Gỡ 'thẻ vàng' IUU, Nghệ An kiểm soát tốt, không để tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài

Sáng 28/7, Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU) tổ chức Phiên họp lần thứ 35 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến nhằm rà soát kết quả thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) và triển khai nhiệm vụ cao điểm hướng tới mục tiêu gỡ cảnh báo "thẻ vàng" trong năm 2026.

Đồng chí Hồ Quốc Dũng - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng ban Chỉ đạo Quốc gia về IUU chủ trì phiên họp tại trụ sở Chính phủ.

Tại điểm cầu Nghệ An, đồng chí Nguyễn Văn Đệ - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì.

Đồng chí Nguyễn Văn Đệ - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì tại điểm cầu UBND tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thành Duy

EC đưa ra 38 khuyến nghị để gỡ 'thẻ vàng' IUU

Phiên họp diễn ra sau khi Đoàn Thanh tra lần thứ 5 của EC gửi công thư thông báo kết quả thanh tra công tác chống khai thác IUU tại Việt Nam ngày 24/6/2026.

Theo đánh giá của EC, Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực, các giải pháp triển khai cơ bản đi đúng hướng và từng bước xử lý những tồn tại trong quản lý nghề cá.

Tuy nhiên, EC vẫn đưa ra 38 khuyến nghị thuộc 5 nhóm vấn đề, trọng tâm chuyển từ việc hoàn thiện thể chế sang hiệu quả tổ chức thực hiện, đặc biệt là năng lực giám sát tàu cá, xử lý vi phạm, kiểm soát truy xuất nguồn gốc và ngăn chặn nguyên liệu khai thác bất hợp pháp đi vào chuỗi chế biến, xuất khẩu.

Ban Chỉ đạo Quốc gia về IUU xác định thời gian từ nay đến hết ngày 31/8 là giai đoạn cao điểm để hoàn thành các nhiệm vụ trọng tâm. Các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu tập trung tối đa nguồn lực triển khai đồng bộ Kế hoạch hành động của Chính phủ, khắc phục triệt để các khuyến nghị của EC.

Lực lượng kiểm ngư Nghệ An tuần tra, kiểm soát tàu cá. Ảnh tư liệu: Thành Cường

Đối với các tỉnh, thành phố ven biển có tàu cá, Chủ tịch UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ về kết quả thực hiện các biện pháp chống khai thác IUU trên địa bàn.

Ban Chỉ đạo yêu cầu các địa phương khẩn trương thực hiện Công điện số 34/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai 35 nhiệm vụ sau đợt thanh tra lần thứ 5 của EC; hoàn thành báo cáo kết quả trước ngày 31/7/2026.

Đồng thời, kiểm soát chặt tàu cá xuất, nhập bến, bảo đảm 100% tàu cá khai báo trên hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT và thực hiện đầy đủ việc xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản theo quy định.

Ban Chỉ đạo cũng yêu cầu xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm liên quan đến thiết bị giám sát hành trình (VMS) còn tồn đọng, đồng thời, giải quyết các vụ việc phát sinh mới trong thời hạn 60 ngày kể từ khi phát hiện.

Việc quản lý đội tàu phải được thực hiện đồng bộ từ đăng ký, đăng kiểm, cấp phép khai thác, lắp đặt thiết bị VMS, đánh dấu tàu cá đến cập nhật dữ liệu trên hệ thống VNFishbase. Các trung tâm giám sát tiếp tục duy trì chế độ trực 24/7 để theo dõi, cảnh báo và xử lý kịp thời các dấu hiệu vi phạm.

Các đại biểu dự phiên họp tại điểm cầu UBND tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thành Duy

Tại Nghệ An, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp nhằm đáp ứng các khuyến nghị của EC.

UBND tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không còn nhu cầu hoạt động và hỗ trợ thay thế thiết bị giám sát hành trình.

100% tàu cá đủ điều kiện hoạt động trên địa bàn đã được đăng ký, cấp giấy phép khai thác.

Hệ thống giám sát được vận hành liên tục 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần để theo dõi, cảnh báo và xử lý các trường hợp có dấu hiệu vi phạm.

Các vụ việc mất kết nối VMS và tàu vượt ranh giới trên biển phát sinh trong giai đoạn 2024-2025 cơ bản đã được xử lý.

Đối với các trường hợp phát sinh trong năm 2026, lực lượng Bộ đội Biên phòng và Tổ công tác liên ngành của tỉnh đang tiếp tục điều tra, xác minh, xử lý theo quy định.

Đặc biệt, tỉnh đã kiểm soát tốt và không để xảy ra tình trạng tàu cá Nghệ An vi phạm vùng biển nước ngoài, một trong những tiêu chí được EC đặc biệt quan tâm khi xem xét việc gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng".

Tập trung cao điểm khắc phục các khuyến nghị của EC

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh việc khắc phục các khuyến nghị của EC đã bước vào giai đoạn quyết định, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung cao độ để tạo chuyển biến thực chất trước ngày 30/8.

Đồng chí giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương trình Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động tổng thể, phân công rõ nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan; đồng thời tổ chức phát động đợt cao điểm chống khai thác IUU trên phạm vi cả nước.

Các đại biểu dự phiên họp tại điểm cầu UBND tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thành Duy

Các địa phương được yêu cầu xử lý dứt điểm các vụ việc vi phạm còn tồn đọng từ năm 2024; tăng cường kiểm tra tàu cá xuất, nhập bến, quản lý chặt việc đăng ký, đăng kiểm, cấp phép khai thác và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình tắt thiết bị giám sát hành trình (VMS).

Việc xác minh phải làm rõ nguyên nhân để áp dụng chế tài phù hợp, không để lợi dụng việc mất tín hiệu nhằm thực hiện khai thác bất hợp pháp.

Phó Thủ tướng cũng chỉ đạo đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nghề cá, xây dựng nền tảng dữ liệu thống nhất trên toàn quốc, bảo đảm thông tin "đúng, đủ, sạch, sống", phục vụ hiệu quả công tác quản lý và giám sát.

Quang cảnh phiên họp tại điểm cầu UBND tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thành Duy

Đối với các tỉnh, thành phố ven biển, Phó Thủ tướng yêu cầu đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trong đợt cao điểm đến ngày 30/8, đáp ứng đầy đủ các khuyến nghị của EC, hướng tới mục tiêu sớm gỡ cảnh báo "thẻ vàng" IUU trong năm 2026.

Thành Duy