Giữ rừng Phú Mỹ mùa khô

Khu bảo tồn loài sinh cảnh Phú Mỹ có diện tích khoảng 2.700ha, nằm trên địa bàn ấp Kinh Mới, Trần Thệ, Trà Phọt và Trà Phô. Trong đó, diện tích vùng lõi hơn 1.066ha; vùng đệm khoảng 1.634ha, chủ yếu đất sản xuất nông nghiệp. Vùng lõi của khu bảo tồn là hệ sinh thái đất ngập nước theo mùa, thuộc loại rừng đặc dụng với thảm thực vật chủ yếu là đồng cỏ năng, bàng xen lẫn rừng tràm tái sinh. Đây là nơi sinh sống của nhiều loài động, thực vật quý hiếm, đặc biệt là loài sếu đầu đỏ nằm trong Sách đỏ thế giới; đồng thời có ý nghĩa quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học của khu vực biên giới Tây Nam.

Mùa khô hằng năm, khi mực nước trong khu bảo tồn giảm thấp, lớp thực bì khô rất dễ bén lửa. Chỉ cần một nguồn lửa nhỏ cũng có thể khiến đám cháy lan nhanh trên diện rộng. Bên cạnh yếu tố tự nhiên, hoạt động sản xuất nông nghiệp của người dân khu vực lân cận cũng tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng, nhất là việc đốt đồng sau thu hoạch hoặc bất cẩn trong quá trình sử dụng lửa làm rẫy.

Ban Chỉ đạo Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tỉnh kiểm tra hiện trạng rừng mùa khô tại Khu bảo tồn loài sinh cảnh Phú Mỹ. Ảnh: THÙY TRANG

Theo Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Giang Thành - đơn vị trực tiếp quản lý khu bảo tồn, những năm gần đây đã từng xảy ra một số vụ cháy rừng nhỏ tại khu vực đồng cỏ năng và tràm tái sinh, lực lượng chức năng phải huy động nhiều nhân lực để khống chế. Mùa khô 2022 - 2023, khu bảo tồn xảy ra cháy 110ha, chủ yếu cháy thực bì đồng cỏ năng và bàng khoảng 100ha, tràm tái sinh khoảng 10ha. Đầu năm 2026, vụ cháy rừng tràm tại khu bảo tồn cũng được phát hiện, khống chế kịp thời, không gây thiệt hại lớn đến diện tích rừng.

Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn An Giang, cao điểm mùa khô năm 2026 sẽ rơi vào khoảng tháng 4 - 5, trùng với thời điểm người dân thu hoạch lúa đông - xuân và tiến hành đốt đồng, vệ sinh ruộng. Đây là giai đoạn nguy cơ cháy rừng mức cao. Ông Lâm Hồng Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Giang Thành cho biết: “Trung tâm đã xây dựng phương án phòng cháy, chữa cháy rừng, trong đó, công tác tuyên truyền được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức của người dân. Nhiều hình thức tuyên truyền được triển khai như phát thanh trên hệ thống loa của xã, phát tờ rơi, treo bảng cảnh báo nguy cơ cháy rừng tại các khu vực dễ xảy ra cháy”.

Cùng với đó, khu bảo tồn phối hợp lực lượng kiểm lâm, công an, biên phòng và các tổ chức đoàn thể tăng cường tuần tra, kiểm soát tại khu vực trọng điểm có nguy cơ cháy cao. Những khu vực giáp ranh với đất sản xuất của người dân được đặc biệt chú ý nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi sử dụng lửa không an toàn. Công tác phòng cháy, chữa cháy rừng được triển khai theo phương châm “4 tại chỗ”. Khi phát hiện cháy, lực lượng tại chỗ sẽ nhanh chóng tiếp cận hiện trường, sử dụng phương tiện chữa cháy để khoanh vùng, dập tắt đám cháy ngay từ ban đầu, hạn chế thấp nhất thiệt hại.

Hiện nay, khu bảo tồn được trang bị một số phương tiện phục vụ công tác phòng cháy, chữa cháy rừng gồm: Flycam hỗ trợ quan sát, 2 máy chữa cháy chuyên dụng, hệ thống dây chữa cháy dài hơn 2km, bình chữa cháy và các máy xịt phục vụ chữa cháy cơ động. Những thiết bị này giúp lực lượng chức năng chủ động phát hiện sớm và xử lý tình huống cháy rừng.

Tuy nhiên, công tác quản lý và bảo vệ rừng vẫn còn không ít khó khăn. Lực lượng trực tiếp quản lý còn mỏng, trong khi diện tích rừng rộng, nhiều khu vực địa hình phức tạp, khó tiếp cận. Ngoài ra, hệ thống dẫn nước phục vụ chữa cháy ở một số khu vực chưa hoàn thiện, trong khi mùa khô kéo dài khiến nguồn nước trong rừng giảm mạnh.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Giang Thành Danh Minh Hùng cho biết, thời gian tới địa phương tiếp tục tăng cường nhân lực, trang bị thêm phương tiện chuyên dụng phục vụ công tác chữa cháy rừng. Đồng thời, bố trí kinh phí đầu tư hệ thống dẫn nước, trạm bơm và các chốt quan sát để kịp thời phát hiện, xử lý điểm cháy ngay từ khi mới phát sinh.

THÙY TRANG