GS Việt Tống Liên Chi, hành trình giải mã ung thư từ các đề tài triệu đô

Trong lĩnh vực ung thư đầu – cổ, GS.BS Việt Tống Liên Chi, Đại học Loma Linda (Mỹ) là một trong những nhà khoa học gốc Việt đang hoạt động nổi bật tại Mỹ. Từ một sinh viên xuất sắc ngành sinh học, chị đã trở thành giáo sư tại một trường đại học y khoa của Mỹ, đồng thời tham gia nghiên cứu và phẫu thuật điều trị ung thư trong gần hai thập kỷ.

Con đường khoa học của nữ giáo sư gắn với mục tiêu cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân ung thư khoang miệng và vùng đầu – cổ – nhóm bệnh có tiên lượng phức tạp và đòi hỏi nhiều tiến bộ khoa học để nâng cao tỷ lệ sống.

BS Việt Tống Liên Chi, nữ giáo sư gốc Việt dành 2 thập kỷ nghiên cứu ung thư.

Những đề tài triệu đô về ung thư vùng đầu – cổ

Chặng đường nghiên cứu của GS Việt Tống Liên Chi gắn với lĩnh vực ung thư khoang miệng và ung thư vùng đầu – cổ. Đây là nhóm bệnh có diễn tiến phức tạp, đòi hỏi sự kết hợp giữa nghiên cứu khoa học, chẩn đoán sớm và điều trị lâm sàng để cải thiện tiên lượng cho bệnh nhân.

Tại ĐH Loma Linda, bà vừa giảng dạy vừa trực tiếp tham gia phẫu thuật và điều trị bệnh nhân. Đồng thời, GS Liên GS Việt Tống Liên Chi là Điều tra viên chính (Principal Investigator – PI) của nhiều đề tài nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng trong lĩnh vực ung thư đầu – cổ. Các dự án này được tài trợ bởi nhiều tổ chức khoa học uy tín như Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), Viện Nghiên cứu Nha khoa và Sọ mặt Quốc gia (NIDCR), Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), Hiệp hội Nghiên cứu Đau Quốc tế (IASP) và Quỹ Phẫu thuật Hàm mặt (OMSF).

Hiện GS Việt Tống Liên Chi đang chủ trì nhiều đề tài khoa học do NIH tài trợ, với tổng kinh phí nghiên cứu lên tới hàng triệu USD, tập trung vào các hướng nghiên cứu về ung thư khoang miệng và ung thư vùng đầu – cổ.

Một trong những hướng nghiên cứu đáng chú ý của GS Liên Chi là phát triển các công cụ giúp đánh giá nguy cơ và tiên lượng cho bệnh nhân ung thư khoang miệng. Trong đó có hệ thống REASON Score, công cụ hỗ trợ phân tích dữ liệu bệnh học và giúp bác sĩ đưa ra quyết định điều trị phù hợp hơn cho từng trường hợp.

Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu do bà dẫn dắt cũng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu y khoa nhằm cải thiện khả năng dự đoán diễn tiến bệnh. Những nghiên cứu này góp phần cung cấp thêm dữ liệu khoa học cho việc chẩn đoán và điều trị ung thư đầu – cổ.

Trong lĩnh vực đào tạo, GS Liên Chi xây dựng một nhóm nghiên cứu tại trường đại học, hướng dẫn nhiều sinh viên và bác sĩ nội trú tham gia công bố khoa học và trình bày tại các hội nghị quốc tế. Năm 2025, một học viên do bà hướng dẫn đã nhận giải “Best Clinical Paper” của Hiệp hội Đầu và Cổ Hoa Kỳ (American Head and Neck Society).

Ngoài hoạt động nghiên cứu, từ năm 2024 GS Liên Chi còn tham gia Ủy ban thường trực của Viện Y tế Quốc gia Mỹ (National Institutes of Health) trong nhóm nghiên cứu chẩn đoán và phân loại ung thư phân tử, đồng thời đảm nhiệm nhiều vai trò trong các hiệp hội chuyên ngành quốc tế.

Thử thách lớn nhất là khi phải trao đổi với bệnh nhân về chẩn đoán

GS Việt Tống Liên Chi sinh ra trong gia đình có bố mẹ đều là bác sĩ nha khoa, từ đó, bà đã sớm được định hướng theo con đường y học. Trong thời gian học tại University of California, Davis, bà liên tục có tên trong danh sách danh dự của khoa và nhận nhiều học bổng, trước khi tốt nghiệp xuất sắc năm 2006.

Sau đó, bà theo học chương trình nha khoa tại University of California, San Francisco và tiếp tục hoàn thành các chương trình đào tạo chuyên sâu với bằng Tiến sĩ khoa học sọ mặt (Ph.D) và Bác sĩ Y khoa (M.D) tại New York University.

Trong giai đoạn đào tạo và nghiên cứu ban đầu, TS Liên Chi đã giành nhiều giải thưởng khoa học quan trọng. Năm 2007, bà nhận Giải Hatton của Hiệp hội Nghiên cứu Nha khoa Hoa Kỳ, một trong những giải thưởng danh giá dành cho nhà nghiên cứu trẻ trong lĩnh vực nha khoa. Cùng năm, bà cũng giành giải nhất Chương trình Sinh viên lâm sàng của Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ.

Từ năm 2011 đến 2016, các công trình của bà tiếp tục được ghi nhận bằng Giải thưởng Báo cáo khoa học dành cho bác sĩ nội trú của Hiệp hội Phẫu thuật Hàm mặt Hoa Kỳ.

Sau thời gian làm bác sĩ nội trú phẫu thuật hàm mặt tại Đại học New York từ năm 2010, TS Liên Chi được bổ nhiệm giáo sư kiêm nhiệm phẫu thuật hàm mặt tại trường này trong giai đoạn 2011–2017.

Năm 2019, bà trở thành giáo sư tại ĐH Loma Linda (Mỹ), tiếp tục nghiên cứu và điều trị trong lĩnh vực ung thư đầu – cổ. Tại đây, GS Liên Chi đã có nhiều dấu ấn trong sự nghiệp.

GS Liên Chi chia sẻ, quyết định theo đuổi nghiên cứu ung thư của bà bắt đầu từ một trải nghiệm trong thời gian thực tập tại phòng thí nghiệm nghiên cứu bệnh nhân ung thư khoang miệng.

Chứng kiến những đau đớn mà người bệnh phải trải qua, bà đã tự đặt ra cho mình một mục tiêu nghề nghiệp. “Tôi tự hứa sẽ dành phần đời còn lại để cải thiện kết quả điều trị cho họ”, bà chia sẻ.

Từ lời hứa đó, hành trình nghề nghiệp của nữ bác sĩ gốc Việt gắn với cả hai lĩnh vực: nghiên cứu khoa học và phẫu thuật điều trị ung thư. Trong khi tham gia các dự án khoa học, bà vẫn trực tiếp đứng phòng mổ, điều trị bệnh nhân ung thư đầu – cổ tại bệnh viện.

Theo GS Liên Chi, thử thách lớn nhất trong công việc không phải lúc thực hiện phẫu thuật, mà là khi phải trao đổi với bệnh nhân về chẩn đoán hoặc khi bệnh không còn khả năng chữa khỏi.

“Bàn luận về chẩn đoán ung thư… là phần khó khăn nhất trong thực hành lâm sàng của tôi.”

Dù vậy, với GS Liên Chi, việc được đồng hành cùng bệnh nhân và gia đình họ trong hành trình điều trị là một vinh dự của nghề y.

Trong môi trường học thuật cạnh tranh cao của y khoa Mỹ, GS Liên Chi cho rằng yếu tố quan trọng là sự bền bỉ và cách tiếp cận nghiên cứu có kế hoạch, thấu đáo. Chị vẫn duy trì song song hai vai trò: nhà khoa học và bác sĩ phẫu thuật.

Sau gần hai thập kỷ làm việc trong lĩnh vực ung thư đầu – cổ, GS Việt Tống Liên Chi cho biết sẽ tiếp tục gắn bó với nghiên cứu và phẫu thuật, đồng thời đào tạo thế hệ bác sĩ – nhà khoa học tiếp theo.

“Tôi đam mê cả phẫu thuật lẫn nghiên cứu. Khi được làm điều mình yêu thích thì không còn áp lực”, GS Việt Tống Liên Chi chia sẻ.

Mời độc giả xem thêm video Phụ nữ Việt Nam đang ngày càng phát triển về mọi mặt:

(Nguồn: VGP)

Mai Nguyễn