Giữ 'sạch' thị trường dịp Tết

Càng cận Tết, sức mua tăng nhanh, hàng hóa lưu chuyển nhiều hơn, các kênh bán hàng cũng sôi động, nhất là thương mại điện tử và mạng xã hội. Điều đó tạo thuận lợi cho người mua, nhưng cũng khiến việc kiểm soát chất lượng trở nên khó hơn.

Thực phẩm luôn là nhóm đáng lưu ý vì nhu cầu lớn, thời gian sử dụng ngắn, dễ bị trà trộn nguồn gốc. Không ít sản phẩm đóng gói bắt mắt, gắn nhãn “đặc sản”, “nhà làm”, “hàng chuẩn” nhưng thông tin chưa rõ ràng, khó kiểm chứng. Trong tâm lý mua sắm vội vàng, người tiêu dùng càng khó phân biệt thật - giả.

Bên cạnh đó, một số hành vi vi phạm cũng tinh vi hơn: thay tem nhãn, làm giả mã vạch, mượn thương hiệu, quảng cáo quá mức công dụng, bán qua nhiều khâu trung gian để tránh bị kiểm tra. Những việc này không chỉ gây thiệt cho người mua mà còn tạo ra cạnh tranh thiếu công bằng, làm giảm niềm tin vào thị trường.

Thực tế, trước, trong, sau Tết, các cơ quan chức năng đều triển khai cao điểm kiểm tra, kiểm soát thị trường. Nhiều vụ việc liên quan hàng lậu, hàng giả, vi phạm an toàn thực phẩm đã bị phát hiện và xử lý, góp phần cảnh báo và răn đe. Tuy nhiên, để thị trường “sạch” một cách lâu dài, không thể chỉ trông chờ vào những đợt ra quân. Điều quan trọng hơn là chủ động phòng ngừa: phát hiện sớm, xử lý kịp thời và công khai thông tin minh bạch.

Theo đó, công tác kiểm tra cần đúng trọng tâm, ưu tiên nhóm hàng thiết yếu, nhóm có nguy cơ cao và những "điểm nóng", những địa bàn thường phát sinh vi phạm.

Sự phối hợp giữa các lực lượng là rất quan trọng. Quản lý thị trường, công an, y tế, nông nghiệp, hải quan và chính quyền địa phương cần phối hợp chặt chẽ, bởi vi phạm thường diễn ra theo chuỗi: từ nguồn hàng, vận chuyển, kho bãi đến phân phối. Nếu không, sẽ xuất hiện những “khoảng trống”, "kẽ hở" để hàng hóa kém chất lượng lọt qua.

Giữ thị trường “sạch” cũng là bảo vệ những doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc. Nhiều đơn vị đầu tư vào chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tem chống giả, chứng nhận an toàn… nhưng vẫn có thể bị cạnh tranh thiếu lành mạnh nếu hàng nhái tràn lan, bán rẻ. Vì vậy, xử lý vi phạm không chỉ dừng ở mức phạt, mà cần đi kèm việc thông tin rõ ràng cho người tiêu dùng và làm rõ trách nhiệm từng khâu liên quan. Minh bạch cũng là cách để thị trường vận hành công bằng hơn.

Về phía người dân, người tiêu dùng cũng có vai trò rất quan trọng. Một thị trường lành mạnh không thể chỉ dựa vào cơ quan quản lý. Chọn điểm bán uy tín, ưu tiên hàng có nguồn gốc rõ ràng, kiểm tra nhãn mác, hạn sử dụng, cẩn trọng với quảng cáo quá đà, giữ hóa đơn khi cần… là những việc nhỏ nhưng hữu ích. Người mua càng cẩn thận, hàng trôi nổi càng khó tiêu thụ.

Để người dân phản ánh thuận tiện, cơ quan chức năng cũng cần duy trì các kênh tiếp nhận thông tin hiệu quả như đường dây nóng, cơ chế xử lý nhanh, phản hồi rõ ràng. Nếu người dân thấy phản ánh của mình được ghi nhận và xử lý nghiêm túc, thị trường sẽ có thêm một “kênh giám sát” rộng khắp ngay từ cộng đồng.

Giữ “sạch” thị trường dịp Tết suy cho cùng là giữ niềm tin: niềm tin của người dân khi mua sắm, niềm tin của doanh nghiệp khi làm ăn chân chính, và niềm tin của xã hội vào năng lực quản lý. Khi niềm tin được củng cố, người dân mới yên tâm sắm và Tết sẽ thực sự là mùa an lành và trọn vẹn.

Hà Lan