Hà Nội giải bài toán già hóa dân số:Kết hợp công nghệ và giá trị cốt lõi gia đình

Từ những mô hình chăm sóc nhân văn đầy tâm huyết của chuyên gia đến chiến lược an sinh bài bản, thành phố Hà Nội đang từng bước giải bài toán già hóa dân số bằng sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa sức mạnh công nghệ và giá trị cốt lõi của gia đình.

Các bác sĩ Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam tư vấn, khám sức khỏe cho người cao tuổi tại Vườn hoa Lý Tự Trọng (phường Tây Hồ, Hà Nội), năm 2025. Ảnh: Minh Thu

Triển khai nhiều mô hình chăm sóc người cao tuổi

Câu chuyện của Phó Trưởng khoa Điều dưỡng (Đại học Hòa Bình) Khúc Thị Hồng Anh là một lát cắt điển hình cho thực trạng mà nhiều gia đình Việt Nam đang phải đối mặt. Suốt 6 năm chăm sóc người cha mắc bệnh Alzheimer giai đoạn nặng, chị thấu hiểu sự vất vả và những thiếu hụt của hệ thống hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi hiện nay. Từ hoàn cảnh riêng, chị nhận thấy, lực lượng chăm sóc người cao tuổi của nước ta chủ yếu vẫn là lao động tự do, thiếu kỹ năng chuyên môn.

Nhiều năm gắn bó với công tác đào tạo điều dưỡng, chị Khúc Thị Hồng Anh cùng các cộng sự đã hiện thực hóa giải pháp thông qua Trung tâm Chăm sóc sức khỏe và Phát triển cộng đồng như một mô hình mẫu để góp phần khắc phục tình trạng này. Trung tâm không chỉ đơn thuần là một cơ sở lưu trú mà đã trở thành một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện, nơi kết hợp nhuần nhuyễn giữa điều trị tại chỗ và hệ thống tư vấn từ xa thông qua công nghệ Telehealth.

Đáng chú ý là trong mô hình này, công nghệ không được dùng để thay thế con người mà đóng vai trò là "mắt thần" giúp những nhà quản lý giám sát chặt chẽ chất lượng phục vụ và bảo đảm tính trung thực của nhân viên. Bằng việc phối hợp đào tạo, hướng dẫn thực hành công tác chăm sóc, tổ chức các hoạt động chăm sóc “thân - tâm - trí” cho người cao tuổi, Trung tâm đang trực tiếp tạo ra một lực lượng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đúng nghĩa.

Đặc biệt, đầu năm 2026, thành phố Hà Nội đã khởi công Dự án Khu phức hợp y tế - chăm sóc sức khỏe người cao tuổi Đại học Y Hà Nội do liên danh nhà đầu tư gồm: Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Tổng công ty Đầu tư và Phát triển Nhà Hà Nội (Handico) và Công ty cổ phần Thiết bị và Truyền thông NGS (Hà Nội) thực hiện với quy mô hơn 16.000 tỷ đồng. Khu phức hợp gồm các tầng chung cư dành cho người cao tuổi ở phía trên, khối đế là cơ sở y tế chuyên biệt để theo dõi sức khỏe trực tiếp. Mô hình chia thành ba mức độ chăm sóc: Hồi sức tích cực tại nhà, hỗ trợ người hạn chế vận động hoặc sa sút trí tuệ và theo dõi y tế thường xuyên cho những người vẫn sinh hoạt bình thường...

Đẩy mạnh việc chăm sóc y tế dựa trên công nghệ

Với mục tiêu xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", thành phố Hà Nội xác định lấy sự hài lòng của nhân dân là thước đo cao nhất đối với hiệu quả lãnh đạo. Đặc biệt, để chủ động ứng phó với già hóa dân số, thành phố đẩy mạnh việc chăm sóc y tế dựa trên công nghệ (sử dụng công nghệ thông tin để quản lý sức khỏe, phát triển mô hình chăm sóc người cao tuổi từ xa và các dịch vụ y tế tại nhà) kết hợp với các giá trị gia đình cốt lõi (già cậy con, động viên gia đình thực hiện tốt việc chăm sóc, phụng dưỡng, giúp người cao tuổi sống vui, khỏe tại cộng đồng).

Theo Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện, việc xây dựng Trung tâm Dữ liệu số bảo mật cao và phủ sóng hồ sơ sức khỏe điện tử cho 100% người dân Thủ đô chính là chìa khóa để kết nối liên thông từ các trung tâm cộng đồng đến các bệnh viện tuyến đầu. Nhờ sự đồng bộ dữ liệu này, các thông tin bệnh lý của người cao tuổi được theo dõi liên tục, giúp các chuyên gia có thể can thiệp y tế chính xác và kịp thời nhất. Song song với hạ tầng số, thành phố còn chủ trương phát triển mạnh mẽ "kinh tế bạc" thông qua việc ưu tiên đầu tư cho các tổ hợp y tế chuyên sâu tại Hoàng Mai, Gia Lâm, Đông Anh… Điều này không chỉ đáp ứng nhu cầu an sinh tại chỗ mà còn tạo hành lang pháp lý thuận lợi để xã hội hóa các cơ sở dưỡng lão kết hợp nghỉ dưỡng, biến thách thức già hóa dân số thành động lực phát triển mới.

Hơn thế nữa, để giải quyết triệt để bài toán nhân lực, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt tỷ lệ 60% lao động có bằng cấp và chứng chỉ chuyên môn. Chủ trương này hoàn toàn tương thích với định hướng đào tạo nhân lực mà các trường đào tạo chuyên ngành đang triển khai, tạo nên một sự cộng hưởng mạnh mẽ giữa quyết tâm của thành phố và các nhà trường.

Chăm sóc người cao tuổi không chỉ là trách nhiệm của mỗi gia đình mà còn là thước đo văn minh của một đô thị đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Với sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền và các đơn vị y tế trên địa bàn Thủ đô, một tương lai mà ở đó người cao tuổi được sống vui, sống khỏe và sống có ích đang dần hiện hữu. Nhưng công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ phát huy giá trị khi được vận hành bởi tấm lòng hiếu nghĩa, để người già luôn cảm nhận được hơi ấm tình thân.

Mai Hoa