Giữ nguồn sinh kế cho đồng bào vùng biên trong những ngày rét đậm

Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn và Ban quản lý bản Trường Sơn đến từng hộ gia đình tuyên truyền chống rét cho vật nuôi. Ảnh: Hải Thượng

Tại xã Na Ngoi, trong những ngày rét đậm, rét hại mạnh nhất, nhiệt độ ban đêm giảm sâu, có thời điểm khu vực Trạm Kiểm soát Biên phòng Buộc Mú ghi nhận mức âm 5 độ C. Băng giá phủ trắng cây cỏ, nương rẫy, mái nhà. Với đồng bào các dân tộc sinh sống chủ yếu bằng nông nghiệp và chăn nuôi, đàn trâu, bò không chỉ là tài sản tích lũy, mà còn là sinh kế lâu dài của mỗi gia đình.

Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Na Ngoi vừa bảo đảm quân số, duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu, vừa tổ chức các tổ công tác bám bản, bám dân, trực tiếp xuống từng hộ gia đình tuyên truyền, hướng dẫn các biện pháp phòng, chống rét cho đàn gia súc. Có những ngày nhiệt độ xuống rất thấp, cán bộ, chiến sĩ vẫn vượt qua các tuyến đường trơn trượt, băng rừng vào bản, cùng bà con kéo bạt, che chắn chuồng trại, nhóm lửa sưởi ấm cho trâu bò.

Gia đình anh Xồng Bá Khùa, bản Ka Dưới, xã Na Ngoi, nuôi 4 con bò chăn thả, trị giá mỗi con hàng chục triệu đồng. Anh cho biết: “Mấy ngày rét đậm, rét hại, các đồng chí Đồn Biên phòng Na Ngoi đã xuống tận nhà tuyên truyền, hướng dẫn gia đình phòng, chống rét cho vật nuôi. Nhờ đó, gia đình tôi biết che chắn chuồng trại, đốt lửa sưởi ấm ban đêm, không thả rông trâu bò khi trời rét, nên đàn gia súc vẫn an toàn”.

Một trong những khó khăn lớn trong công tác phòng, chống rét cho vật nuôi ở khu vực biên giới miền Tây Nghệ An là tập quán chăn nuôi thả rông đã tồn tại từ lâu đời. Nhiều hộ dân nuôi số lượng trâu, bò lớn nhưng chưa chú trọng làm chuồng trại kiên cố, chưa có thói quen dự trữ thức ăn khi thời tiết rét đậm, rét hại kéo dài. Tại bản Trường Sơn, xã Nậm Cắn, tổng đàn trâu, bò lên tới hơn 14.000 con. Có hộ nuôi từ 30 đến 40 con gia súc nhưng vẫn còn chủ quan. Trước thực tế đó, Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn đã chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, ban quản lý các bản tổ chức tuyên truyền tập trung kết hợp “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, vận động nhân dân triển khai các biện pháp phòng, chống rét. Nội dung tuyên truyền tập trung vào việc che chắn chuồng trại bằng bạt, phên nứa; đốt lửa sưởi ấm ban đêm; dự trữ cỏ khô, thức ăn tinh; bổ sung muối khoáng; kiên quyết không thả rông trâu, bò trong những ngày rét đậm, rét hại. Với những hộ khó khăn, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng trực tiếp hỗ trợ ngày công, giúp che chắn chuồng, kéo bạt chống rét.

Anh Lầu Bá Sua, bản Trường Sơn, xã Nậm Cắn, chia sẻ: "Trước đây, gia đình tôi chưa chú ý chống rét cho trâu bò. Sau khi được Biên phòng và Ban quản lý bản hướng dẫn, hỗ trợ kéo bạt che chuồng, đốt lửa sưởi ấm ban đêm, đàn bò khỏe mạnh hơn, không bị ốm hay chết rét".

Không chỉ tập trung bảo vệ đàn gia súc, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An còn đặc biệt quan tâm đến sức khỏe của nhân dân trong những ngày giá rét. Các tổ công tác bám bản thường xuyên thăm hỏi, nhắc nhở bà con giữ ấm cho người già, trẻ nhỏ; hướng dẫn sưởi ấm an toàn, phòng tránh cháy nổ, ngộ độc khí than; kịp thời hỗ trợ các trường hợp có nguy cơ ốm đau do rét.

Thiếu tá Hồ Thọ, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn cho biết: “Đặc điểm xã Nậm Cắn, nhất là các bản giáp biên, mùa đông nhiệt độ ban đêm có khi xuống 3-4 độ C, thậm chí thấp hơn và duy trì nhiều ngày. Với địa hình núi cao, sương mù dày đặc, độ ẩm lớn, rét không chỉ đến nhanh, mà còn kéo dài dai dẳng, khiến người dân và vật nuôi dễ bị suy giảm sức đề kháng, phát sinh bệnh hô hấp, tiêu hóa. Nhiều hộ chăn nuôi theo tập quán thả rông, chuồng trại còn tạm bợ, thiếu bạt che chắn và nguồn thức ăn dự trữ, nên nguy cơ thiệt hại càng cao khi rét đậm, rét hại tăng cường bất ngờ.

Cán bộ Đồn Biên phòng Na Ngoi giúp người dân che chắn cho vật nuôi. Ảnh: Hải Thượng

Căn cứ tình hình thực tế, đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch, giao nhiệm vụ cụ thể cho Đội Vận động quần chúng và các tổ công tác; đồng thời phối hợp tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương tập trung tuyên truyền bằng nhiều hình thức phù hợp: tuyên truyền tập trung tại nhà văn hóa bản, lồng ghép trong các cuộc họp thôn bản, phát loa lưu động, kết hợp “đi từng ngõ, gõ từng nhà” ở những khu vực xa trung tâm, đường sá đi lại khó khăn. Trên cơ sở đó, cán bộ, chiến sĩ trực tiếp xuống từng hộ gia đình hướng dẫn cách che chắn chuồng trại, nhóm lửa sưởi ấm đúng cách, dự trữ thức ăn, bổ sung muối khoáng; nhắc nhở kiên quyết không thả rông trâu bò trong những ngày nhiệt độ xuống thấp. Song song với bảo vệ vật nuôi, đơn vị cũng lưu ý người dân các biện pháp giữ ấm cho trẻ nhỏ, người già; sử dụng bếp sưởi an toàn, phòng tránh cháy nổ, ngộ độc khí than, bảo đảm sức khỏe và an toàn trong mùa rét”.

Theo thống kê của chính quyền địa phương, đợt rét đậm, rét hại đầu tháng 1 năm nay kéo dài nhiều ngày liên tiếp, nhiệt độ tại nhiều bản giáp biên xuống thấp, có lúc xuống 4-5 độ C; một số thời điểm rét tăng cường kèm mưa phùn, sương muối khiến nền nhiệt càng giảm sâu, gây bất lợi lớn cho sản xuất và chăn nuôi. Trong bối cảnh đó, việc triển khai sớm các biện pháp phòng, chống rét được xác định là yếu tố then chốt, bởi chỉ cần một vài đêm rét sâu, gia súc bị dầm sương, thiếu thức ăn, kiệt sức là có thể dẫn tới ốm yếu, chết rét, kéo theo thiệt hại kinh tế nặng nề đối với các hộ nghèo vùng biên.

Ông Cụt Văn Thê, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nậm Cắn cho biết: "Việc triển khai quyết liệt các biện pháp phòng, chống rét cho vật nuôi là kinh nghiệm được rút ra từ thực tiễn nhiều năm. Với phương châm “chủ động từ sớm, từ xa”, địa phương đã phối hợp với Bộ đội Biên phòng xây dựng kế hoạch ứng phó, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc".

Không riêng Na Ngoi, Nậm Cắn, tại nhiều xã biên giới khác của tỉnh Nghệ An, các đồn Biên phòng cũng đồng loạt triển khai lực lượng xuống cơ sở, phối hợp cùng địa phương hướng dẫn nhân dân phòng, chống rét cho người và vật nuôi, góp phần ổn định đời sống, sản xuất trong mùa đông giá lạnh. Giữa băng giá nơi biên cương, hình ảnh người lính quân hàm xanh sát cánh cùng đồng bào không chỉ giúp nhân dân bảo vệ tài sản, ổn định sinh kế, mà còn tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt của Bộ đội Biên phòng trong công tác dân vận, xây dựng vững chắc “thế trận lòng dân”, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Hải Thượng