Góp ý hoàn thiện 3 dự án luật lĩnh vực ngân hàng

Sáng 2/7, tại TP. Hồ Chí Minh, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) và Bộ Tài chính tổ chức tọa đàm lấy ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi). Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đoàn Thái Sơn đồng chủ trì tọa đàm.

Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đoàn Thái Sơn phát biểu tại Tọa đàm

Phát biểu khai mạc, lãnh đạo Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho biết, việc lấy ý kiến đối với các dự án luật nhằm tiếp tục hoàn thiện hồ sơ trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Nhiều đại biểu đã góp ý đối với dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) cùng ba dự án luật thuộc lĩnh vực ngân hàng, trong đó các nội dung liên quan đến Luật Phòng, chống rửa tiền nhận được nhiều sự quan tâm.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) kiến nghị nghiên cứu xây dựng cơ chế quản lý ngoại hối đặc thù dành cho VIFC-HCMC.

Theo ông Huân, việc bổ sung một chương riêng về quản lý ngoại hối đối với trung tâm tài chính quốc tế, cho phép áp dụng cơ chế giao dịch và tài khoản đa tiền tệ, đồng thời nới điều kiện chuyển vốn, lợi nhuận và tài sản hợp pháp ra nước ngoài theo nguyên tắc hậu kiểm sẽ tạo điều kiện để VIFC-HCMC vận hành hiệu quả hơn, nâng cao khả năng thu hút các dòng vốn trung và dài hạn từ quốc tế.

Ông cũng đề xuất trao thêm thẩm quyền cho cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế trong quản lý ngoại hối; triển khai cơ chế sandbox đối với thanh toán xuyên biên giới và fintech; phân luồng dòng vốn giữa trung tâm tài chính và thị trường nội địa trên cơ sở tăng cường kết nối dữ liệu và giám sát rủi ro.

Đối với dự thảo Luật Phòng, chống rửa tiền, đại diện Cục Phòng, chống rửa tiền (NHNN) cho biết, việc sửa đổi tập trung vào hai nhóm nội dung chính gồm hoàn thiện các quy định phù hợp với cơ cấu tổ chức bộ máy mới của Chính phủ và tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm thực hiện các cam kết quốc tế về phòng, chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Theo Ban soạn thảo, việc sửa đổi còn nhằm xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022, đồng thời khắc phục các thiếu hụt theo khuyến nghị của Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính về chống rửa tiền (FATF), Nhóm châu Á - Thái Bình Dương về phòng, chống rửa tiền (APG) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), nhất là các quy định về nhận biết khách hàng, lưu trữ hồ sơ, báo cáo giao dịch đáng ngờ, quản lý công nghệ mới, nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo và minh bạch chủ sở hữu hưởng lợi.

Góp ý về nội dung này, đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề nghị tiếp tục cụ thể hóa các dấu hiệu nhận diện giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài sản mã hóa. Theo cơ quan này, nhiều tiêu chí hiện vẫn mang tính định tính như giao dịch có giá trị lớn, diễn ra trong thời gian ngắn, có mức giá bất thường hoặc liên quan đến các tổ chức, cá nhân tại những khu vực có hệ thống phòng, chống rửa tiền yếu. Việc lượng hóa rõ các tiêu chí sẽ tạo thuận lợi hơn cho các tổ chức thực hiện nghĩa vụ báo cáo cũng như cơ quan quản lý trong quá trình giám sát và thực thi.

Bên cạnh đó, đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng kiến nghị nghiên cứu mở rộng phạm vi hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm đối với nhiều loại tài sản thay vì chỉ giới hạn ở trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ. Cơ quan này cũng đề xuất tiếp tục hoàn thiện các quy định về giới hạn sở hữu cổ phần tại tổ chức tín dụng và xem xét cho phép các ngân hàng đáp ứng đủ điều kiện được tham gia phân phối chứng chỉ quỹ, qua đó tăng cường sự kết nối giữa thị trường vốn và hệ thống ngân hàng, góp phần phát triển thị trường tài chính theo hướng minh bạch, an toàn và hiệu quả.

Phát biểu tại tọa đàm, Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đoàn Thái Sơn ghi nhận các ý kiến đóng góp của các bộ, ngành, chuyên gia đối với 3 dự án luật thuộc lĩnh vực ngân hàng.

Theo Phó Thống đốc, việc sửa đổi đồng thời 3 luật nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động ngân hàng, đáp ứng yêu cầu đổi mới trong điều hành chính sách tiền tệ, nâng cao năng lực quản lý, giám sát và bảo đảm an toàn hệ thống.

Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, các nội dung sửa đổi tập trung khắc phục những thiếu hụt theo khuyến nghị của FATF, APG và OECD, đồng thời hoàn thiện các quy định về tài sản mã hóa, nhận biết khách hàng, minh bạch chủ sở hữu hưởng lợi và báo cáo giao dịch đáng ngờ theo chuẩn mực quốc tế.

Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, Phó Thống đốc cho biết việc bổ sung quy định về hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý cho các tổ chức tín dụng, đồng thời hỗ trợ sự phát triển an toàn, minh bạch của thị trường vốn.

Riêng đối với các kiến nghị liên quan đến cơ chế quản lý ngoại hối đặc thù dành cho VIFC-HCMC, Phó Thống đốc cho biết, Trung tâm hiện đang được triển khai theo cơ chế thí điểm với nhiều chính sách đặc thù về tổ chức, mô hình hoạt động, tài chính và quản lý. Do đó, việc bổ sung ngay các cơ chế này vào các luật chuyên ngành của lĩnh vực ngân hàng chưa thực sự phù hợp khi phạm vi điều chỉnh của các luật là áp dụng thống nhất đối với toàn hệ thống.

Theo Phó Thống đốc, trước mắt cần tiếp tục theo dõi, đánh giá đầy đủ quá trình vận hành của Trung tâm Tài chính quốc tế theo cơ chế thí điểm. Trên cơ sở tổng kết thực tiễn và đánh giá hiệu quả của các cơ chế đặc thù, các cơ quan có thẩm quyền sẽ nghiên cứu hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ hơn, trong đó có thể xem xét xây dựng một đạo luật riêng điều chỉnh tổ chức và hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế nếu đáp ứng yêu cầu thực tiễn./.

Thạch Bình