Giữ dòng chảy cờ vua Sơn Tây

Các VĐV thi đấu tại Giải cờ vua Sơn Tây mở rộng lần thứ IV năm 2026. Ảnh Nguyễn Vinh

Từ không đến có huy chương quốc tế

Hành trình ấy bắt đầu từ những nỗ lực bền bỉ của các huấn luyện viên, sự đồng hành của gia đình vận động viên và sự phối hợp giữa địa phương với Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Hà Nội.

Khoảng năm 2021, mục tiêu xây dựng lực lượng cờ vua cho thị xã Sơn Tây được đặt ra sau cuộc trao đổi giữa lãnh đạo địa phương với Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT Hà Nội Đào Quốc Thắng. Theo đó, bộ môn cờ của trung tâm được giao nhiệm vụ hỗ trợ Sơn Tây phát triển phong trào cờ vua, đồng thời tìm kiếm và đào tạo những vận động viên có tiềm năng vươn ra đấu trường quốc tế.

Nhiệm vụ trực tiếp được giao cho huấn luyện viên Bùi Vinh – người từng góp phần phát triển phong trào cờ vua tại nhiều địa phương như Thái Nguyên, Hòa Bình hay Hải Phòng. Tuy nhiên, khi bắt tay khảo sát thực tế tại Sơn Tây, ông và các cộng sự mới thấy rõ những khó khăn. Khi ấy, các giải đấu phong trào chủ yếu sử dụng quân cờ nhựa, bàn cờ giấy, thậm chí chưa có đồng hồ bấm giờ; đội ngũ huấn luyện viên còn thiếu, điều kiện tổ chức tập luyện và thi đấu chưa đồng bộ.

Trước thực tế đó, huấn luyện viên Bùi Vinh lựa chọn hướng đi tập trung vào đầu tư huấn luyện một số hạt nhân nổi bật, phấn đấu giành thành tích ở các giải quốc gia, quốc tế nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa cho phong trào. Cùng với việc tìm kiếm vận động viên tiềm năng, bộ môn cờ của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Hà Nội cũng hỗ trợ hệ thống bàn, quân cờ gỗ tiêu chuẩn như tại các giải đấu toàn quốc; phối hợp với Liên đoàn Cờ Việt Nam mở các lớp đào tạo trọng tài, tập huấn cho giáo viên và những người yêu thích cờ vua trên địa bàn. Nhờ đó, Sơn Tây từng bước hình thành lực lượng huấn luyện viên và những người có khả năng tổ chức giải đấu phong trào.

Ban tổ chức tặng cờ lưu niệm cho các đơn vị tham dự giải. Ảnh Nguyễn Vinh

Trong quá trình tuyển chọn vận động viên, cái tên Nguyễn Xuân Phương sớm được chú ý. Khi mới gần 6 tuổi, cậu bé được lựa chọn để đào tạo chuyên sâu với điều kiện gia đình phải đưa đón em lên lớp cờ tại Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Hà Nội ở số 14 Trịnh Hoài Đức và sau này là ở Khúc Hạo. Sự nỗ lực của bản thân vận động viên cùng sự kiên trì của gia đình với hành trình đi – về hơn 80km bằng xe bus, hoặc xe máy đã mang lại “quả ngọt” từ năm 2023 đến nay với các chức vô địch ở giải các lứa tuổi Đông Nam Á, châu Á... Đặc biệt, năm 2025, kỳ thủ này đã gây dấu ấn trong làng cờ vua Việt Nam khi giành Huy chương đồng cá nhân cờ chớp lứa tuổi U10 tại Giải vô địch cờ nhanh và cờ chớp trẻ thế giới 2025; 2 Huy chương vàng cá nhân cờ tiêu chuẩn cờ chớp tại Giải cờ vua trẻ châu Á năm 2022. Cũng trong năm 2025, kỳ thủ Phạm Xuân An - cũng được phát hiện từ phong trào cờ vua Sơn Tây giành 2 HCV đồng đội cờ nhanh và cờ chớp lứa tuổi U8 tại Giải cờ vua trẻ châu Á.

*Bài toán khai thác tiềm năng

Thành tích này không chỉ khẳng định hướng đi đúng trong công tác đào tạo mà còn cho thấy tiềm năng phát triển của lực lượng kỳ thủ trẻ tại địa phương.

Những kết quả ấy nhanh chóng tạo sức lan tỏa mạnh mẽ đối với phong trào cờ vua ở Sơn Tây và các khu vực lân cận như Ba Vì, Phúc Thọ. Theo huấn luyện viên Đỗ Đức Mạnh, phụ trách Câu lạc bộ cờ vua Sơn Tây, trong hơn hai năm gần đây số vận động viên tập luyện thường xuyên tại câu lạc bộ luôn duy trì khoảng 25-30 em – con số từng được xem là rất khó đạt trước đây. Thậm chí có gia đình từ các địa phương lân cận như Vĩnh Phúc đưa con đến Sơn Tây để luyện tập.

Ban tổ chức trao giải cho các vận động viên xuất sắc nhất. Ảnh Nguyễn Vinh

Song song với sự phát triển phong trào, hệ thống thi đấu tại Sơn Tây nhằm củng cố chân đế cho phong trào cũng như đóng góp vào phát triển du lịch của Sơn Tây cũng từng bước được xây dựng. Điểm nhấn nổi bật là Giải cờ vua Sơn Tây mở rộng, lần đầu tổ chức năm 2023, trở thành sân chơi chuyên môn quan trọng cho các kỳ thủ trẻ. Đến năm 2026, giải lần thứ IV tiếp tục quy tụ gần 350 vận động viên từ nhiều địa phương phía Bắc, cho thấy sức hút ngày càng lớn của sân chơi này.

Các VĐV nhận giải tại Giải cờ vua Sơn Tây mở rộng lần thứ IV năm 2026. Ảnh Nguyễn Vinh

Theo những người làm thể thao tại Sơn Tây, những thành quả đạt được là minh chứng cho hiệu quả của sự phối hợp giữa Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Hà Nội với địa phương trong việc phát triển phong trào thể thao, vừa mở rộng nền tảng quần chúng vừa phát hiện, đào tạo vận động viên tài năng cho thể thao Thủ đô.

Dù vậy, các huấn luyện viên vẫn cho rằng con đường phía trước còn dài. Để cờ vua Sơn Tây tiếp tục phát triển và có thêm những kỳ thủ đạt đẳng cấp cao hơn, cần thêm nhiều điều kiện về đào tạo, thi đấu và sự đồng hành của cộng đồng. Nhưng với những gì đã đạt được từ năm 2021 đến nay, dòng chảy cờ vua Sơn Tây đang được duy trì vững vàng, hứa hẹn mang lại nhiều thành tích mới trong tương lai.

Ngân Hà