Giữ chân lao động trẻ nông thôn

Ruộng bí xanh của người dân phường Cầu Thia vào vụ thu hoạch, mở ra hướng chuyển đổi cây trồng nâng cao thu nhập.

Phường Cầu Thia hiện có 9 tổ hợp tác cùng hơn 20 mô hình kinh tế thanh niên hoạt động hiệu quả. Những con số ấy không chỉ nói lên quy mô phong trào, mà còn cho thấy một chuyển động tích cực trong tư duy của lớp trẻ. Ở Cầu Thia hôm nay, nhiều người trẻ đang chọn ở lại, dựng xây tương lai từ chính ruộng đồng, nương đồi thân thuộc.

Tại tổ dân phố Bản Hán, anh Lò Văn Năm, người dân tộc Thái, từng có những năm tháng rời quê đi làm xa. Như bao người trẻ khác, anh mang theo ước mong đổi thay cuộc sống nơi phố thị. Thế nhưng sau những ngày tháng bươn chải, anh nhận ra điều mình cần không chỉ là thu nhập trước mắt, mà là một hướng đi ổn định, lâu dài trên chính mảnh đất quê hương.

Trở về bản, anh mạnh dạn tận dụng diện tích đất của gia đình để phát triển chăn nuôi đại gia súc. Chuồng trại được dựng kiên cố, con giống chọn lựa cẩn thận, việc chăm sóc, phòng bệnh thực hiện theo hướng dẫn kỹ thuật. Từng bước một, mô hình đi vào nền nếp, cho hiệu quả rõ rệt.

Mỗi năm xuất bán từ 20 đến 30 con gia súc, đó không chỉ là nguồn thu nhập đáng kể đối với gia đình anh Năm, mà còn cho thấy sự năng động, dám nghĩ dám làm của thanh niên vùng cao. Sự trở về của anh Năm vì thế không chỉ là câu chuyện riêng của một gia đình, mà còn trở thành động lực, tiếp thêm niềm tin để nhiều bạn trẻ ở Bản Hán mạnh dạn lựa chọn ở lại, gây dựng tương lai trên chính quê hương mình.

Nếu như trước đây, phụ nữ vùng Mường Lò chủ yếu quẩn quanh với việc nhà và những thửa ruộng nhỏ, thì hôm nay, nhiều chị em đã tự tin đứng ra làm chủ các mô hình kinh tế, góp phần thay đổi diện mạo bản làng.

Tại Tổ dân phố Bản Khinh, chị Nông Thị Nga, người dân tộc Tày, là một trong những gương mặt như thế. Nhận thấy điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương phù hợp, chị mạnh dạn thử nghiệm mô hình nuôi hươu lấy nhung.

So với một số vật nuôi truyền thống, chi phí thức ăn không quá cao, công chăm sóc vừa sức, trong khi giá trị kinh tế lại ổn định hơn.

Từ vài con hươu ban đầu, chị từng bước nhân đàn, chủ động tìm đầu ra cho sản phẩm nhung hươu. Sự mạnh dạn ấy không chỉ đem lại nguồn thu cho gia đình, mà còn cho thấy khi được tiếp cận thông tin thị trường, được hướng dẫn kỹ thuật bài bản, thanh niên vùng cao, đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số, hoàn toàn có thể làm chủ những mô hình kinh tế mới, vươn lên bằng chính đôi tay và ý chí của mình.

Mô hình nuôi hươu lấy nhung của chị Nông Thị Nga bước đầu cho hiệu quả kinh tế, mở thêm sinh kế bền vững tại địa phương.

Cũng tại Cầu Thia, câu chuyện của chị Hoàng Thị Tuyên ở tổ dân phố Bản Bát cho thấy một hướng chuyển mình rõ rệt trong sản xuất nông nghiệp, gắn với mục tiêu giữ chân lao động trẻ ở lại quê hương.

Trước đây, gia đình chị chủ yếu trồng ngô. Cây trồng quen thuộc nhưng hiệu quả kinh tế không cao, lại phụ thuộc nhiều vào thời tiết và giá cả bấp bênh. Khi được tổ chức Đoàn tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật và đứng ra kết nối bao tiêu sản phẩm, chị mạnh dạn chuyển đổi sang trồng bí lấy hạt.

Từ những thửa ruộng từng cho thu nhập khiêm tốn, cây bí lấy hạt đã mang lại nguồn thu cao hơn, ổn định hơn cho gia đình.

Quan trọng hơn, sự chuyển đổi ấy phản ánh một thay đổi căn bản trong cách nghĩ, cách làm của người dân: từ sản xuất nhỏ lẻ, tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa, có liên kết đầu ra, có tính toán thị trường. Đó cũng là nền tảng để thanh niên yên tâm gắn bó lâu dài với ruộng đồng quê nhà.

Mô hình trồng bí xanh tại phường Cầu Thia được người dân mở rộng diện tích, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị trên một đơn vị canh tác.

Đằng sau những mô hình kinh tế đang phát huy hiệu quả là sự đồng hành bền bỉ của tổ chức Đoàn. Với hơn 80% đoàn viên là người dân tộc thiểu số, việc hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế ở Cầu Thia không dừng lại ở vận động, tuyên truyền, mà được triển khai bằng những việc làm cụ thể, sát với nhu cầu thực tế.

Từ tập huấn kỹ thuật, tư vấn lựa chọn mô hình phù hợp, hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn, đến kết nối doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm, một chuỗi hỗ trợ tương đối khép kín đã được hình thành. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Đoàn Thanh niên, ngành khuyến nông và doanh nghiệp không chỉ giúp thanh niên tự tin hơn khi khởi nghiệp, mà còn giảm bớt nỗi lo về đầu ra, hạn chế rủi ro thị trường. Chính nền tảng ấy tạo thêm điểm tựa để người trẻ yên tâm ở lại, làm giàu trên quê hương mình.

Sự hình thành 9 tổ hợp tác và hơn 20 mô hình kinh tế thanh niên tiêu biểu ở phường Cầu Thia không chỉ là con số trong báo cáo phong trào. Điều dễ nhận thấy là những mô hình ấy đang từng bước làm thay đổi diện mạo kinh tế địa phương: tỷ trọng sản xuất hàng hóa tăng rõ rệt; nhiều hộ gia đình có nguồn thu ổn định từ chăn nuôi, trồng trọt theo hướng chuyên canh, liên kết đầu ra.

Thanh niên đã trở thành chủ thể của các mô hình sản xuất mới. Ở lại quê hương, địa phương giữ được nguồn lao động tại chỗ, người lao động giữ được mái ấm gia đình và sự gắn kết cộng đồng.

Về lâu dài, việc giữ chân lao động trẻ không chỉ mang ý nghĩa kinh tế. Khi người trẻ bám bản, họ trở thành lực lượng kế cận trong xây dựng nông thôn mới, đóng góp tích cực vào việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc. Tiếng nói, phong tục, nếp sinh hoạt truyền thống vì thế cũng được gìn giữ trong chính nhịp sống thường ngày. Đó là nền tảng cho sự phát triển bền vững, bắt đầu từ những đổi thay bình dị nơi mỗi bản làng.

Người dân phường Cầu Thia kỳ vọng nâng cao thu nhập từ chuyển đổi cây trồng.

Giữ chân lao động trẻ ở vùng cao không thể chỉ dừng ở lời vận động. Điều quan trọng là tạo dựng được điều kiện để họ yên tâm lập nghiệp: có đất sản xuất, được hướng dẫn kỹ thuật, được tiếp cận nguồn vốn và có đầu ra ổn định. Thực tế ở Cầu Thia cho thấy, khi những yếu tố ấy được bảo đảm, thanh niên sẵn sàng chọn quê hương làm nơi khởi đầu và gắn bó lâu dài.

Anh Dũng