Góc nhìn văn hóa: Khi Bí thư Thành ủy Hà Nội quyết tâm thay thế những cán bộ yếu kém

Trong bối cảnh Hà Nội đang đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, hướng tới mô hình đô thị “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, thì yêu cầu về một bộ máy đủ năng lực không còn là lựa chọn, mà là điều kiện sống còn.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc phát biểu chỉ đạo tại kỳ họp. Ảnh: TTXVN

Đo lường bằng dữ liệu: Khi công vụ không còn là “vùng mờ”

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý trong chỉ đạo của người đứng đầu Đảng bộ thành phố là việc đưa KPI (đánh giá hiệu quả công việc) – một khái niệm quen thuộc trong quản trị doanh nghiệp – vào hệ thống đánh giá cán bộ công quyền. Điều này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn là bước chuyển về tư duy.

Từ lâu, việc đánh giá cán bộ trong khu vực công thường bị phàn nàn là còn cảm tính, nặng về hình thức, thiếu các thước đo cụ thể. Khi mọi thứ được “định lượng hóa”, hiệu quả công việc không còn là những báo cáo đẹp hay những lời nhận xét chung chung, mà trở thành những con số, những chỉ tiêu cụ thể, có thể so sánh, đối chiếu và giám sát.

Ở góc nhìn văn hóa, đây là sự thay đổi sâu sắc. Nó buộc mỗi cán bộ phải tự ý thức rằng vị trí của mình không phải là một “chỗ ngồi ổn định”, mà là một trách nhiệm gắn với kết quả đầu ra. Văn hóa công vụ, vì thế, chuyển từ “an toàn” sang “hiệu quả”, từ “giữ ghế” sang “làm được việc”.

Đặt trong tổng thể những định hướng lớn mà thành phố đang triển khai – từ Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp đến các chiến lược về quy hoạch, thể chế, mô hình tăng trưởng – thì việc chuẩn hóa đánh giá cán bộ chính là nền móng để biến các ý tưởng thành hiện thực. Không có một đội ngũ đủ năng lực và trách nhiệm, mọi quy hoạch dù đẹp đến đâu cũng chỉ nằm trên giấy.

Đặc biệt, khi Hà Nội xác định phát triển dựa trên các trụ cột như kinh tế số, kinh tế xanh, đổi mới sáng tạo, thì yêu cầu về chất lượng cán bộ càng trở nên khắt khe hơn. Đây là những lĩnh vực mới, đòi hỏi tư duy mở, khả năng thích ứng nhanh và tinh thần dám làm. Một bộ máy trì trệ, thiếu năng động sẽ không thể theo kịp nhịp phát triển đó.

Thay thế cán bộ yếu kém để khơi thông dòng chảy phát triển

Nếu việc đánh giá bằng KPI là “cây gậy đo lường”, thì quyết tâm thay thế cán bộ yếu kém chính là “lưỡi dao” cắt bỏ những điểm nghẽn. Thông điệp này mang tính mạnh mẽ và rõ ràng: không có vùng an toàn cho sự trì trệ.

Trong một cơ thể sống, chỉ cần một mạch máu bị tắc nghẽn cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống. Bộ máy hành chính cũng vậy. Một cán bộ thiếu trách nhiệm, một khâu xử lý chậm trễ có thể làm đình trệ cả một dự án, thậm chí làm mất đi cơ hội phát triển của cả một khu vực.

Vì thế, việc thay thế không chỉ là xử lý cá nhân, mà là hành động vì lợi ích chung. Nó gửi đi thông điệp rằng bộ máy công quyền không phải là nơi dung dưỡng sự yếu kém, mà là nơi đòi hỏi sự cống hiến thực chất.

Tuy nhiên, nhìn ở chiều sâu văn hóa, việc “thay thế” cũng cần được hiểu như một quá trình sàng lọc tự nhiên, công bằng và minh bạch. Khi các tiêu chí đánh giá rõ ràng, khi mọi người đều được đặt trong cùng một hệ quy chiếu, thì việc ra đi hay ở lại không còn là câu chuyện cảm tính, mà là kết quả tất yếu của năng lực và trách nhiệm.

Điều này cũng góp phần tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh trong khu vực công – điều vốn còn thiếu trong nhiều năm. Khi người làm tốt được ghi nhận, người làm kém phải nhường chỗ, thì động lực phấn đấu sẽ được khơi dậy. Bộ máy vì thế trở nên năng động hơn, hiệu quả hơn.

Đặt trong bối cảnh kỳ họp đầu tiên của HĐND thành phố khóa XVII – nơi đã thông qua hàng loạt nghị quyết quan trọng, từ kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội đến quy hoạch tổng thể Thủ đô – thì quyết tâm này càng có ý nghĩa như một lời cam kết. Những mục tiêu lớn như tăng trưởng GRDP trên 11%, phát triển đô thị đa trung tâm, hay nâng cao chất lượng sống của người dân sẽ không thể đạt được nếu thiếu một đội ngũ đủ tầm để triển khai.

Nhìn rộng hơn, câu chuyện thay thế cán bộ yếu kém không chỉ là vấn đề quản trị, mà còn là một biểu hiện của văn hóa phát triển. Một xã hội muốn đi lên phải biết tự làm mới mình, phải dám loại bỏ những gì không còn phù hợp để tạo không gian cho cái mới.

Trong dòng chảy ấy, mỗi cán bộ không chỉ là một “mắt xích” trong bộ máy, mà còn là một chủ thể văn hóa – người góp phần định hình cách mà chính quyền vận hành và phục vụ người dân. Khi tinh thần trách nhiệm, sự liêm chính và hiệu quả trở thành chuẩn mực, thì niềm tin của người dân cũng sẽ được củng cố.

Kỳ họp đầu tiên của HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII đã khép lại, nhưng những thông điệp được đặt ra vẫn còn mở. Đó là câu chuyện về một bộ máy hành chính đang tự làm mới mình, về một Thủ đô đang tìm cách bứt phá, và trên hết, là về con người – yếu tố quyết định thành bại của mọi chiến lược phát triển.

Quyết tâm của Bí thư Thành ủy không chỉ dừng lại ở lời nói. Điều mà người dân chờ đợi là cách những nguyên tắc ấy được thực thi trong thực tế: công bằng, minh bạch và nhất quán. Bởi chỉ khi đó, “dòng chảy phát triển” của Thủ đô mới thực sự được khơi thông, mạnh mẽ và bền bỉ.

Vũ Xuân Bân