Hà Giang: Ngôi nhà bê tông gây tranh cãi tại làng du lịch tốt nhất thế giới Lô Lô Chải

Sự xuất hiện của một ngôi nhà hai tầng xây bằng khung bê tông cốt thép tại làng Lô Lô Chải (xã Lũng Cú, Hà Giang) đang trở thành tâm điểm chú ý của cộng đồng du lịch. Nhiều ý kiến cho rằng công trình hiện đại này làm phá vỡ không gian nguyên sơ của ngôi làng vừa được Tổ chức Du lịch Thế giới (UN Tourism) vinh danh là Làng du lịch tốt nhất thế giới 2025.

Tranh cãi về diện mạo mới giữa làng cổ tích

Công trình nằm gần khu vực cây hồng check-in nổi tiếng, có cấu trúc hai tầng và một tum. Hiện tại, ngôi nhà đang trong giai đoạn hoàn thiện thô với tường gạch trát xi măng, chưa lắp đặt hệ thống cửa và mái. Theo phản ánh từ các diễn đàn du lịch, chiều cao của căn nhà vượt trội so với các ngôi nhà trình tường đất truyền thống xung quanh, tạo ra cảm giác lệch tông so với kiến trúc mộc mạc của địa phương.

Hiện trạng căn nhà. Ảnh: NVCC

Thôn Lô Lô Chải nằm ở độ cao 1.470 m dưới chân cột cờ Lũng Cú, là nơi sinh sống của 120 hộ dân, chủ yếu là người Lô Lô. Điểm nhấn thu hút du khách của ngôi làng này chính là những mái ngói âm dương và những bức tường trình tường bằng đất có tuổi đời hàng trăm năm. Do đó, việc sử dụng vật liệu hiện đại như bê tông khiến nhiều người lo ngại về sự mai một của bản sắc văn hóa bản địa.

Phản hồi từ chính quyền và chủ đầu tư

Đại diện UBND xã Lũng Cú cho biết công trình này là nhà riêng của một hộ dân địa phương, đã được cấp giấy phép xây dựng vào ngày 27/11/2025. Theo giấy phép, ngôi nhà có chiều cao hai tầng lần lượt là 3,3 m và 3 m, phần trên cao thêm 2,65 m để đảm bảo độ dốc mái lợp ngói âm dương theo đúng hương ước thôn.

Lãnh đạo xã khẳng định việc sử dụng khung bê tông cốt thép là giải pháp kỹ thuật cần thiết trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt, giúp công trình bền vững hơn. Khi hoàn thiện, chủ nhà bắt buộc phải sơn tường màu vàng đất truyền thống và lợp mái ngói âm dương để hài hòa với tổng thể kiến trúc chung của làng.

Bản thiết kế ngôi nhà sau khi hoàn thiện. Ảnh: NVCC

Chủ căn nhà chia sẻ rằng trước khi xây dựng đã nghiên cứu kỹ văn hóa bản địa. Ngôi nhà cũ trên mảnh đất này đã xuống cấp và không phải là nhà trình tường nguyên bản. Để giữ vẻ ngoài truyền thống, nhà được xây tường dày 33 cm, sau đó bả giả màu đất để đạt độ dày 38 cm, mô phỏng hình thái tường trình tường cổ. Các chi tiết như hiên gỗ, quả cầu đá kê chân cột đều được đục đẽo thủ công bởi nghệ nhân địa phương.

Ngôi nhà cũ trước khi chủ nhà phá dỡ. Ảnh: NVCC

Góc nhìn từ các chuyên gia bảo tồn

Đại diện Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn nhận định rằng người dân có quyền cải thiện điều kiện sống và phát triển kinh tế bền vững theo pháp luật. Tuy nhiên, tính toàn vẹn của kiến trúc truyền thống có ý nghĩa sống còn với kinh tế và xã hội địa phương.

Chuyên gia cho rằng trong bối cảnh văn hóa luôn thay đổi, việc sử dụng vật liệu mới nhưng giữ được hình thái bên ngoài có thể chấp nhận được nếu có sự đồng thuận của cộng đồng. Tuy nhiên, du khách sẽ là người quyết định cuối cùng về việc liệu những thay đổi này có còn đáp ứng được kỳ vọng của họ về một làng du lịch di sản hay không.

Hiện chính quyền địa phương đang giám sát chặt chẽ quá trình thi công, đặc biệt là phần mái và hoàn thiện ngoại thất, để đảm bảo công trình không vi phạm quy chế kiến trúc của làng văn hóa du lịch cộng đồng Lô Lô Chải.

Tuệ Nhân