Hà Nội nâng cao kỹ năng hộ đê, bảo vệ người dân trước thiên tai

Xử lý sự cố ngay từ giờ đầu

Thực hành xử lý tình huống sạt mái đê phía đồng. Ảnh: Kim Nhuệ

Tại Km75+600 đê tả Đáy, buổi diễn tập bắt đầu bằng tình huống giả định: Do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài, nước sông Đáy dâng cao trên mức báo động III, đe dọa an toàn tuyến đê và khu dân cư ngoài bãi. Trước diễn biến khẩn cấp, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã Hòa Xá họp vận hành cơ chế, đánh giá nhanh tình hình, phân công nhiệm vụ cho từng lực lượng.

Trọng tâm được xác định là duy trì trực ban 24/24 giờ; tăng cường tuần tra, canh gác đê; chuẩn bị vật tư, phương tiện; bảo đảm thông tin liên lạc; sẵn sàng sơ tán người dân vùng bãi đến nơi an toàn. Các lực lượng quân sự, công an, y tế, xung kích phòng, chống thiên tai và các thôn được phân công nhiệm vụ.

Thực hành xử lý tình huống chống lũ tràn qua mặt đê. Ảnh: Kim Nhuệ

Sau phần vận hành cơ chế, các lực lượng chuyển sang thực hành xử lý tình huống tại hiện trường. Tình huống đầu tiên là lực lượng tuần tra phát hiện sạt mái đê phía đồng tại khu vực thôn Phù Lưu Hạ. Ngay sau khi nhận tin báo, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã huy động lực lượng, vật tư tại chỗ, khoanh vùng, gia cố vị trí sự cố, không để cung sạt tiếp tục phát triển.

Tiếp đó, các lực lượng xử lý tình huống nước lũ tràn qua mặt đê bằng cách sử dụng bao tải đất, vật liệu tại chỗ để tôn cao mặt đê, ngăn dòng nước tràn. Khi thẩm lậu nước đục xuất hiện ở mái đê phía đồng, lực lượng tuần tra báo cáo nhanh để tổ chức xử lý theo hướng dẫn kỹ thuật, tránh nguy cơ xói ngầm, rỗng thân đê.

Thực hành xử lý tình huống thẩm lậu mái đê. Ảnh: Kim Nhuệ

Tình huống cuối cùng giả định nước sông dâng nhanh, ngập vào nhà dân ngoài bãi. Lực lượng quân sự, công an, y tế và xung kích phối hợp cứu người, di chuyển tài sản, vật nuôi đến nơi an toàn; đồng thời sơ cứu, hỗ trợ người dân và bảo đảm an ninh trật tự tại khu vực sơ tán.

Hạt trưởng Hạt Quản lý đê số 12 Lê Anh Tuấn cho biết, với sự cố đê điều, yếu tố quan trọng nhất là phát hiện sớm, báo cáo nhanh và xử lý đúng kỹ thuật ngay từ giờ đầu. Nếu lực lượng tuần tra nhận diện đúng dấu hiệu bất thường, chỉ huy huy động lực lượng, vật tư kịp thời thì có thể hạn chế nguy cơ sự cố nhỏ phát triển thành tình huống phức tạp.

Chủ động ứng phó từ cơ sở

Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai Hà Nội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao chất lượng buổi diễn tập. Ảnh: Kim Nhuệ

Theo Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai Hà Nội Trần Thanh Mẫn, diễn tập không chỉ nhằm rèn kỹ năng xử lý tình huống cụ thể, mà quan trọng hơn là kiểm tra khả năng vận hành phương án phòng, chống thiên tai ở cấp xã.

“Phương án phòng, chống thiên tai phải sát với đặc điểm từng địa bàn, rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm. Thông qua diễn tập, địa phương kiểm tra được cơ chế chỉ huy, sự phối hợp giữa các lực lượng, khả năng huy động vật tư, phương tiện và tổ chức sơ tán người dân theo phương châm ‘4 tại chỗ’”, đồng chí Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.

Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Hòa Xá Dương Hồng Điệp nhấn mạnh nhiều điểm mới trong công tác diễn tập năm 2026. Video: Kim Nhuệ

Cũng theo đồng chí Trần Thanh Mẫn, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vai trò của cấp xã trong phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai càng trực tiếp hơn. Vì vậy, các địa phương cần thường xuyên tập huấn, diễn tập, nâng cao kỹ năng nhận biết tình huống khẩn cấp, cứu hộ, cứu nạn và bảo đảm an toàn cho người dân.

Đối với Hòa Xá, yêu cầu này càng thiết thực khi trên địa bàn có hơn 14km đê tả Đáy đi qua, cùng nhiều khu dân cư, vùng sản xuất ngoài bãi sông. Đặc biệt, đoạn đê từ Km75+500 đến Km78+200 được xác định là khu vực xung yếu do nhiều vị trí chân đê giáp hồ, ao, vực sâu, tiềm ẩn nguy cơ sạt, trượt mái đê khi mưa lớn, lũ cao.

Đông đảo nhân dân địa phương tham gia buổi diễn tập sơ tán đến nơi an toàn. Video: Kim Nhuệ

Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Xá, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã Phùng Thị Mai Thu cho biết, năm 2025, thiên tai đã ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống dân sinh trên địa bàn, nhất là khu dân cư và vùng sản xuất ngoài bãi sông Đáy. Trong mưa bão số 11, xã có 13 hộ với 50 nhân khẩu phải tạm thời di dời; 176ha lúa, 67ha rau màu và 15ha cây ăn quả bị ảnh hưởng.

“Cuộc diễn tập là dịp để xã rà soát lại toàn bộ phương án, từ chỉ huy điều hành, phân công lực lượng, chuẩn bị vật tư đến tổ chức sơ tán người dân. Sau diễn tập, xã sẽ bổ sung phương án sát hơn với từng thôn, từng khu vực xung yếu, không để bị động khi thiên tai xảy ra”, đồng chí Phùng Thị Mai Thu nói.

Từ thực tế tham gia diễn tập, Tiểu đội trưởng Đội dân quân tự vệ xã Hòa Xá Nguyễn Văn Hoàng chia sẻ, khi thực hành trực tiếp tại hiện trường mới thấy rõ yêu cầu phối hợp giữa các lực lượng. Mỗi tình huống đều đòi hỏi phản ứng nhanh, thao tác đúng và chấp hành nghiêm sự chỉ huy thống nhất.

“Qua diễn tập, chúng tôi hiểu rõ hơn vị trí, nhiệm vụ của mình trong đội hình chung. Khi có tình huống thật, chỉ cần chậm phát hiện hoặc phối hợp không nhịp nhàng, sự cố nhỏ có thể phát triển rất nhanh”, đồng chí Nguyễn Văn Hoàng cho biết.

Cuộc diễn tập tại Hòa Xá cho thấy, phòng, chống thiên tai ở cơ sở không thể chỉ dừng ở phương án trên giấy. Từng lực lượng phải được rèn luyện thường xuyên, từng vị trí xung yếu phải được nắm chắc, từng phương án sơ tán, cứu hộ phải triển khai được ngay trong thực tế. Đó là nền tảng để bảo vệ an toàn đê điều, tài sản và tính mạng người dân.

Kim Nhuệ - Minh Thúy