Hà Nội siết chặt quản lý thực phẩm từ sản xuất đến tiêu dùng

Nội dung Chương trình phản ánh những thách thức trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại Hà Nội, đô thị có quy mô dân số khoảng 10 triệu người với chuỗi cung ứng phức tạp và nhiều tầng nấc trung gian.

Trước thực tế đó, thành phố tăng cường quản lý trên toàn bộ chuỗi, đẩy mạnh công tác hậu kiểm, hướng tới xây dựng hệ thống thực phẩm minh bạch, an toàn và bền vững. Chủ tịch UBND thành phố đã ban hành văn bản yêu cầu siết chặt quản lý an toàn thực phẩm trên toàn địa bàn, đặc biệt chú trọng kiểm soát nguồn gốc và chất lượng tại các bếp ăn tập thể, bếp ăn bán trú và hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố.

Hai khách mời tham gia Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Theo chỉ đạo, các sở, ban, ngành cùng chính quyền cơ sở phải thực hiện nghiêm quy định hiện hành, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và kiểm soát chặt chẽ chuỗi cung ứng nhằm bảo vệ sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.

Đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm tại các trường trên địa bàn phường Đống Đa. Ảnh: Hoa Thành

Chương trình có sự tham gia của hai khách mời: Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương và Chủ tịch Hội Thú y Hà Nội Cấn Xuân Bình với các góc nhìn chuyên môn và giải pháp thực tiễn; góp phần cùng thành phố xây dựng hệ thống thực phẩm minh bạch, an toàn, bảo vệ sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng...

Gỡ “điểm nghẽn” về chuỗi cung ứng thực phẩm đầu vào

Dưới góc độ chuyên môn, Chủ tịch Hội Thú y Hà Nội Cấn Xuân Bình nhận định những nguy cơ lớn nhất trong chuỗi cung ứng thực phẩm của Hà Nội hiện nay nằm ngay từ “điểm đầu” - khâu chăn nuôi, vận chuyển và kiểm soát dịch bệnh.

Trước hết, việc quản lý nguồn gốc và tình trạng sức khỏe vật nuôi trong quá trình lưu thông còn nhiều bất cập. Pháp luật hiện chưa yêu cầu cấp giấy kiểm dịch trong mọi trường hợp vận chuyển, dẫn đến khó kiểm soát nguồn gốc cũng như nguy cơ dịch bệnh. Nếu không theo dõi chặt chẽ từ cơ sở chăn nuôi, mầm bệnh rất dễ xâm nhập vào chuỗi thực phẩm.

Bên cạnh đó, một bộ phận cơ sở chưa thực hiện nghiêm các quy định, như: Không tiêm phòng đầy đủ, không khai báo khi có dịch, thậm chí "bán chạy" gia súc, gia cầm mắc bệnh. Đây là nguy cơ trực tiếp làm mất an toàn thực phẩm ngay từ khâu đầu vào.

Ông Cấn Xuân Bình, Chủ tịch Hội Thú y Hà Nội tại Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Khó khăn tiếp theo là hệ thống giết mổ nhỏ lẻ còn phổ biến. Nhiều cơ sở không được cấp phép, không bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y, tiềm ẩn nguy cơ phát tán dịch bệnh ra môi trường. Việc kiểm soát tại các điểm này rất khó khăn. Trên thực tế chỉ những cơ sở có giấy kiểm dịch hợp lệ, có cán bộ thú y kiểm soát chặt chẽ mới bảo đảm an toàn thực phẩm.

Ngoài ra, lực lượng thú y cơ sở vừa mỏng, vừa thiếu ổn định. Mỗi xã, phường thường chỉ có 2-3 nhân viên hợp đồng do UBND cấp xã quản lý, chế độ chưa bảo đảm, ảnh hưởng đến trách nhiệm và hiệu quả công việc.

Theo ông Cấn Xuân Bình, để gỡ “điểm nghẽn”, thành phố Hà Nội cần đẩy mạnh kiểm soát dịch bệnh từ gốc, đồng thời kiên quyết chuyển đổi từ giết mổ nhỏ lẻ sang giết mổ tập trung có kiểm soát, quản lý chặt chẽ toàn bộ chuỗi sản phẩm. Chỉ khi xử lý được khâu đầu vào, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm mới đạt hiệu quả bền vững.

Nhiều áp lực trong quản lý an toàn thực phẩm tại Thủ đô

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương tham gia Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Ông Vũ Cao Cương, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho rằng, Hà Nội là đô thị đặc biệt nên công tác an toàn thực phẩm chịu những áp lực nhất định.

Thứ nhất là áp lực về quy mô dân số cũng như nhu cầu tiêu dùng của người dân. Hiện nay, thành phố Hà Nội có khoảng 10 triệu dân, nhu cầu thực phẩm hằng ngày rất cao. Trong khi đó, thành phố chỉ sản xuất được khoảng 60% nhu cầu thực phẩm của người dân, còn lại vẫn phải nhập từ các tỉnh hoặc các nước khác. Vì vậy, khâu quản lý cũng gặp nhiều khó khăn.

Thứ hai là chuỗi cung ứng thực phẩm dài và phức tạp. Việc quản lý từ khâu sản xuất, nuôi trồng cho tới vận chuyển, chế biến và đến tay người tiêu dùng cũng khó khăn.

Thứ ba, hiện nay trên địa bàn thành phố vẫn còn nhiều cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ. Đồng thời, lực lượng cán bộ phụ trách công tác an toàn thực phẩm ở cấp xã, phường còn mỏng. Điều này gây khó khăn trong công tác quản lý cũng như kiểm tra, hậu kiểm.

Thứ tư, những năm gần đây xuất hiện các loại hình kinh doanh mới như kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, giao thức ăn sẵn… Điều này đòi hỏi thành phố phải có những cơ chế quản lý mới.

Bên cạnh đó, vẫn còn một bộ phận cơ sở vì chạy theo lợi nhuận đã vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm.

Vì vậy, thành phố đã chỉ đạo quyết liệt để kiểm soát chặt chẽ theo chuỗi, tăng cường công tác hậu kiểm, đồng thời huy động và phát huy vai trò của chính quyền cơ sở cũng như cộng đồng cùng tham gia công tác bảo đảm an toàn thực phẩm.

Ba khâu then chốt trong kiểm soát gia súc, gia cầm trước giết mổ

Chủ tịch Hội Thú y Hà Nội Cấn Xuân Bình trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Trên thực tế, việc kiểm soát dịch bệnh trên gia súc, gia cầm trước khi đưa vào giết mổ còn gặp những khó khăn gì, đặc biệt tại các cơ sở nhỏ lẻ?

Trả lời câu hỏi này Chủ tịch Hội Thú y Hà Nội Cấn Xuân Bình cho rằng, để kiểm soát hiệu quả gia súc, gia cầm trước khi đưa vào giết mổ, cần siết chặt đồng thời ba khâu: Chăn nuôi - vận chuyển - giết mổ, tránh tình trạng làm thiếu thống nhất.

Trước hết, ở khâu chăn nuôi, việc tổ chức chăn nuôi an toàn sinh học chưa được thực hiện nghiêm ở nhiều cơ sở. Nếu không kiểm soát tốt từ “gốc”, việc truy xuất nguồn gốc và đánh giá tình trạng sức khỏe vật nuôi sẽ rất khó khăn.

Thứ hai, ở khâu vận chuyển, đặc biệt là vận chuyển nội tỉnh, hiện chủ yếu mới căn cứ vào hóa đơn, chứng từ mua bán, chưa phản ánh đầy đủ nguồn gốc và tình trạng dịch bệnh của vật nuôi. Trong khi đó, quy định chưa yêu cầu bắt buộc giấy kiểm dịch đối với mọi trường hợp vận chuyển nội tỉnh, dẫn đến “khoảng trống” trong quản lý. Việc kiểm soát tại các trạm kiểm dịch đầu mối giao thông vì vậy cũng gặp nhiều hạn chế.

Nhân viên bếp ăn thực hiện nghiêm ngặt việc bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trong quá trình chế biến thức ăn tại Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (phường Hoàn Kiếm). Ảnh: Quang Thái

Thứ ba, khâu giết mổ, đặc biệt tại các cơ sở nhỏ lẻ vẫn là điểm yếu. Nếu không kiểm soát chặt tại đây thì những nỗ lực từ khâu chăn nuôi và vận chuyển sẽ không còn nhiều ý nghĩa. Thực tế còn tồn tại các cơ sở giết mổ không phép, không bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Ông Cấn Xuân Bình nhấn mạnh, cơ quan chức năng cần kiểm soát nghiêm ngặt, không có ngoại lệ đối với hoạt động giết mổ; đồng thời xử lý dứt điểm các cơ sở không phép, không đủ điều kiện. Các quy định, hướng dẫn về nội dung này đã được ban hành khá đầy đủ, vấn đề quan trọng là tổ chức thực hiện một cách quyết liệt, đồng bộ từ cơ sở chăn nuôi đến bàn ăn.

Siết chặt quản lý từ gốc và tăng cường hậu kiểm để bảo đảm an toàn thực phẩm

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Đề cập về các giải pháp nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm, ông Vũ Cao Cương, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, thành phố đang triển khai các giải pháp mang tính xuyên suốt nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm theo chuỗi, từ sản xuất đến tiêu dùng. Cụ thể, thứ nhất là siết chặt chuỗi cung ứng thực phẩm. Trên cơ sở đó, thành phố cũng phân công trách nhiệm rất cụ thể, rõ ràng cho từng cấp, ngành trong quản lý.

Thứ hai, cùng với việc tổ chức sản xuất theo chuỗi, thành phố tăng cường kiểm soát từ gốc, đặc biệt là từ khâu sản xuất. Đối với lĩnh vực nông nghiệp, việc kiểm soát được thực hiện xuyên suốt từ nuôi trồng, giết mổ, vận chuyển, lưu thông đến chế biến và tiêu dùng, tất cả các khâu đều phải được siết chặt.

Thứ ba là đẩy mạnh chuyển sang hậu kiểm có trọng tâm, trọng điểm, kết hợp với công tác kiểm tra, thanh tra; đồng thời, tăng cường xử phạt các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm để nâng cao tính răn đe.

Thứ tư, thành phố cũng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc thực phẩm, nhằm bảo đảm thông tin về nguồn gốc sản phẩm đến tay người tiêu dùng được công khai, minh bạch.

Đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm tại các trường học trên địa bàn phường Đống Đa. Ảnh Hoa Thành

Cũng theo ông Vũ Cao Cương, thành phố chỉ đạo tăng cường phối hợp chặt chẽ, thực chất giữa các ngành, đặc biệt là ngành Y tế, Nông nghiệp, Công thương và Công an thành phố Hà Nội trong xử lý các vụ việc, nhất là những vụ việc có tính chất phức tạp.

Ngoài ra, vai trò của cấp cơ sở, chính quyền địa phương và người dân cũng được xác định là rất quan trọng trong giám sát chuỗi cung ứng, góp phần bảo đảm an toàn thực phẩm một cách công khai, minh bạch.

Cảnh tỉnh công tác quản lý an toàn thực phẩm từ vụ 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch

Vừa qua, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố Hà Nội đã khám phá vụ án đường dây đưa 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch ra thị trường cho người dân tiêu thụ. Tiến sĩ, Thượng tá Vũ Thị Hoàng Yến, Phó trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố Hà Nội cho biết, qua vụ án này, đơn vị muốn cảnh tỉnh một bộ phận nhỏ các cơ quan quản lý nhà nước đã buông lỏng quản lý việc này; cụ thể là lực lượng kiểm dịch thú y, khi phát hiện ra lợn có dấu hiệu nhiễm dịch vẫn cho vào lò để giết mổ.

Đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra công tác an toàn thực phẩm tại chợ dân sinh trên địa bàn xã Nam Phù. Ảnh: Phương Xuyến

“Qua vụ án này, chúng tôi cũng xác định đây là hồi chuông cảnh tỉnh đến các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là các đơn vị đang giám sát vấn đề thực phẩm, kiểm soát đầu vào của thực phẩm và cảnh tỉnh cho các đối tượng đang có những phương thức, thủ đoạn, mục đích hoặc ý định mang những thực phẩm không bảo đảm đến người dân phải dừng lại. Chúng tôi làm rõ vụ án này với mong muốn nhân dân Thủ đô sẽ được sử dụng những thực phẩm sạch, an toàn”, Tiến sĩ, Thượng tá Vũ Thị Hoàng Yến chia sẻ.

Buông lỏng quản lý vì vụ lợi, đe dọa an toàn thực phẩm

Đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra công tác an toàn thực phẩm tại chợ dân sinh trên địa bàn xã Nam Phù. Ảnh: Phương Xuyến

Theo Tiến sĩ, Thượng tá Vũ Thị Hoàng Yến, Phó trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố Hà Nội, với sự chỉ đạo quyết liệt của Thành ủy, UBND thành phố, các cấp, ngành thời gian qua đã rất quan tâm đến vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm. Thế nhưng, chỉ một bộ phận nhỏ như "con sâu làm rầu nồi canh" vì vụ lợi trước mắt, vì lòng tham, thoái hóa biến chất, đã buông lỏng quản lý để xảy ra sự việc như vừa qua.

Tiến sĩ, Thượng tá Vũ Thị Hoàng Yến, Phó trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố Hà Nội. Ảnh PV

“Trong quá trình xử lý, cơ quan chức năng đã phát hiện ra những lỗ hổng và tôi tin rằng, những lỗ hổng này sẽ được xóa bỏ để người dân Thủ đô cũng như du khách đến Hà Nội sẽ được sống trong môi trường bình yên, an toàn và đáng sống”, Tiến sĩ, Thượng tá Vũ Thị Hoàng Yến chia sẻ.

Siết chặt quản lý, hướng tới môi trường sống an toàn tại Hà Nội

Tiến sĩ, Thượng tá Vũ Thị Hoàng Yến, Phó trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố Hà Nội trả lời phỏng vấn của phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội. Ảnh PV

Để bảo đảm an toàn thực phẩm, theo Tiến sĩ, Thượng tá Vũ Thị Hoàng Yến, Phó trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố Hà Nội, công tác tuyên truyền vẫn là quan trọng nhất. Tuyên truyền ở đây phải tập trung vào ý thức của người dân, phải làm sao để người dân không sử dụng những thực phẩm bán không rõ nguồn gốc, không đi chợ "cóc", chợ tạm... mà nên tới các điểm tập trung, được quản lý. Như vậy việc kiểm soát về an toàn thực phẩm sẽ được tốt hơn.

Bữa ăn bán trú của học sinh Trường Tiểu học Đại Thịnh A (xã Quang Minh). Ảnh: Quang Thái

Thực tế, các ngành, các cấp đã vào cuộc quyết liệt, vấn đề an toàn thực phẩm đang tốt hơn rất nhiều. Chúng ta tin rằng nếu có sự vào cuộc của công tác tuyên truyền thông qua các bản tin về an toàn thực phẩm thường xuyên, liên tục, những cảnh báo cho người dân kịp thời, vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm trong học đường được quan tâm thì tội phạm trong an toàn thực phẩm sẽ không còn chỗ để hoạt động.

Bên cạnh đó, các nhà sản xuất phải có cái tâm, cẩn trọng hơn khi lựa chọn đầu vào trước khi sản xuất. Song song với đó là công tác thanh kiểm tra tại các xã, phường cần được thực hiện quyết liệt hơn.

“Đối với các bếp ăn tập thể, đặc biệt trong trường học, việc lựa chọn nguồn thực phẩm an toàn có ý nghĩa rất quan trọng. Các doanh nghiệp cung cấp suất ăn trường học phải kiểm soát nguồn thực phẩm đầu vào trước khi chế biến. Ngoài ra, lãnh đạo các trường cần phân công giáo viên thay nhau giám sát chặt chẽ vấn đề này. Trẻ em là mầm non của đất nước. Trẻ em phải được sử dụng thực phẩm tốt nhất, an toàn nhất”, Tiến sĩ, Thượng tá Vũ Thị Hoàng Yến nói.

Hà Nội đang thực hiện nhiều giải pháp để kiểm soát nguồn gốc thực phẩm

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Trước những yêu cầu cấp thiết về bảo đảm an toàn thực phẩm, Hà Nội đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kiểm soát thực phẩm ngay từ gốc. Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương, Sở Y tế đã tham mưu UBND thành phố nhiều giải pháp. Đầu tiên là cần tăng cường quản lý chặt chẽ toàn bộ chuỗi cung ứng, từ khâu trồng trọt, chăn nuôi đến giết mổ và chế biến. Trong đó, đặc biệt chú trọng kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu đầu vào, nhất là tại các bếp ăn tập thể như trường học, khu công nghiệp.

Bên cạnh đó, Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh công tác hậu kiểm theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Sự phối hợp giữa các ngành chức năng được tăng cường theo hướng chặt chẽ, rõ trách nhiệm, bảo đảm hiệu quả thực chất.

Đáng chú ý, thành phố cũng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc thực phẩm, đồng thời đưa vào vận hành trang thông tin chuyên về an toàn thực phẩm để tiếp nhận phản ánh của người dân, qua đó kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm.

Triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để giải quyết “điểm nghẽn”

Chủ tịch Hội Thú y Hà Nội Cấn Xuân Bình trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Từ góc độ chuyên môn, để kiểm soát hiệu quả gia súc, gia cầm trước khi đưa vào giết mổ, Chủ tịch Hội Thú y Hà Nội Cấn Xuân Bình cho rằng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để giải quyết “điểm nghẽn”.

Thời gian qua, UBND thành phố Hà Nội cùng các cấp, ngành đã có sự chỉ đạo quyết liệt và đạt được một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, nhìn nhận một cách khách quan, vẫn còn tồn tại một số vấn đề cần tập trung tháo gỡ.

Thứ nhất, quy mô sản xuất chăn nuôi và giết mổ vẫn còn nhỏ lẻ, phân tán. Mặc dù tình trạng này đã được cải thiện qua các năm nhưng tốc độ chuyển biến còn chậm so với yêu cầu thực tế. Vấn đề này chỉ có thể được giải quyết khi có quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung và hệ thống giết mổ tập trung, được kiểm soát chặt chẽ.

Thứ hai, hạ tầng cơ sở phục vụ giết mổ tập trung dù đã được quan tâm đầu tư nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Trong thời gian tới, nếu muốn chuyển đổi từ giết mổ nhỏ lẻ sang giết mổ tập trung, cũng như từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung, cần có cơ chế, chính sách phù hợp và hiệu quả hơn.

Đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm tại các trường trên địa bàn phường Đống Đa. Ảnh: Hoa Thành

Thứ ba, ý thức chấp hành các quy định pháp luật của một số cơ sở chăn nuôi và giết mổ vẫn còn hạn chế. Cụ thể, một số cơ sở chăn nuôi chưa theo dõi chặt chẽ dịch bệnh, thậm chí có tình trạng bán chạy vật nuôi khi có dịch. Một số cơ sở giết mổ hoạt động khi chưa đủ điều kiện hoặc nhập gia súc, gia cầm không rõ nguồn gốc, tạo kẽ hở để sản phẩm không đảm bảo tiêu chuẩn lọt ra thị trường.

Thứ tư, công tác quản lý theo địa bàn và sự phối hợp giữa các khâu trong chuỗi đã có cải thiện so với trước đây nhưng vẫn chưa đồng bộ, chưa nghiêm, dẫn đến hiệu quả chưa cao. Việc kiểm soát nguồn gốc và truy xuất sản phẩm vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Ông Cấn Xuân Bình cho rằng, những “điểm nghẽn” này không phải là vấn đề mới. Tuy nhiên, nếu không tiếp tục chỉ đạo quyết liệt và triển khai đồng bộ các giải pháp, chúng sẽ tiếp tục trở thành rào cản trong thời gian tới, ảnh hưởng đến chất lượng công tác quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm.

Tăng cường kiểm tra từ bếp ăn tập thể đến thực phẩm đường phố

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Về các biện pháp Hà Nội tập trung triển khai trong “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026”, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương cho biết, thành phố đang thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ, mang tính đột phá, trong đó đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực quản lý từ cơ sở.

Riêng trong tháng cao điểm, các giải pháp được triển khai đồng loạt, tập trung vào những khâu trọng yếu trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Cụ thể, Hà Nội tăng cường kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ thực phẩm tại các bếp ăn tập thể, nhất là tại khu công nghiệp và trường học; siết chặt quản lý dịch vụ thức ăn đường phố; đẩy mạnh công tác kiểm tra, hậu kiểm theo hướng có trọng tâm, trọng điểm. Đồng thời, thành phố Hà Nội cũng chú trọng quản lý các chợ dân sinh, chợ đầu mối nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm ngay từ khâu phân phối.

Bên cạnh đó, công tác truyền thông được xác định là nhiệm vụ then chốt, hướng tới nâng cao nhận thức của người dân trong việc lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn. Thành phố Hà Nội cũng phát huy vai trò của chính quyền cơ sở và cộng đồng trong giám sát, góp phần tạo chuyển biến bền vững trong công tác đảm bảo an toàn thực phẩm trên địa bàn.

Quy trình khép kín, kiểm soát nhiều lớp

Công ty Cổ phần Công nghệ Thực phẩm Vinh Anh (xã Thường Tín, Hà Nội) là một trong những cơ sở giết mổ được đầu tư hiện đại ở khu vực phía Bắc. Khác với các lò giết mổ thủ công, quy trình tại đây được thực hiện khoa học, bài bản, bảo đảm an toàn thực phẩm và phúc lợi động vật.

Ông Đào Quang Vinh, Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Thực phẩm Vinh Anh trao đổi với phóng viên. Ảnh PV

Từ năm 2010, với sự hỗ trợ của thành phố, doanh nghiệp đã đầu tư gần 100 tỷ đồng để xây dựng dây chuyền giết mổ hiện đại. Hiện dây chuyền này có công suất khoảng 600 con lợn/ca, trên diện tích 16.000m², từng bước đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Doanh nghiệp cũng liên kết với các cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi và trang trại quy mô lớn để hình thành chuỗi khép kín từ sản xuất, chế biến đến phân phối. Hiện sản phẩm thịt của công ty đã có mặt tại nhiều siêu thị, cửa hàng và bếp ăn tập thể.

Ông Đào Quang Vinh, Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Thực phẩm Vinh Anh cho biết, ngay từ đầu vào, nhà máy xác định lợn nhập về phải được lựa chọn từ các trang trại chăn nuôi quy mô lớn, đủ điều kiện theo quy định của Luật Chăn nuôi. Khi lợn về nhà máy, cán bộ thú y sẽ tiến hành phun sát khuẩn, kiểm tra giấy tờ, kiểm dịch và niêm phong. Chỉ khi đủ điều kiện mới được đưa vào khu vực chờ giết mổ, tối thiểu 8 giờ đồng hồ trước khi thực hiện giết mổ.

“So với các cơ sở nhỏ lẻ, hoạt động giết mổ tại nhà máy chúng tôi có nhiều điểm khác biệt. Chúng tôi phân chia thành nhiều khu vực rõ ràng, tránh lây nhiễm chéo. Toàn bộ quy trình giết mổ được thực hiện trên dây chuyền treo, không chạm đất để hạn chế vi khuẩn”, ông Đào Quang Vinh chia sẻ.

Bên cạnh đó, trong quá trình giết mổ, luôn có cán bộ thú y kiểm tra thịt và nội tạng; chỉ khi đạt yêu cầu mới được đưa vào khâu pha lóc. Trong khi đó, tại các cơ sở nhỏ lẻ, việc giết mổ có thể diễn ra ngay trên nền đất, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm.

Ông Đào Quang Vinh cho biết thêm, tất cả cán bộ, công nhân viên của cơ sở đều được tập huấn về vệ sinh an toàn thực phẩm, khám sức khỏe định kỳ. Trước khi vào làm việc, họ bắt buộc phải rửa tay, sát khuẩn để bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Ngoài ra, nhà máy được sát khuẩn định kỳ trước và sau mỗi ca sản xuất.

Truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, kiểm soát chặt từng sản phẩm

Theo ông Đào Quang Vinh, Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Thực phẩm Vinh Anh, tại nhà máy, lợn đầu vào phải được cán bộ thú y xác nhận đủ điều kiện mới được phép giết mổ. Sau đó, công ty gửi thông tin lên Chi cục Quản lý chất lượng. Khi hoàn tất kiểm tra, cơ quan chức năng sẽ phản hồi thông tin thông qua mã QR. Sau đó, doanh nghiệp mới tiến hành dán tem QR lên toàn bộ sản phẩm.

Đối với thịt tươi sống lưu thông trên thị trường phải có dấu kiểm soát của thú y. Với các sản phẩm pha lóc, đóng túi ni lông, đều có mã số và tem QR để khách hàng quét, tra cứu nguồn gốc.

Phóng viên Đỗ Linh tại điểm cầu Công ty Cổ phần Công nghệ Thực phẩm Vinh Anh. Ảnh PV

Chia sẻ về việc phối hợp với cơ quan chức năng để bảo đảm sản phẩm đưa ra thị trường đạt yêu cầu an toàn thực phẩm, ông Đào Quang Vinh cho biết, quan điểm của doanh nghiệp là phối hợp chặt chẽ, giám sát liên tục với các cơ quan chức năng. Nhà máy bố trí khu làm việc 24/7 cho cán bộ thú y để thực hiện kiểm tra lâm sàng, kiểm tra thịt và nội tạng, đóng dấu trước khi sản phẩm được xuất ra thị trường.

“Chúng tôi cũng phối hợp định kỳ lấy mẫu thịt, mẫu nước để kiểm tra vi sinh, kịp thời phát hiện nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc tồn dư chất cấm. Đồng thời, doanh nghiệp thường xuyên lưu mẫu sản phẩm để đối chiếu khi có vấn đề về an toàn thực phẩm. Các giấy tờ, sổ sách, dữ liệu nhập hàng cũng được lưu giữ đầy đủ nhằm phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết”, ông Đào Quang Vinh thông tin.

Kiểm soát chặt chẽ khâu giết mổ

Chủ tịch Hội Thú y Hà Nội Cấn Xuân Bình trao đổi tại Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Khẳng định việc kiểm soát chặt chẽ khâu giết mổ sẽ góp phần hạn chế thực phẩm không an toàn ra thị trường, Chủ tịch Hội Thú y Hà Nội Cấn Xuân Bình, nhấn mạnh: Kiểm soát giết mổ là “chốt chặn” mang tính quyết định đến chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường. Việc này giúp loại bỏ động vật nhiễm bệnh, giảm thiểu tối đa nguy cơ thực phẩm không an toàn đến tay người tiêu dùng, đồng thời bảo đảm các cơ quan chuyên môn đã thực hiện kiểm tra trước, trong và sau giết mổ.

Nếu buông lỏng kiểm soát khâu giết mổ, dù việc kiểm soát trong lưu thông có tốt đến đâu cũng không đạt yêu cầu. Do đó, cần chuyển từ mô hình giết mổ nhỏ lẻ sang giết mổ tập trung để quản lý chặt chẽ hơn.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách đủ mạnh, có tính khả thi cao

Hai khách mời tham gia Chương trình. Ảnh: Quang Thái

Chia sẻ về các giải pháp trọng tâm nhằm nhân rộng mô hình kiểm soát thực phẩm từ gốc, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương, cho biết: Thành phố đã tham mưu triển khai một số giải pháp cụ thể.

Thứ nhất, cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia chuỗi thực phẩm an toàn.

Thứ hai, quy hoạch các khu giết mổ tập trung có kiểm soát, gắn với hệ thống chợ đầu mối, chợ dân sinh.

Thứ ba, tăng cường liên kết chuỗi cung - cầu thông qua hệ thống siêu thị, bếp ăn tập thể quy mô lớn.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong truy xuất nguồn gốc.

Thứ năm, tăng cường truyền thông, cung cấp thông tin kịp thời, đầy đủ tới các cơ sở sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng.

Đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm tại các trường trên địa bàn phường Đống Đa. Ảnh Hoa Thành

Còn Chủ tịch Hội Thú y Hà Nội Cấn Xuân Bình cho rằng, để kiểm soát hiệu quả, thành phố cần hoàn thiện cơ chế, chính sách đủ mạnh và có tính khả thi cao. Trong đó, cần có chính sách cụ thể hỗ trợ chuyển đổi từ giết mổ nhỏ lẻ sang giết mổ tập trung, bởi đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến sinh kế của người dân, đòi hỏi lộ trình phù hợp.

Đồng thời, cần có chính sách ưu đãi về đất đai, tín dụng, hạ tầng nhằm thu hút đầu tư vào các cơ sở giết mổ tập trung - lĩnh vực có vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn chậm. Bên cạnh đó, cần hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật rõ ràng, dễ thực hiện, đặc biệt là các quy định về điều kiện xây dựng cơ sở giết mổ, tiêu chuẩn vệ sinh thú y, đất đai.

Cùng với đó, tăng cường chế tài xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ trong truy xuất nguồn gốc, bảo đảm minh bạch từng khâu trong chuỗi sản phẩm. Khi triển khai đồng bộ các giải pháp, hiệu quả kiểm soát an toàn thực phẩm sẽ được nâng cao.

Cần nhân rộng mô hình tuyến phố an toàn thực phẩm có kiểm soát

Ông Lê Anh Trung, chủ cơ sở kinh doanh “Cơm một ngày mới” (phố Mã Mây, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) chia sẻ với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội. Ảnh Pv

Nhiều người dân chia sẻ, việc các cơ sở kinh doanh ký cam kết tham gia mô hình tuyến phố an toàn thực phẩm có kiểm soát đã góp phần tạo niềm tin rõ rệt. Khi nguồn gốc, quy trình chế biến được giám sát, người dân và du khách yên tâm hơn khi lựa chọn dịch vụ ăn uống. Từ thực tế này, người dân mong muốn mô hình tiếp tục được nhân rộng tại nhiều tuyến phố khác.

Chia sẻ từ ông Lê Anh Trung, chủ cơ sở kinh doanh “Cơm một ngày mới” (phố Mã Mây, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), để thực hiện cam kết, cơ sở luôn chú trọng sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, bố trí khu vực chế biến ngăn nắp, tách biệt giữa thực phẩm sống và chín, cử nhân viên tham gia tập huấn và khám sức khỏe định kỳ, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt quy trình bảo quản nhằm bảo đảm chất lượng món ăn khi phục vụ khách hàng.

“Từ khi tham gia mô hình thí điểm, lượng khách đến quán có xu hướng tăng lên. Khi cơ sở nằm trong tuyến phố được kiểm soát an toàn thực phẩm, khách hàng, đặc biệt là khách du lịch, cảm thấy yên tâm và tin tưởng hơn khi sử dụng dịch vụ”, ông Lê Anh Trung chia sẻ.

Theo các cơ sở kinh doanh, việc tuân thủ các quy định không chỉ là trách nhiệm mà còn mang lại lợi ích thiết thực, góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và xây dựng uy tín, thương hiệu lâu dài. Nhiều chủ cơ sở khẳng định sẽ duy trì nghiêm túc các cam kết trong suốt quá trình hoạt động kinh doanh.

Kiểm soát toàn diện hộ kinh doanh ăn uống

Hoàn Kiếm là địa phương đầu tiên của Hà Nội triển khai tuyến phố an toàn thực phẩm. Bà Nguyễn Ngọc Hà, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Hoàn Kiếm, cho biết: Thời gian qua, Đảng ủy, HĐND, UBND phường Hoàn Kiếm luôn xác định công tác bảo đảm an toàn thực phẩm là nhiệm vụ trọng tâm. Trên cơ sở đó, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó tập trung kiểm soát các hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống, đặc biệt là các hộ kinh doanh thức ăn đường phố trên địa bàn.

Bà Nguyễn Ngọc Hà, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Hoàn Kiếm trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội. Ảnh PV

Công tác kiểm soát được thực hiện trên nhiều khía cạnh, bao gồm điều kiện vệ sinh, quy trình chế biến cũng như nguồn gốc thực phẩm. Đồng thời, phường đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến rộng rãi các quy định, kiến thức về an toàn thực phẩm tới người dân và các hộ kinh doanh.

Cũng theo bà Nguyễn Ngọc Hà, công tác kiểm tra được tăng cường đi đôi với việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về an toàn thực phẩm. Nội dung tuyên truyền cũng được triển khai trên các phương tiện thông tin đại chúng nhằm nâng cao nhận thức, giúp người dân và các cơ sở kinh doanh chấp hành tốt các quy định, góp phần bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn.

Tuyến phố an toàn thực phẩm trên địa bàn phường Hoàn Kiếm trong thời gian qua mới được triển khai thí điểm. Trên cơ sở đó, phường đã tổ chức thực hiện nhiều hoạt động cụ thể.

Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Hoàn Kiếm thông tin: Đến nay, 100% các hộ kinh doanh trên tuyến phố đã được rà soát và cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm; đồng thời, các hộ đều ký cam kết thực hiện đầy đủ các yêu cầu về bảo đảm an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, chính quyền phường đã tổ chức các lớp tập huấn cho chủ cơ sở và nhân viên tại các cửa hàng nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng thực hiện quy định về an toàn thực phẩm; qua đó góp phần bảo đảm an toàn cho người dân và du khách khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ trên địa bàn.

Theo Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Hoàn Kiếm, việc bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn phường nói riêng và Hà Nội nói chung không chỉ là mong muốn của lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND phường và người dân địa phương, mà còn là nguyện vọng chung của đông đảo người dân cả nước. Đây là vấn đề nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng, trong đó có du khách.

“Trong thời gian tới, nếu duy trì được tính bền vững và sự chặt chẽ trong việc bảo đảm các điều kiện an toàn thực phẩm; đồng thời người dân, các hộ kinh doanh và chủ cơ sở chấp hành nghiêm các quy định, thực hiện đúng các yêu cầu đề ra, phường sẽ xây dựng lộ trình để nhân rộng mô hình ra các tuyến phố khác trên địa bàn, đặc biệt là các tuyến phố phục vụ du lịch”, bà Nguyễn Ngọc Hà chia sẻ.

Nhóm phóng viên