trì nhịp độ khẩn trương, bảo đảm tiến độ và chất lượng dự án.

Theo ông Đỗ Văn Giáp, ngay sau lệnh khởi công ngày 20-3-2026, nhà thầu đã duy trì tổ chức thi công 3 ca, 4 kíp liên tục. Trên công trường luôn có máy móc và công nhân làm việc, chỉ tạm nghỉ vào thời điểm giao ca và ăn trưa. Để đẩy nhanh tiến độ, đơn vị tập trung đầy đủ vật tư, vật liệu... về công trường, bố trí nhiều mũi thi công đồng thời cả ngày lẫn đêm nhằm sớm đưa dự án vào khai thác.

Ông Đỗ Văn Giáp, Chỉ huy trưởng Công ty cổ phần Sông Hồng (đơn vị thi công dự án) trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tại công trường thi công Dự án đường Vành đai 2,5. Ảnh: Công Trình

Song song với tiến độ, yêu cầu chất lượng được đặt lên hàng đầu. Nhà thầu huy động đội ngũ kỹ sư có kinh nghiệm, bố trí 2 kỹ sư trực ban đêm, 4 kỹ sư ban ngày tại hiện trường. Ngoài ra, 3 kỹ sư nội nghiệp được phân công xử lý hồ sơ, bảo đảm thủ tục, giấy tờ, không làm ảnh hưởng đến nhịp độ thi công ngoài công trường.

Ông Đỗ Văn Giáp cũng cho biết, sau các đợt kiểm tra, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo thành phố, đặc biệt là cuộc kiểm tra của Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đã tạo động lực rất lớn cho cán bộ, công nhân trên công trường. Tinh thần thi công được quán triệt theo hướng khẩn trương nhất, chất lượng tốt nhất và thời gian nhanh nhất.

Việc đẩy nhanh tiến độ không chỉ nhằm sớm đưa dự án vào khai thác, mà còn góp phần củng cố niềm tin của các hộ dân đã bàn giao mặt bằng, đồng thời, tạo sự đồng thuận đối với các hộ vẫn đang trong quá trình giải phóng mặt bằng phục vụ dự án.

Siết kỷ cương, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng dự án đường Vành đai 2,5

Với khối lượng giải phóng mặt bằng lớn, liên quan hàng trăm trường hợp và yêu cầu tiến độ gấp rút, phường Cầu Giấy đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, siết kỷ cương cán bộ, tăng đối thoại với người dân, tạo chuyển biến rõ nét trong triển khai dự án.

Có mặt tại công trường thi công Dự án đường Vành đai 2,5, ông Nguyễn Việt Trung, Giám đốc Ban Quản lý dự án phường Cầu Giấy cho biết, địa phương xác định công tác giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm để từ đó tổ chức thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ vướng mắc, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân.

Ông Nguyễn Việt Trung, Giám đốc Ban Quản lý dự án phường Cầu Giấy trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tại công trường thi công Dự án đường Vành đai 2,5. Ảnh: Công Trình

Dự án đường Vành đai 2,5 đoạn qua phường Cầu Giấy dài 1,1km, tổng diện tích thu hồi đất là 54.000m2, ảnh hưởng đến 432 trường hợp (bao gồm cả tổ chức và hộ gia đình), phải di chuyển 359 ngôi mộ trước Tết nguyên đán Bính Ngọ, nên áp lực về tiến độ rất lớn.

Đảng ủy và chính quyền phường đã thực hiện công tác thu hồi đất, giải phóng mặt bằng đúng quy định, công khai, minh bạch, đảm bảo quyền lợi của các tổ chức, hộ gia đình cá nhân. Cùng với đó, phường đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, kiên trì đối thoại, kịp thời nắm bắt các khó khăn, vướng mắc, tâm tư, nguyện vọng, giải quyết kiến nghị của các hộ gia đình, cá nhân...

Công trường thi công Dự án đường Vành đai 2,5 đoạn qua phường Cầu Giấy. Ảnh: Quang Thái

Ông Nguyễn Việt Trung cũng cho biết, sau các đợt kiểm tra của lãnh đạo thành phố, phường Cầu Giấy và các phòng, ban đã thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố, các hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của các sở, ngành. Đảng ủy phường đã thành lập Ban Chỉ đạo và 3 Tổ công tác do các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ trực tiếp làm Tổ trưởng để tuyên truyền, vận động, quán triệt tinh thần làm việc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”, làm việc “không ngày nghỉ”, “đi từng ngõ, gõ từng nhà”...

Để tạo thuận lợi tối đa cho người dân, phường thiết lập 2 điểm làm việc tại nhà tập thể Viện 354 Quân đội và phòng họp tại phường. Tại đây, lãnh đạo và cán bộ chuyên môn trực tiếp công khai hồ sơ, tiếp nhận thông tin và giải quyết kịp thời các kiến nghị phát sinh. Hội đồng bồi thường họp định kỳ hằng ngày để thẩm định phương án, đẩy nhanh quy trình nhưng vẫn đảm bảo tính chính xác, minh bạch, đồng thời, chú trọng tổ chức đối thoại trực tiếp với dân, giải đáp các kiến nghị về chế độ, chính sách khi phê duyệt phương án bồi thường.

Với những giải pháp, cách làm đồng bộ, khoa học, đến nay, phường đã bàn giao hơn 26.000m2 cho Ban Quản lý dự án công trình giao thông thành phố và các nhà thầu để thi công tuyến đường. Trong tháng 5 và 6-2026, phường Cầu Giấy quyết tâm và cam kết hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng toàn bộ dự án; phấn đấu cùng các đơn vị đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành tuyến đường Vành đai 2,5 đoạn từ đường Cầu Giấy đến Dương Đình Nghệ vào dịp kỷ niệm Giải phóng Thủ đô 10-10-2026.

Siết chặt cơ chế phối hợp và trách nhiệm người đứng đầu

Trước câu hỏi nên ưu tiên “mắt xích” nào trong 3 yếu tố gồm: Tiến độ thi công, giải phóng mặt bằng và cơ chế phối hợp, các chuyên gia cho rằng cần tiếp cận một cách tổng thể, trong đó, đặc biệt nhấn mạnh vai trò của cơ chế phối hợp và trách nhiệm người đứng đầu.

PGS.TS Trần Viết Lưu cho rằng, các yếu tố này không thể tách rời mà phải được triển khai đồng bộ, hài hòa. Tuy nhiên, điều cốt lõi là phải xây dựng được cơ chế phối hợp chặt chẽ, thống nhất giữa các cấp, ngành và các chủ thể liên quan.

“Cần có sự phối hợp đồng bộ từ trên xuống dưới, theo cả chiều dọc và chiều ngang, giữa cơ quan quản lý, nhà thầu và đặc biệt là sự tham gia giám sát, phản ánh, hiến kế của người dân. 3 yếu tố này phải kết hợp nhịp nhàng, thống nhất trên cùng một mục tiêu là đưa các công trình nhanh chóng đi vào thực tế, phát huy hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô”, PGS.TS Trần Viết Lưu nhấn mạnh.

Theo PGS.TS Trần Viết Lưu, khi cơ chế phối hợp vận hành hiệu quả, không chỉ tiến độ được cải thiện, mà còn góp phần củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận và phấn khởi trong nhân dân.

TS Nguyễn Minh Phong trao đổi tại chương trình thời sự. Ảnh: Quang Thái

Cùng quan điểm, chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, trong "3 nút thắt” lớn, cơ chế phối hợp, cùng với trách nhiệm của người đứng đầu, là yếu tố then chốt cần được ưu tiên.

TS Nguyễn Minh Phong phân tích, công tác giải phóng mặt bằng vốn là quá trình phức tạp, liên quan đến nhiều lợi ích, khó có thể tự giải quyết nếu thiếu sự phối hợp chặt chẽ và chính sách phù hợp. Khi cơ chế phối hợp tốt, đi kèm với trách nhiệm rõ ràng, quá trình này sẽ trở nên thuận lợi hơn, thậm chí nhận được sự đồng thuận cao từ người dân.

Đối với năng lực thi công, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, việc lựa chọn đúng nhà thầu có năng lực, đồng thời áp dụng các cơ chế kiểm soát như chế tài tiến độ, thay thế khi cần thiết... sẽ tạo áp lực và động lực để bảo đảm chất lượng, tiến độ công trình.

Cơ chế phối hợp chính là chất keo giúp toàn bộ hệ thống vận hành trơn tru. Trong đó, vai trò của người đứng đầu đặc biệt quan trọng. Khi lãnh đạo trực tiếp vào cuộc, kiểm tra hiện trường, giao nhiệm vụ cụ thể và tạo áp lực rõ ràng thì toàn bộ bộ máy sẽ chuyển động đồng bộ, hiệu quả hơn”, TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh.

TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, thực tế cho thấy, mỗi lần lãnh đạo trực tiếp kiểm tra, chỉ đạo tại công trường đều tạo ra động lực mạnh mẽ, thúc đẩy tiến độ triển khai, nâng cao trách nhiệm của các bên liên quan.

Theo các chuyên gia, khi cơ chế phối hợp được siết chặt, trách nhiệm được phân định rõ ràng, các bộ phận sẽ vận hành như một thể thống nhất, thay vì rời rạc, đùn đẩy. Đây chính là điều kiện quan trọng để bảo đảm các dự án được triển khai đúng tiến độ, đạt chất lượng và mang lại hiệu quả thiết thực.

Tạo nền nếp lãnh đạo từ thực tiễn công trường

Nhận định về việc lãnh đạo trực tiếp xuống công trường đã tạo chuyển biến rõ rệt trong tiến độ triển khai các dự án, PGS.TS Trần Viết Lưu cho rằng, điều quan trọng là sức ép đó không chỉ xuất hiện trong những thời điểm kiểm tra, mà cần trở thành nền nếp điều hành thường xuyên của cả hệ thống.

Theo PGS.TS Trần Viết Lưu, để hình thành được “nếp sống” văn hóa công vụ, trước hết, cần có quyết tâm đổi mới tư duy. Đó là sự chuyển đổi từ phương thức quản lý mang nặng tính hành chính, mệnh lệnh sang cách thức lãnh đạo dựa trên kiểm tra, giám sát, đôn đốc, kịp thời đưa ra các giải pháp tháo gỡ khó khăn, tạo động lực cho quá trình triển khai. Việc này không chỉ tạo áp lực cần thiết, mà còn thể hiện tinh thần đồng hành, không buông lỏng trách nhiệm, cùng tham gia xử lý vướng mắc để hỗ trợ các chủ thể thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Khi các lực lượng tham gia thực hiện dự án cảm nhận được sự đồng hành của Đảng, Nhà nước và nhân dân, họ sẽ có thêm niềm tin và cảm hứng trong công việc.

Từ thực tiễn đó, PGS.TS Trần Viết Lưu cho rằng, cần xây dựng thành nền nếp điều hành với tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”, coi đây là nền tảng cho đổi mới phương thức lãnh đạo của các cấp ủy, chính quyền. Sự thay đổi không chỉ dừng ở những chủ trương lớn, mà cần bắt đầu từ những việc cụ thể, từ chi tiết nhỏ đến các quy định mang tính pháp lý.

“Quan trọng hơn cả là xây dựng văn hóa lãnh đạo bằng giá trị và bằng sự truyền cảm hứng cho toàn xã hội. Khi điều đó trở thành tư duy và hành động nhất quán, hiệu quả lãnh đạo, điều hành chắc chắn sẽ được nâng lên, góp phần bảo đảm thành công trong thực tiễn”, PGS.TS Trần Viết Lưu khẳng định.

Nụ cười của người dân là thước đo thành công của mỗi công trình

Nhìn từ phía người dân, điều họ chờ đợi có lẽ không chỉ là một lời hứa tiến độ, mà là một công trình hoàn thành đúng hẹn, đi kèm chất lượng, an toàn và sự minh bạch.

Trao đổi sâu hơn về vấn đề này, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, một công trình hoàn thành đúng tiến độ không chỉ được đánh giá bằng thời gian, hay chi phí, mà quan trọng hơn là hiệu quả thực chất sau khi đưa vào sử dụng. Sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp, khả năng giảm chi phí vận hành, cùng sức lan tỏa đối với phát triển kinh tế - xã hội mới là thước đo cuối cùng.

Chia sẻ về những công trình hoàn thành đúng tiến độ, đảm bảo sự an toàn, minh bạch và chất lượng tốt nhất, TS Nguyễn Minh Phong cho biết, trong phương châm "6 rõ" mà các cấp, các ngành vẫn hay nhắc đến, việc "rõ kết quả" cực kỳ quan trọng.

Đồng thời, sự hài lòng của người dân, người thụ hưởng những kết quả khi dự án hoàn thành là thước đo đánh giá uy tín, năng lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền các cấp. Ví dụ, khi làm đường, người dân được thụ hưởng những tiện ích thiết thực như đường rộng, sạch, đẹp, lưu thông thuận tiện, giảm ùn tắc và rút ngắn thời gian đi lại. Đó chính là tiện ích từ dự án mà người dân và xã hội có thể cảm nhận được.

Các khách mời tham gia chương trình. Ảnh: Quang Thái

Tiếp nữa, kết quả còn được đo lường bằng cách giảm thiểu tất cả những chi phí liên quan tới bảo dưỡng, duy trì, khai thác công trình đó. Ví dụ, trước đây, đã có thời kỳ, có công trình, chi phí bảo dưỡng, duy trì gấp 3 lần chi phí xây dựng. "Do đó, giảm thiểu chi phí bảo dưỡng, duy trì, khai thác công trình, dự án là cực kỳ quan trọng trên cơ sở đảm bảo chất lượng, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật cũng như độ lâu dài của công trình", TS Nguyễn Minh Phong nêu quan điểm.

Một biểu hiện nữa là sự lan tỏa, tác dụng tổng hòa của dự án đối với sự phát triển chung của xã hội. Hiệu ứng lan tỏa càng lâu dài và lớn bao nhiêu, chất lượng, hiệu quả càng cao, tiện ích của dự án mang lại càng bền vững bấy nhiêu.

“Tôi cho rằng, nụ cười của người dân, sự hài lòng của các doanh nghiệp, các đơn vị liên quan gắn với sự thụ hưởng kết quả, đây chính là thước đo có thể nhìn thấy, đo lường, đong đếm được và chứng nghiệm được theo thời gian”, TS Nguyễn Minh Phong bày tỏ.

Cùng chia sẻ về nội dung trên, PGS.TS Trần Viết Lưu bổ sung quan điểm: Kết quả còn thể hiện ở việc công trình có đảm bảo cam kết hay không, có đảm bảo về mặt tiến độ hay không, có gây lãng phí, thất thoát hay không, có tiêu cực hay không, đồng thời, có giữ được niềm tin của nhân dân đối với cán bộ, đối với nhà thầu hay không...

Cuối cùng, công trình phải được bạn bè quốc tế đánh giá rằng công trình này là công trình trọng điểm, xứng tầm, làm nổi bật diện mạo của Thủ đô Hà Nội.

"Tôi cho rằng, phải dựa trên những căn cứ như thế để đánh giá và truyền cảm hứng cho các dự án về sau”, PGS.TS Trần Viết Lưu nhấn mạnh.

Bản lĩnh tổ chức thực hiện

Từ những phân tích của các khách mời tại trường quay đến ghi nhận ở hiện trường trong chương trình có thể thấy, trong quản trị đô thị, nói đến tăng tốc là nói đến bản lĩnh tổ chức thực hiện. Tăng tốc mà không có kỷ luật thì dễ thành nóng vội. Siết kỷ luật mà không gắn với trách nhiệm rõ ràng thì dễ thành hình thức. Còn khi kỷ luật, trách nhiệm và giám sát cùng hiện diện, tiến độ mới có cơ hội trở thành kết quả thực chất, chất lượng công trình mới được bảo đảm và niềm tin xã hội mới được củng cố.

Thi công Dự án đầu tư xây dựng công trình khẩn cấp cải tạo tuyến hạ lưu sông Kim Ngưu nối sông Tô Lịch với Trạm bơm Yên Sở (đoạn qua địa bàn xã Đại Thanh). Ảnh: Quang Thái

Câu chuyện của các dự án trọng điểm không chỉ dành cho lĩnh vực xây dựng hạ tầng. Đây còn là phép thử đối với văn hóa công vụ, đối với năng lực phối hợp của bộ máy và đối với quyết tâm đưa những mệnh lệnh điều hành đi tới đích cuối cùng là hiệu quả phát triển. Ở đó, người dân không chỉ chờ đợi những công trình hoàn thành đúng hạn, mà còn chờ đợi một phương thức quản trị rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm và rõ kết quả.

Khi tiến độ được kiểm đếm từng ngày, khi trách nhiệm được định danh đến từng chủ thể và khi hiện trường trở thành nơi kiểm chứng trung thực nhất cho mọi cam kết, mỗi công trình hoàn thành sẽ không chỉ giải quyết một bài toán hạ tầng, mà còn khẳng định năng lực hành động của chính quyền đô thị trong giai đoạn phát triển bứt phá mới.

Nhóm PV