Gói trừng phạt thứ 21 nhằm vào Nga: EU 'chạy đua' tìm tiếng nói chung; vấn đề giá trần dầu, thủy sản gây tranh cãi

Gói trừng phạt thứ 21 được Ủy ban châu Âu (EC) công bố ngày 9/6, tập trung vào việc siết chặt nguồn thu từ xuất khẩu năng lượng của Nga, đặc biệt là dầu mỏ. EU sẽ lệnh cấm giao dịch đối với 31 ngân hàng Nga và thêm 20 ngân hàng, công ty tiền số và nhà giao dịch dầu tại các nước thứ ba.

Trong lĩnh vực năng lượng và vận tải, khối 27 thành viên đề xuất bổ sung 30 tàu vào danh sách trừng phạt, bao gồm các tàu bị cáo buộc giúp Moscow né tránh lệnh cấm vận dầu mỏ. Ngoài ra, các cảng, sân bay và nhà máy lọc dầu liên quan đến dầu Nga cũng có thể bị hạn chế giao dịch.

Về thương mại, EU dự kiến siết xuất khẩu các mặt hàng và công nghệ phục vụ công nghiệp quốc phòng Nga, đặc biệt là thiết bị liên quan đến máy bay không người lái. Đồng thời, khối này sẽ áp đặt lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa trị giá khoảng 60 triệu EUR, bao gồm một số kim loại và phụ tùng ô tô.

Đặc biệt, lần đầu tiên, lĩnh vực thủy sản của Moscow cũng bị đưa vào danh sách trừng phạt, với việc hạn chế nhập khẩu một số sản phẩm như cá tuyết và các loại cá biển khác.

Hơn một tháng qua, các nước thành viên EU vẫn đang "chạy đua" tìm tiếng nói chung nhằm tránh một thất bại liên quan đến việc cập nhật mức giá trần áp lên dầu mỏ Nga.

Theo cơ chế hiện hành, mức giá trần - hiện được ấn định ở 44,10 USD/thùng - sẽ tự động được điều chỉnh 6 tháng một lần để luôn thấp hơn khoảng 15% so với giá thị trường trung bình. Đợt rà soát tiếp theo dự kiến diễn ra vào ngày 15/7.

Tuy nhiên, sau khi giá dầu Nga tăng mạnh do tác động từ xung đột ở Trung Đông, lần điều chỉnh sắp tới nhiều khả năng sẽ nâng mức giá trần lên khoảng 58 USD/thùng. Điều này có thể mang lại thêm dư địa tài chính cho Điện Kremlin trong bối cảnh nền kinh tế Nga chịu sức ép ngày càng lớn từ các lệnh trừng phạt.

EC cho rằng, kịch bản này cần phải tránh bằng mọi giá và đã đề xuất hoãn đợt rà soát giá trần dầu Nga đến tháng 1/2026, qua đó, giữ nguyên mức 44,10 USD/thùng.

Tuy nhiên, Malta, Cyprus và đặc biệt là Hy Lạp đã bày tỏ nghi ngại về đề xuất trì hoãn này. Họ cho rằng, mức giá trần do Nhóm các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới (G7) đưa ra không chỉ nhằm cắt giảm nguồn thu từ xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch của Nga mà còn hướng tới duy trì sự ổn định của thị trường năng lượng toàn cầu.

Mục tiêu này càng trở nên quan trọng trong bối cảnh cuộc khủng hoảng hiện nay ở Trung Đông. Vì vậy, bất kỳ điều chỉnh nào đối với cơ chế tự động của giá trần dầu cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng và phối hợp chặt chẽ với các đối tác G7.

Trong khi đó, Bồ Đào Nha và Đức đã bày tỏ quan ngại về đề xuất cấm nhập khẩu cá tuyết và cá minh thái của Nga, do đây là hai thị trường tiêu thụ lớn nhất các mặt hàng này. Hai nước lo ngại, lệnh cấm có thể gây tác động không cân xứng đối với các ngành chế biến thủy sản trong nước.

Đối với Bồ Đào Nha, vấn đề đặc biệt nhạy cảm bởi món cá tuyết muối truyền thống được xem là món ăn biểu tượng của quốc gia, gắn liền với lịch sử hàng trăm năm và cả một ngành công nghiệp có giá trị kinh tế lớn.

Hiện Bồ Đào Nha và Đức đang phối hợp với EC để xây dựng lộ trình giảm dần nhập khẩu cá tuyết và cá minh thái từ Nga, nhằm hạn chế tác động đến chuỗi cung ứng. Đức được cho là đã tìm được phương án phù hợp, trong khi Bồ Đào Nha vẫn đang tiếp tục đàm phán.

Bên cạnh đó, các đề xuất cấm bán tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho xứ bạch dương, cấm cho phép khí LNG của Nga trung chuyển qua vùng biển EU cũng như hạn chế cấp thị thực đối với quân nhân Nga đều đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều.

Một số nhà ngoại giao đang cân nhắc tổ chức cuộc họp khẩn vào ngày 12/7 để thống nhất quan điểm nhằm hoàn tất gói trừng phạt trước thời hạn 15/7.

Theo Euro News, trong trường hợp không đạt được đồng thuận đối với toàn bộ gói trừng phạt, các đại sứ EU có thể lựa chọn chia nhỏ gói trừng phạt thứ 21, ưu tiên thông qua cơ chế giá trần dầu Nga trước thời hạn. Các nội dung gây tranh cãi sẽ tiếp tục được đàm phán sau.

(theo Euro News)

Linh Chi