Hà Nội - Bắc Kinh tăng cường hợp tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Đây được xem là bước tiến mới trong hợp tác văn hóa giữa hai thành phố, đồng thời mở ra cơ hội tăng cường trao đổi chuyên môn, nghiên cứu, trưng bày và giáo dục di sản.

Sở VHTTDL Hà Nội và Cục Văn vật thành phố Bắc Kinh ký Bản ghi nhớ hợp tác về bảo tồn và phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Từ tương đồng di sản đến hợp tác chuyên môn

Phát biểu tại lễ ký kết, Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội Phạm Tuấn Long cho biết, Hà Nội và Bắc Kinh đều là những thành phố có lịch sử, văn hóa lâu đời, là những trung tâm văn hóa quan trọng, nơi hội tụ, gìn giữ và phát huy nhiều giá trị di sản đặc sắc. Hệ thống di sản phong phú của hai thành phố không chỉ lưu giữ những dấu ấn lịch sử mà còn là nguồn lực quý báu, góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa, giáo dục truyền thống và kết nối các thế hệ.

Theo ông Phạm Tuấn Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội và Khổng Miếu - Quốc Tử Giám Bắc Kinh có nhiều điểm tương đồng về lịch sử, văn hóa và truyền thống giáo dục. Đây đều là những không gian đề cao tri thức, đạo học, giáo dục và vai trò của nhân tài đối với sự phát triển của quốc gia.

Những điểm tương đồng này được đánh giá là nền tảng thuận lợi để các cơ quan quản lý, thiết chế văn hóa, đơn vị quản lý di sản và đội ngũ chuyên gia hai thành phố tăng cường trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ tri thức, thúc đẩy hợp tác chuyên môn, qua đó góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong đời sống đương đại.

Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội nhấn mạnh, việc ký kết Bản ghi nhớ diễn ra trong một thời điểm có ý nghĩa đối với Thủ đô. Năm 2026, Hà Nội tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076 - 2026). Vì vậy, hợp tác với Bắc Kinh trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với truyền thống giáo dục, khoa cử càng có ý nghĩa thiết thực.

“Trong bối cảnh đó, việc ký kết Bản ghi nhớ hợp tác tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám vừa góp phần làm sâu sắc thêm các hoạt động giao lưu văn hóa, vừa mở ra những cơ hội hợp tác mới trong nghiên cứu, bảo tồn, trưng bày, giáo dục và phát huy giá trị di sản”, ông Phạm Tuấn Long chia sẻ.

Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội Phạm Tuấn Long phát biểu tại Lễ ký kết

Tại Lễ ký kết, Cục trưởng Cục Văn vật thành phố Bắc Kinh Trương Lập Tân cho biết, năm 2026 đánh dấu 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Trung Quốc và Việt Nam, đồng thời là năm kỷ niệm 32 năm thiết lập quan hệ kết nghĩa giữa Bắc Kinh và Hà Nội. Trong bối cảnh đó, việc hai bên ký kết Bản ghi nhớ hợp tác về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa có ý nghĩa đặc biệt.

Bà Trương Lập Tân cho rằng, những tương đồng về lịch sử và văn hóa giữa Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội và Khổng Miếu - Quốc Tử Giám Bắc Kinh tạo điều kiện thuận lợi để hai bên phát triển các hoạt động hợp tác cụ thể, từ đó góp phần đưa quan hệ giao lưu văn hóa giữa hai thành phố đi vào chiều sâu.

“Hai bên sẽ thảo luận chuyên sâu để phát triển các sáng kiến này thành mô hình mẫu mực cho sự hợp tác về văn hóa và bảo tàng giữa Trung Quốc và Việt Nam”, bà Trương Lập Tân nói.

Một trong những nội dung được phía Bắc Kinh đề xuất trước mắt là thúc đẩy liên kết giữa Bảo tàng Khổng Miếu - Quốc Tử Giám Bắc Kinh với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội. Đây được kỳ vọng là cơ sở để hai đơn vị tăng cường trao đổi thông tin, kinh nghiệm tổ chức hoạt động văn hóa, giáo dục và phát huy giá trị di sản.

Bản ghi nhớ hợp tác được ký kết thể hiện sự cam kết, đồng thuận và mong muốn chung của hai cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa của Hà Nội và Bắc Kinh trong việc tiếp tục tăng cường quan hệ hợp tác. Các hoạt động hợp tác được triển khai trên nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, cùng có lợi, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và phạm vi thẩm quyền của mỗi bên.

Trên cơ sở đó, Bản ghi nhớ trở thành cơ sở để Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội và Bảo tàng Khổng Miếu - Quốc Tử Giám Bắc Kinh tăng cường trao đổi, phối hợp triển khai các hoạt động phù hợp.

Cục trưởng Cục Văn vật thành phố Bắc Kinh Trương Lập Tân phát biểu tại Lễ ký kết

Các lĩnh vực hợp tác được đặt trong định hướng chung về chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm chuyên môn, nghiên cứu và phát huy giá trị di sản. Qua hoạt động trao đổi giữa các cơ quan, thiết chế văn hóa và đội ngũ chuyên gia, hai bên có thêm cơ hội học hỏi phương thức bảo tồn, tổ chức trưng bày, hoạt động giáo dục và đưa di sản đến gần hơn với công chúng.

Di sản trở thành cầu nối văn hóa

Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Khổng Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ là những địa điểm lưu giữ các giá trị vật thể mà còn gắn với truyền thống trọng đạo, trọng học, đề cao tri thức và hiền tài. Chính những giá trị tương đồng này tạo nên nền tảng để di sản trở thành cầu nối giữa hai thành phố có lịch sử lâu đời.

Tại Lễ ký kết, hai bên cùng khẳng định văn hóa và di sản văn hóa giữ vai trò là nhịp cầu quan trọng, thiết thực giữa các quốc gia, các dân tộc. Việc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực này không chỉ mang lại lợi ích cho công tác bảo tồn mà còn góp phần mở rộng giao lưu nhân dân, tăng cường sự hiểu biết và gắn kết giữa Hà Nội và Bắc Kinh.

Các đại biểu tham dự Lễ ký kết chụp ảnh lưu niệm

Trong thời gian tới, các đơn vị chuyên môn của hai bên sẽ xây dựng và triển khai những chương trình, kế hoạch hợp tác cụ thể, thiết thực, phù hợp với điều kiện của mỗi bên. Trọng tâm là tăng cường chia sẻ kiến thức, trao đổi kinh nghiệm trong lĩnh vực chuyên môn, đồng thời nghiên cứu những hình thức hợp tác mới nhằm phát huy tốt hơn giá trị của các di sản có chung những tầng sâu lịch sử và văn hóa.

Việc ký Bản ghi nhớ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng cho thấy định hướng đưa các giá trị di sản bước vào đời sống đương đại thông qua hợp tác quốc tế. Từ những điểm tương đồng về truyền thống giáo dục và văn hóa, hai thành phố có thể mở rộng các hoạt động trao đổi chuyên môn, tạo thêm cơ hội để công chúng hai bên tiếp cận và hiểu sâu hơn về di sản của nhau.

Qua đó, hợp tác bảo tồn và phát huy giá trị Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ góp phần gìn giữ những ký ức lịch sử, những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ, mà còn tạo thêm một kênh giao lưu văn hóa có chiều sâu, đóng góp vào việc củng cố và tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác toàn diện giữa hai thành phố Hà Nội - Bắc Kinh và hai quốc gia Việt Nam - Trung Quốc.

HÀ AN