Gỡ điểm nghẽn đô thị từ sức dân

Là địa bàn trung tâm của Thủ đô, tập trung nhiều tuyến phố huyết mạch, cơ quan, đơn vị và thường xuyên diễn ra các hoạt động chính trị, văn hóa quan trọng, phường Cửa Nam luôn chịu áp lực rất lớn trong công tác quản lý đô thị.

Trên địa bàn, những vấn đề như ùn tắc giao thông cục bộ, lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, ô nhiễm môi trường, úng ngập tại điểm trũng hay nguy cơ mất an toàn thực phẩm không phải là chuyện mới. Đây đều là những điểm nghẽn đã tồn tại trong thời gian dài, tác động trực tiếp đến chất lượng sống của người dân và diện mạo đô thị trung tâm.

Từ thực tiễn đó, ngay từ đầu năm 2026, Đảng ủy, UBND phường Cửa Nam xác định rõ, muốn xử lý hiệu quả các tồn tại thì không thể tiếp cận theo cách vụ việc, manh mún, mà phải chuyển mạnh sang tư duy giải quyết điểm nghẽn theo hướng tổng thể, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm.

Từ chỗ bị động xử lý vi phạm phát sinh, phường chủ động rà soát từng lĩnh vực, từng tuyến phố, từng điểm nóng để xây dựng phương án phù hợp, gắn rõ trách nhiệm cho từng lực lượng, từng cán bộ phụ trách địa bàn. Với phương châm “6 rõ, 1 xuyên suốt”, Ban Chỉ đạo chuyên trách được thành lập, tạo sự thống nhất từ khâu chỉ đạo đến tổ chức thực hiện.

Từ xử lý vi phạm sang tháo gỡ điểm nghẽn

Điểm đáng chú ý trong cách làm của Cửa Nam là không đặt nặng xử phạt đơn thuần, mà chú trọng tạo chuyển biến từ nhận thức, từ sự đồng thuận của người dân. 100% hộ kinh doanh đã ký cam kết chấp hành các quy định về trật tự, văn minh đô thị. Công an phường tổ chức nhiều buổi tuyên truyền, thu hút hơn 1.367 lượt người tham gia, hơn 1.520 học sinh ký cam kết chấp hành quy định.

Khi người dân hiểu chủ trương, hiểu trách nhiệm của mình đối với không gian công cộng, nhiều vi phạm đã được tự giác khắc phục, qua đó giảm áp lực cho lực lượng chức năng và tạo nền tảng cho quản lý bền vững. Đây cũng chính là điểm then chốt trong giải quyết điểm nghẽn đô thị, bởi nếu chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng, hiệu quả khó có thể lâu dài.

Cùng với công tác dân vận, phường đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý địa bàn. Hệ thống 34 camera giám sát, cùng các kênh tương tác như Zalo, iHanoi, đường dây nóng đã giúp chính quyền tiếp nhận phản ánh của người dân nhanh hơn, xử lý tình huống kịp thời hơn. Công tác quản lý vì thế không còn đi sau thực tế mà từng bước chủ động phát hiện, ngăn chặn vi phạm từ sớm.

Diện mạo đô thị khu vực trung tâm Thủ đô ngày càng sáng - xanh - sạch - đẹp. Ảnh: PV

Thực tế trong Quý I-2026 cho thấy, cách làm bài bản đã đem lại chuyển biến rõ nét trên nhiều lĩnh vực. Ở lĩnh vực giao thông, tình trạng ùn tắc cục bộ tại một số nút giao từng bước được kiểm soát nhờ tổ chức lại giao thông, duy trì các tuyến “làn sóng xanh”, bố trí lực lượng điều tiết 3 ca/ngày.

Trong quý, 154 trường hợp vi phạm bị xử lý, với tổng số tiền hơn 58 triệu đồng. Những con số này không chỉ phản ánh kết quả xử lý, mà quan trọng hơn là cho thấy tính răn đe, phòng ngừa đã được phát huy.

Trong lĩnh vực trật tự đô thị, diện mạo nhiều tuyến phố thay đổi rõ rệt. Hơn 18.200m vạch kẻ được sơn mới; 427 mái che, mái vẩy và 102 bục bệ lấn chiếm bị tháo dỡ; 688 trường hợp vi phạm bị xử lý với tổng số tiền hơn 886 triệu đồng. Sau xử lý, nhiều tuyến phố được bàn giao để tổ dân phố và lực lượng tự quản tiếp tục duy trì kết quả, hạn chế tái lấn chiếm.

Phát huy vai trò chủ thể của người dân

Ở lĩnh vực môi trường, phường duy trì thu gom 100% rác thải trong ngày, không để tồn đọng; triển khai mô hình thu gom rác bằng xe cẩu ngang, góp phần xóa bỏ các điểm tập kết rác tự phát. Hoạt động tổng vệ sinh cuối tuần dần trở thành nền nếp, lan tỏa ý thức giữ gìn môi trường trong cộng đồng dân cư. Với 216 lượt nhắc nhở, 16 trường hợp bị xử phạt số tiền 45,5 triệu đồng, có thể thấy việc xử lý vi phạm đã được thực hiện song song với xây dựng ý thức tự giác, tạo chuyển biến từ gốc.

Đối với nguy cơ úng ngập, phường chủ động xây dựng kịch bản ứng phó cho từng điểm, bố trí lực lượng trực, phối hợp cải tạo hệ thống thoát nước. Trong khi đó, lĩnh vực an toàn thực phẩm tiếp tục được siết chặt với 59 cơ sở được kiểm tra, 11 cơ sở bị xử phạt, 6 lượt cơ sở bị tạm dừng hoạt động, không để xảy ra vụ việc ngộ độc thực phẩm trên địa bàn.

Người dân là chủ thể đồng hành, cùng lực lượng công an phường gỡ điểm nghẽn đô thị. Ảnh: PV

Có thể thấy, việc xử lý các điểm nghẽn tại Cửa Nam không chỉ giới hạn ở trật tự đô thị theo nghĩa hẹp, mà được nhìn nhận trong tổng thể các vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến vận hành đô thị và đời sống dân sinh.

Dù vậy, nhìn thẳng vào thực tế, những kết quả đạt được mới là bước đầu. Một số vi phạm về lấn chiếm vỉa hè, dừng đỗ xe sai quy định vẫn có nguy cơ tái diễn khi vắng bóng lực lượng chức năng. Ý thức chấp hành của một bộ phận người dân chưa thật sự bền vững, trong khi nhu cầu giao thông tĩnh lớn nhưng hạ tầng còn hạn chế. Đặc thù địa bàn trung tâm, thường xuyên diễn ra các sự kiện đông người, tiếp tục đặt ra áp lực rất lớn đối với công tác quản lý.

Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra với phường Cửa Nam trong thời gian tới không chỉ là duy trì các đợt ra quân, mà quan trọng hơn là hoàn thiện cơ chế quản lý thường xuyên, liên tục, trong đó người dân phải thực sự trở thành chủ thể đồng hành. Khi mỗi hộ dân, mỗi hộ kinh doanh, mỗi tổ dân phố cùng tham gia giám sát, tự giác chấp hành và bảo vệ kết quả chung, việc giải quyết điểm nghẽn mới đi vào chiều sâu và bền vững.

Từ thực tiễn của Cửa Nam có thể thấy, gỡ điểm nghẽn đô thị trước hết là bài toán về phương thức quản trị. Ở đó, chính quyền giữ vai trò tổ chức, điều hành; lực lượng chức năng giữ vai trò nòng cốt; công nghệ là công cụ hỗ trợ; còn người dân là chủ thể trung tâm.

Thanh Hòa - Đức Hùng