Giúp người lầm lỡ tái hòa nhập cộng đồng

Lực lượng công an quan tâm, động viên người chấp hành xong án phạt tù trở thành công dân có ích cho xã hội.

Gỡ rào cản, mở đường cho người hoàn lương

Toàn tỉnh hiện có 6.532 người đã chấp hành xong án phạt tù, trong đó 5.199 người đang cư trú tại địa phương. Đáng chú ý, gần 40% trong số này từng phạm các tội liên quan đến ma túy; hơn 20% liên quan đến trộm cắp, cướp giật tài sản; trên 10% vi phạm về gây rối trật tự công cộng và cố ý gây thương tích. Đây đều là những nhóm có nguy cơ tái phạm cao nếu không được quản lý, giáo dục và hỗ trợ kịp thời. Nhận diện rõ thực tế đó, công tác tái hòa nhập cộng đồng trên địa bàn tỉnh đã được triển khai với nhiều giải pháp đồng bộ, bài bản, mang tính nhân văn. Đặc biệt, sau 5 năm thực hiện Nghị định số 49/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Thi hành án hình sự về tái hòa nhập cộng đồng và hơn 2 năm triển khai Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, công tác này đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Trở về địa phương sau thời gian chấp hành án phạt tù, nhiều người từng rơi vào trạng thái mặc cảm, lo lắng, thậm chí khép mình vì e ngại ánh nhìn của xã hội. Trường hợp của chị Nguyễn Thị N. ở phường Tĩnh Gia là ví dụ điển hình. Những ngày đầu trở về, chị gần như không dám giao tiếp với bên ngoài và chưa biết bắt đầu lại từ đâu. Nhờ sự quan tâm, động viên kịp thời của lực lượng công an và các đoàn thể địa phương, chị dần lấy lại niềm tin. Năm 2025, chị được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi 100 triệu đồng từ chương trình tín dụng dành cho người chấp hành xong án phạt tù, từ nguồn vốn này chị mạnh dạn đầu tư phát triển hoạt động sản xuất nước mắm truyền thống, mang lại thu nhập bền vững và tạo việc làm cho một số lao động địa phương. “Có sự hỗ trợ và tin tưởng của chính quyền, tôi mới có động lực để đứng lên làm lại cuộc đời”, chị N. chia sẻ.

Tương tự, anh Đặng Văn S. ở xã Ba Đình sau khi chấp hành xong án phạt tù năm 2022 cũng được hỗ trợ vay vốn để phát triển mô hình trang trại tổng hợp. Từ hai bàn tay trắng, với sự đồng hành của chính quyền địa phương, anh từng bước gây dựng lại kinh tế gia đình. Hiện mô hình trang trại mang lại thu nhập ổn định khoảng 200 triệu đồng mỗi năm.

Củng cố “điểm tựa” từ cộng đồng

Bên cạnh hỗ trợ vốn, việc tạo việc làm ổn định được xác định là yếu tố then chốt trong quá trình tái hòa nhập cộng đồng. Bởi lẽ, khi có công việc và thu nhập ổn định, người hoàn lương sẽ giảm bớt áp lực kinh tế, có điều kiện xây dựng lại cuộc sống và niềm tin.

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp trong tỉnh đã chủ động tiếp nhận người chấp hành xong án phạt tù vào làm việc. Không chỉ tạo cơ hội việc làm, các doanh nghiệp còn chú trọng xây dựng môi trường lao động tích cực, giúp người lao động yên tâm gắn bó lâu dài. Sự đồng hành của các doanh nghiệp này đã góp phần giải quyết bài toán việc làm cũng như thể hiện trách nhiệm xã hội sâu sắc.

Đặc biệt, với vai trò nòng cốt trong tham mưu và tổ chức thực hiện các giải pháp hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, lực lượng Công an Thanh Hóa đã tập trung triển khai hiệu quả nhiều giải pháp cụ thể, phù hợp với tình hình thực tiễn.

Thiếu tá Nguyễn Văn Nguyên, Phó trưởng Công an xã Ba Đình, cho biết: "Công an xã đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong việc quản lý, giáo dục và giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù, kết nối để giới thiệu việc làm, vay vốn phát triển kinh tế. Quan trọng hơn, chúng tôi thường xuyên gặp gỡ, động viên để họ xóa bỏ mặc cảm, tự tin làm lại cuộc đời và trở thành công dân có ích cho xã hội”.

Trên thực tế, nhiều mô hình hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng đã được xây dựng và nhân rộng, tạo thành mạng lưới “điểm tựa” vững chắc ngay từ cơ sở. Toàn tỉnh hiện có 124 mô hình hoạt động hiệu quả như “Doanh nhân với an ninh trật tự”, “Doanh nghiệp với công tác tái hòa nhập cộng đồng”, các mô hình của hội cựu chiến binh, tổ “3 trên 1”... Những mô hình này không chỉ hỗ trợ về vật chất mà còn tạo sự gắn kết, giúp người hoàn lương cảm nhận được sự quan tâm, chia sẻ của cộng đồng, từ đó có thêm động lực để thay đổi.

Từ năm 2020 đến nay, toàn tỉnh đã có 613 người chấp hành xong án phạt tù được giới thiệu làm công nhân tại các doanh nghiệp; 568 người được hỗ trợ làm các nghề như chăn nuôi, trồng trọt, mộc, xây dựng... Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh cũng đã giải ngân cho 795 người vay vốn với tổng số tiền hơn 73 tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh. Các hội nghị tư vấn, giới thiệu việc làm cũng được tổ chức thường xuyên, góp phần kết nối hiệu quả giữa người lao động và doanh nghiệp.

Những giải pháp đồng bộ, thiết thực đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Tình hình an ninh trật tự trên địa bàn tỉnh tiếp tục được giữ vững ổn định; tội phạm về trật tự xã hội năm 2024 giảm 26% so với năm 2023; năm 2025 tiếp tục giảm 36,86% so với năm 2024. Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả công tác nghiệp vụ của lực lượng công an, mà còn là minh chứng cho nỗ lực bền bỉ của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong việc giúp người chấp hành xong án phạt tù vững tin trở về địa phương, sớm hòa nhập cộng đồng.

Bài và ảnh: Lê Quỳnh