Hà Nội rà soát 'bút tiêm' giảm cân bán trên mạng

Sở Y tế Hà Nội, thành viên Ban Chỉ đạo 389 thành phố Hà Nội, vừa có văn bản gửi Công an thành phố, Sở Công Thương và UBND các xã, phường trên địa bàn về việc kiểm tra, xác minh thông tin phản ánh liên quan đến các sản phẩm giảm cân dạng bút tiêm.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh một số cơ quan báo chí phản ánh tình trạng tổ chức, cá nhân lợi dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các nền tảng trực tuyến để quảng cáo, kinh doanh các sản phẩm giảm cân dạng bút tiêm không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Theo Sở Y tế Hà Nội, các sản phẩm được phản ánh có dấu hiệu tìm cách vượt qua cơ chế kiểm duyệt của các nền tảng trực tuyến để tiếp cận người tiêu dùng. Nếu không được kiểm soát, việc quảng cáo và kinh doanh các sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Rà soát hoạt động kinh doanh trên không gian mạng

Để kịp thời kiểm tra, xác minh, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm, Sở Y tế đề nghị Công an thành phố Hà Nội chỉ đạo các đơn vị chức năng rà soát, xác minh các tổ chức, cá nhân có dấu hiệu lợi dụng không gian mạng, mạng xã hội, sàn thương mại điện tử để quảng cáo, kinh doanh sản phẩm giảm cân dạng bút tiêm không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng nhập lậu hoặc các sản phẩm có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Đối với những trường hợp phát hiện sản phẩm thuộc phạm vi quản lý chuyên ngành y tế hoặc có dấu hiệu vi phạm các quy định về dược, thiết bị y tế, Sở Y tế đề nghị phối hợp để kiểm tra, xử lý theo quy định.

Việc phân định rõ phạm vi quản lý được xem là cần thiết bởi các sản phẩm được quảng cáo dưới hình thức “bút tiêm giảm cân” có thể liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý khác nhau. Tùy vào bản chất, thành phần, công dụng, hồ sơ pháp lý và cách thức lưu hành, cơ quan chức năng sẽ xác định trách nhiệm quản lý và hướng xử lý phù hợp.

Sở Y tế đề nghị các đơn vị chức năng rà soát, xác minh sản phẩm dạng bút tiêm giảm cân. Ảnh: Nguồn Intenert.

Với Sở Công Thương, Sở Y tế đề nghị chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường chủ trì kiểm tra, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan kiểm tra các tổ chức, cá nhân quảng cáo, kinh doanh sản phẩm giảm cân dạng bút tiêm theo nội dung báo chí phản ánh và thông tin thu thập được trong quá trình quản lý địa bàn.

Trọng tâm kiểm tra là hoạt động kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng nhập lậu; việc chấp hành các quy định trong hoạt động thương mại điện tử và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Tăng kiểm tra từ cơ sở đến hoạt động bán hàng online

Không chỉ tập trung vào các kênh kinh doanh trực tuyến, Sở Y tế đề nghị UBND các xã, phường trên địa bàn Hà Nội tăng cường rà soát các cơ sở có khả năng liên quan đến việc kinh doanh, quảng cáo và sử dụng các sản phẩm giảm cân dạng bút tiêm.

Các địa phương được đề nghị chú ý đến cơ sở kinh doanh dược, cơ sở khám chữa bệnh, cơ sở thẩm mỹ, spa, cơ sở kinh doanh trực tuyến, kho chứa hàng và các tổ chức, cá nhân kinh doanh thông qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử trên địa bàn.

Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, UBND các xã, phường cần chủ động phối hợp với lực lượng quản lý thị trường, công an và các cơ quan chức năng để tổ chức kiểm tra, xác minh, xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Việc mở rộng rà soát tới các cơ sở kinh doanh, kho hàng và điểm cung ứng trên địa bàn nhằm tránh tình trạng hoạt động kinh doanh chỉ diễn ra trên môi trường mạng nhưng hàng hóa lại được tập kết, lưu giữ và phân phối từ các địa điểm cụ thể.

Thực tế, các sản phẩm giảm cân dạng bút tiêm đang được cơ quan báo chí phản ánh trong thời gian gần đây chủ yếu xuất hiện qua các kênh bán hàng trực tuyến. Việc quảng cáo trên mạng xã hội và sàn thương mại điện tử khiến người tiêu dùng có thể tiếp cận sản phẩm khá dễ dàng, trong khi thông tin về nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng hoặc tính pháp lý của sản phẩm cần được cơ quan có thẩm quyền xác minh.

Trước đó, trên thị trường cũng đã xuất hiện những sản phẩm bút tiêm được công bố với mục đích hỗ trợ giảm cân và thuộc phạm vi quản lý trang thiết bị y tế. Chẳng hạn, hệ thống công bố của Bộ Y tế có ghi nhận một sản phẩm “bút tiêm dưới da hỗ trợ dành cho người béo phì”, được xác định là trang thiết bị y tế loại B và có hồ sơ công bố tiêu chuẩn áp dụng.

Điều này cho thấy không thể chỉ dựa vào hình thức “bút tiêm giảm cân” để xác định bản chất hoặc tính hợp pháp của một sản phẩm. Cơ quan chức năng cần kiểm tra cụ thể hồ sơ, nguồn gốc, thành phần, mục đích sử dụng, cách thức quảng cáo và điều kiện lưu hành của từng sản phẩm.

Từ góc độ quản lý thị trường, việc rà soát đồng thời cả người bán, địa điểm lưu giữ hàng hóa và hoạt động quảng cáo trên môi trường mạng sẽ giúp cơ quan chức năng có thêm cơ sở xác định chuỗi cung ứng, nguồn hàng cũng như trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân nếu phát hiện vi phạm.

Sở Y tế Hà Nội đề nghị các đơn vị, địa phương phối hợp triển khai nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm, góp phần bảo đảm an toàn sức khỏe người dân và quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng trên địa bàn thành phố.

Phương Thúy