GS.TS Trần Hồng Thái là viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới

Ngày 26/10/2026, tại Phiên họp toàn thể trong khuôn khổ Phiên họp lần thứ 39 Hội đồng Liên hiệp các Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới, tổ chức tại Tây An, Trung Quốc, GS.TS Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST), được bầu làm Viện sĩ Liên hiệp các Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới. Liên hiệp có tên tiếng Anh là International Association of Academies of Sciences (IAAS).

Sự kiện thể hiện sự tín nhiệm của cộng đồng khoa học trong Liên hiệp, đồng thời tạo thêm điều kiện để ông đóng góp vào hoạt động chung và thúc đẩy kết nối nghiên cứu quốc tế. Với chủ đề "Mở rộng hợp tác khoa học và kỹ thuật giữa các viện hàn lâm trong bối cảnh hiện nay", Phiên họp lần thứ 39 Hội đồng IAAS tập trung vào việc phát huy mạng lưới hợp tác giữa các viện hàn lâm, trường đại học và tổ chức nghiên cứu. Thế mạnh nghiên cứu cơ bản của các viện hàn lâm, cùng năng lực đào tạo và phát triển công nghệ của các trường đại học, tổ chức nghiên cứu, có thể bổ trợ cho nhau, mở ra cơ hội hình thành các hướng nghiên cứu chung và đào tạo thế hệ khoa học kế cận.

GS.TS Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa được bầu là viện sĩ Viện Hàn lâm IAAS. Ảnh: PV

GS.TS Trần Hồng Thái tốt nghiệp đại học chuyên ngành Tự động hóa điều khiển quá trình nhiệt năng tại Liên bang Nga, bảo vệ luận án tiến sĩ chuyên ngành Khoa học Trái đất và Toán học tại Đại học Tổng hợp Heidelberg, CHLB Đức. Quá trình công tác của ông gắn với lĩnh vực khí tượng thủy văn, quản lý khoa học và công nghệ, cùng thực tiễn phát triển địa phương. Những trải nghiệm trong đào tạo, nghiên cứu và quản lý tạo nền tảng để ông tiếp cận các vấn đề khoa học trong mối liên hệ với nhu cầu phát triển.

Trên cương vị Chủ tịch VAST, GS.TS Trần Hồng Thái thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm nâng cao nội lực khoa học và công nghệ. Ông đề cập bốn hướng hành động có quan hệ chặt chẽ: đưa cán bộ Việt Nam đến những môi trường đang hình thành tri thức mới; thúc đẩy nhà khoa học Việt Nam tham gia, đóng góp tại các tổ chức chuyên môn quốc tế; thu hút chuyên gia đến Việt Nam cùng nghiên cứu; và chủ động đăng cai các hoạt động khoa học quốc tế. Điểm xuyên suốt là tạo điều kiện để các nhà khoa học Việt Nam tham gia trực tiếp vào quá trình xác định vấn đề, xây dựng chương trình, triển khai nghiên cứu và phát triển kết quả cùng đối tác. Tri thức và kinh nghiệm tích lũy qua quá trình hợp tác sẽ giúp đội ngũ trong nước tiếp tục nghiên cứu, giải quyết những vấn đề mới và đào tạo thế hệ chuyên gia tiếp theo.

Định hướng này có nhiều điểm tương đồng với các cơ hội hợp tác mà IAAS đang mở rộng. Nền tảng khoa học của các viện hàn lâm, kết hợp với năng lực của các trường đại học và tổ chức nghiên cứu công nghệ, tạo điều kiện hình thành nhóm liên ngành, chia sẻ hạ tầng và gắn đào tạo với nghiên cứu. Tại Phiên họp lần thứ 39 Hội đồng IAAS, VAST đã đề xuất thành lập nhóm nghiên cứu chung, kết nối hạ tầng khoa học, trao đổi học giả, hợp tác đào tạo sau đại học và cùng tạo lập sở hữu trí tuệ. Các đề xuất hướng tới những chương trình có nội dung và kết quả cụ thể, trong đó mỗi bên cùng đóng góp và nâng cao năng lực.

Nhà khoa học trẻ có vai trò quan trọng trong việc duy trì các quan hệ hợp tác lâu dài. Tham gia hội đồng chuyên môn, nhóm nghiên cứu và chương trình quốc tế giúp họ tiếp cận phương pháp mới, xây dựng quan hệ đồng nghiệp và từng bước đóng góp vào hoạt động khoa học chung.

Với GS.TS Trần Hồng Thái, việc được bầu làm Viện sĩ IAAS vừa là sự ghi nhận của cộng đồng khoa học quốc tế, vừa mở thêm cơ hội để thúc đẩy những kết nối ấy. Với VAST, giá trị của mạng lưới hợp tác sẽ được bồi đắp qua nghiên cứu, đào tạo và trao đổi chuyên môn, góp phần phát triển các tập thể khoa học và nâng cao năng lực nghiên cứu của Việt Nam.

Tô Hội