Greg Brockman: Elon Musk muốn kiểm soát OpenAI để thuộc địa hóa sao Hỏa

Lời khai từ Greg Brockman (chủ tịch OpenAI) hôm 5/5 được đưa ra trong tuần thứ hai của phiên tòa diễn ra ở thành phố Oakland, bang California, Mỹ.

Phiên tòa này có thể quyết định tương lai OpenAI, công ty khởi nghiệp đã tạo ra cơn sốt về AI tạo sinh sau khi ra mắt chatbot ChatGPT cuối năm 2022.

OpenAI dự định chi 50 tỉ USD cho tài nguyên điện toán vào năm 2026, Greg Brockman tiết lộ tại tòa.

Elon Musk cáo buộc OpenAI, Sam Altman (giám đốc điều hành OpenAI), Greg Brockman đã nhận 38 triệu USD tiền quyên góp và sự giúp đỡ cá nhân của ông bằng cách hứa hẹn xây dựng một tổ chức phi lợi nhuận ưu tiên phát triển AI an toàn, trước khi chuyển hướng sang thực thể vì lợi nhuận để làm giàu cho bản thân. Các cáo buộc của Elon Musk gồm vi phạm lòng tin từ thiện và làm giàu bất chính.

Tỉ phú giàu nhất thế giới đang yêu cầu tòa án: loại Sam Altman và Greg Brockman khỏi vai trò lãnh đạo OpenAI; chi trả khoản bồi thường lên tới 180 tỉ USD từ bộ phận vì lợi nhuận của OpenAI để chuyển cho tổ chức phi lợi nhuận nếu thắng kiện; đảo ngược việc chuyển đổi gần đây của OpenAI sang cấu trúc quản trị doanh nghiệp truyền thống.

Greg Brockman: Elon Musk muốn toàn quyền kiểm soát OpenAI

Trong ngày thứ hai làm chứng tại tòa, Greg Brockman cho biết vào năm 2017, Elon Musk muốn OpenAI thay đổi cấu trúc doanh nghiệp vì quá khó để một tổ chức phi lợi nhuận huy động được số tiền cần thiết phục vụ việc xây dựng các mô hình AI tiên tiến.

Theo Greg Brockman, giám đốc điều hành Tesla và SpaceX nói rõ rằng ông muốn trở thành lãnh đạo OpenAI. Sam Altman là ứng viên lãnh đạo OpenAI duy nhất khác, Greg Brockman nói.

Greg Brockman mô tả cuộc họp đặc biệt căng thẳng, trong đó Elon Musk nói ông xứng đáng được nắm giữ phần lớn cổ phần trong OpenAI vì kinh nghiệm kinh doanh của mình. Theo Greg Brockman, tỉ phú sinh năm 1971 nói rằng ông dự định sử dụng số cổ phần đó để xây dựng một thành phố tự cung tự cấp trên sao Hỏa.

"Ông ấy nói rằng cần 80 tỉ USD để tạo ra một thành phố trên sao Hỏa. Cuối cùng, ông ấy cần kiểm soát OpenAI hoàn toàn", Brockman kể.

Greg Brockman kể thêm rằng Elon Musk cho biết sẽ quyết định khi nào từ bỏ toàn bộ quyền kiểm soát OpenAI.

Theo Chủ tịch OpenAI, cuộc gặp với Elon Musk vào tháng 8/2017 bắt đầu tốt đẹp. Elon Musk khi đó vừa tặng xe điện Tesla cho một số nhân viên OpenAI để cảm ơn họ và Ilya Sutskever (cựu nhà khoa học trưởng OpenAI) vẽ một bức tranh về Tesla để tặng tỉ phú này.

Song theo Greg Brockman, Elon Musk đã nổi giận khi thảo luận về cấu trúc cổ phần tiềm năng tại OpenAI mà ông không thích và tuyên bố: "Tôi từ chối".

Greg Brockman kể rằng Elon Musk đứng dậy và bước tới rất nhanh khiến ông lo ngại sẽ bị tấn công, nhưng thay vào đó tỉ phú công nghệ cầm bức tranh của Ilya Sutskever và bỏ đi, đồng thời nói rằng sẽ tạm dừng cấp thêm vốn cho đến khi mọi việc được giải quyết.

Greg Brockman cùng vợ là Anna đến tòa án liên bang ở Oakland ngày 5/5. Ảnh: Reuters.

SpaceX tạo động lực để Elon Musk hướng tới sao Hỏa

Luật sư của Elon Musk cố gắng mô tả Greg Brockman cũng bị hấp dẫn bởi lợi ích tài chính khi tham gia OpenAI.

Hôm 4/5, Greg Brockman làm chứng rằng cổ phần của ông trong OpenAI trị giá gần 30 tỉ USD. Ông cũng cho biết đang nắm giữ cổ phần trong hai công ty khởi nghiệp được Sam Altman hậu thuẫn, và 1% cổ phần trong quỹ gia đình của giám đốc điều hành OpenAI.

Bằng chứng trong vụ kiện cũng bao gồm cả một đoạn nhật ký năm 2017, trong đó Greg Brockman viết: "Về mặt tài chính, điều gì sẽ giúp tôi đạt được 1 tỉ USD?".

Tháng 3/2019, OpenAI đã tái cấu trúc thành đơn vị kinh doanh vì lợi nhuận do tổ chức phi lợi nhuận quản lý, cho phép công ty nhận tiền từ các nhà đầu tư bên ngoài.

Kể từ đó, OpenAI đã huy động được hơn 100 tỉ USD để tuyển dụng các nhà nghiên cứu, mua năng lực tính toán và đạt được giá trị 852 tỉ USD trước thềm đợt IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) tiềm năng trị giá 1.000 tỉ USD năm nay.

OpenAI cho rằng Elon Musk đã cay cú vì ông rời khỏi hội đồng quản trị trước khi công ty đạt được thành công và giờ muốn giành quyền kiểm soát. OpenAI nói Elon Musk khởi kiện nhằm củng cố công ty AI riêng là xAI, vốn đã sáp nhập với SpaceX vào tháng 2.

SpaceX cũng có thể IPO trong năm nay, với giá trị thậm chí lớn hơn cả OpenAI. Reuters từng đưa tin SpaceX đang hướng tới đợt IPO đúng thời điểm sinh nhật Elon Musk vào ngày 28/6, với định giá khoảng 1.750 tỉ USD.

Theo một tài liệu đăng ký, hội đồng quản trị SpaceX vào tháng 1 đã phê duyệt việc trao cho Elon Musk 200 triệu cổ phiếu hạn chế có quyền biểu quyết vượt trội nếu giá trị thị trường của công ty đạt 7.500 tỉ USD và thiết lập được một thuộc địa lâu dài trên sao Hỏa với ít nhất 1 triệu người.

Gói đãi ngộ dựa trên thành tích chinh phục sao Hỏa này cũng trao cho Elon Musk tối đa 60,4 triệu cổ phiếu hạn chế nếu SpaceX đạt các mục tiêu định giá riêng và vận hành các trung tâm dữ liệu trong không gian cung cấp ít nhất 100 terawatt năng lực điện toán. Đây là lượng công suất khổng lồ tương đương 100.000 gigawatt, hay khoảng 100.000 lò phản ứng hạt nhân công suất 1 gigawatt hoạt động đồng thời.

Cả hai phần thưởng đều đi kèm với cổ phiếu hạn chế loại B có quyền biểu quyết vượt trội, mang lại 10 phiếu bầu (so với 1 phiếu bầu của cổ phiếu loại A) và được phân bổ theo từng đợt khi giá trị công ty tăng lên.

Tuy nhiên, Elon Musk sẽ không nhận được bất kỳ cổ phiếu nào nếu SpaceX không đạt các mục tiêu định giá đầy tham vọng của hội đồng quản trị, vốn không gắn liền với mốc thời gian cụ thể nào ngoài việc ông tiếp tục làm tại công ty. Kể từ năm 2019, Elon Musk nhận mức lương danh nghĩa từ SpaceX là 54.080 USD/năm.

Ảnh: SV

Giá trị chính xác của gói thù lao này chưa thể xác định vì SpaceX hiện là công ty tư nhân.

Tính đến ngày 31/12/2025, Elon Musk nắm giữ 68,8 triệu quyền chọn cổ phiếu loại B đã được SpaceX cấp trước đó với giá thực hiện khoảng 42 USD, hết hạn vào năm 2031, cho phép ông hưởng lợi nhuận nếu giá cổ phiếu vượt mức này khi thực hiện quyền chọn trước thời hạn.

Giá thực hiện là mức giá cố định mà người nắm giữ quyền chọn được phép mua (hoặc bán) cổ phiếu trong tương lai, bất kể giá thị trường lúc đó là bao nhiêu.

Theo Bloomberg Billionaires Index, Elon Musk hiện sở hữu khối tài sản 656 tỉ USD.

Ngoài SpaceX, Elon Musk có thể kiếm được hơn gấp đôi số tiền đó nếu đạt được các mục tiêu hiệu suất đầy tham vọng riêng biệt tại Tesla. Theo hồ sơ đăng ký, ông sở hữu khoảng 20% cổ phần Tesla tính đến tháng 11/2025.

Sơn Vân