Gieo hy vọng cho những phận đời yếu thế Bài 1: Lặng thầm xoa dịu nỗi đau vảy nến

Từ hành trình nhọc nhằn đưa phác đồ điều trị vảy nến chất lượng cao về tuyến cơ sở đến cuộc chiến nhiều thập kỷ nhằm xóa sổ bệnh phong, các y bác sĩ Bệnh viện Da liễu Trung ương đang âm thầm viết nên câu chuyện đẹp về sự hy sinh, lòng nhân ái và trách nhiệm thiêng liêng của người thầy thuốc.
Nỗi niềm của bệnh nhân mắc bệnh vảy nến

10 năm mang trong mình căn bệnh vảy nến, với anh Nguyễn Ngọc T. (phường Âu Lâu, tỉnh Lào Cai), đó là quãng thời gian đằng đẵng chìm trong tự ti, đau đớn và tuyệt vọng. Căn bệnh mạn tính quái ác không chỉ hành hạ anh bằng những cơn ngứa rát đến mất ngủ, những mảng da bong tróc rớm máu, mà còn từng bước bào mòn ý chí và tinh thần của người đàn ông vốn là trụ cột gia đình.

Mỗi lần bệnh trở nặng, anh T. lại phải gồng mình vượt hơn 150 km đường đèo xuống Hà Nội để khám bệnh tại Bệnh viện Da liễu Trung ương. Những chuyến đi ấy không chỉ nhọc nhằn vì quãng đường xa mà còn đè nặng nỗi lo cơm áo, thuốc men, tiền tàu xe, ăn ở lên đôi vai gầy.

Bác sĩ điều trị chiếu đèn cho bệnh nhân Nguyễn Ngọc T. tại Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai

“Có lần lên xe đi khám mà trong túi gần như không còn đồng nào. Nhưng bệnh nặng không thể để lâu được. Những lúc ấy chỉ ước bệnh nhân như mình có thể được chữa trị ngay gần nhà để đỡ khổ cho cả gia đình”, anh T. nghẹn giọng.

Nỗi niềm của anh T. cũng là tiếng thở dài của ước chừng 2 triệu người Việt Nam đang phải sống chung với căn bệnh vảy nến. Đây không chỉ là một bệnh ngoài da đơn thuần, mà là bệnh lý viêm hệ thống mạn tính qua trung gian miễn dịch, tàn phá từ da, móng, đến khớp và tim mạch. Nỗi đau thể xác đi kèm với những ánh nhìn ái ngại, sự kỳ thị vô tình của xã hội đã đẩy vô số người bệnh vào hố sâu của sự trầm cảm, tự lùi mình vào bóng tối và cô lập với thế giới.

Nhiều bệnh nhi có diễn biến nặng được các y, bác sĩ khám chữa tận tình

Thắp lên ngọn lửa niềm tin

Chứng kiến hàng nghìn bệnh nhân lặn lội từ khắp các tỉnh thành về Hà Nội điều trị, các y bác sĩ Bệnh viện Da liễu Trung ương đau đáu nỗi niềm: Nếu y tế tuyến cơ sở không được tiếp sức, không đủ năng lực điều trị thì người bệnh sẽ mãi mắc kẹt trong vòng xoáy bệnh tật, nghèo đói và mặc cảm. Chính vì thế, từ năm 2023, một chiến dịch y tế thầm lặng nhưng vô cùng quyết liệt đã được triển khai, đó là xây dựng hệ thống Phòng khám Chuyên đề vảy nến phủ rộng toàn quốc.

PGS.TS Lê Hữu Doanh - Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương - người “cầm lái” cho chiến dịch này chia sẻ: “Bệnh vảy nến hiện nay chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn, cho nên quản lý bệnh lâu dài là yếu tố then chốt. Mô hình Phòng khám Chuyên đề vảy nến giúp tuyến tỉnh đủ năng lực theo dõi, điều trị hiệu quả, giảm chi phí và thời gian đi lại cho người bệnh. Chúng tôi muốn người bệnh được điều trị ngay tại địa phương với chất lượng chuyên môn tương đương tuyến Trung ương”.

PGS.TS.BS Lê Hữu Doanh khám bệnh cho bệnh nhân bị biến chứng vảy nến nặng

Thành lập một phòng khám chuyên đề không đơn thuần là treo lên một tấm biển. Đằng sau đó là một hành trình thấm đẫm mồ hôi và sự hy sinh thầm lặng của đội ngũ y bác sĩ, là những đêm thức trắng nghiên cứu tài liệu, những chuyến công tác rong ruổi khắp ba miền Bắc - Trung - Nam, là mồ hôi, trí tuệ và cả sự tận tâm của đội ngũ chuyên gia đầu ngành tại Bệnh viện Da liễu Trung ương.

Không quản ngại đường xa, các bác sĩ mang theo kiến thức và thiết bị, tổ chức tập huấn, hội chẩn, chuyển giao kỹ thuật như liệu pháp ánh sáng UVB, điều trị bằng thuốc sinh học cho tuyến dưới. Hàng trăm cán bộ y tế đã được đào tạo theo phương thức “cầm tay chỉ việc”. Nhiều kỹ thuật trước đây chỉ có ở tuyến trung ương nay đã được triển khai rộng rãi ngay tại cơ sở.

Có những bác sĩ vừa kết thúc ca trực mệt nhoài đã lại vội vã khoác ba lô lên đường đi tập huấn cho tuyến dưới. Họ chấp nhận gác lại hạnh phúc riêng tư, miệt mài trong những chuyến công tác kéo dài liên tục nhiều ngày chỉ để giúp y tế địa phương tự tin "đứng vững trên đôi chân của mình" trong hành trình điều trị căn bệnh mạn tính cho bà con.

Không dừng lại ở chuyển giao chuyên môn, với tấm lòng thấu cảm sâu sắc, Bệnh viện Da liễu Trung ương còn hỗ trợ cả trang thiết bị và thuốc điều trị. “Chúng tôi cấp miễn phí thuốc Methotrexate cho toàn bộ mạng lưới phòng khám chuyên đề, hỗ trợ máy chiếu UV cầm tay để bệnh nhân vùng khó khăn không bị gián đoạn điều trị”, PGS.TS Lê Hữu Doanh cho biết.

Hơn 57.000 viên Methotrexate đã được trao đi, không chỉ là những liều thuốc đơn thuần, mà là những viên gạch nhỏ bền bỉ bắc nên cây cầu hy vọng, hồi sinh hàng nghìn cuộc đời.

Những “trạm gác” sức khỏe vững chãi ở y tế cơ sở

Ước mơ của anh Nguyễn Ngọc T. giờ đã thành hiện thực khi Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai mở Phòng khám Chuyên đề vảy nến. Anh không còn phải bắt những chuyến xe đêm xuống Hà Nội. Ngay tại quê nhà, anh được tiếp cận thuốc sinh học, liệu pháp ánh sáng và được theo dõi điều trị bài bản. Những mảng da dần dịu lại, cơn ngứa thưa đi, và trên hết, nụ cười đã trở lại trên gương mặt người đàn ông sau chuỗi ngày tăm tối.

Sau thời gian triển khai, 27 Phòng khám Chuyên đề vảy nến trên cả nước đã đi vào hoạt động như những “trạm gác” sức khỏe vững chãi, trải dài từ 12 đơn vị miền Bắc, 7 đơn vị miền Trung đến 8 đơn vị miền Nam. Hệ thống này đang quản lý khoảng 8.000 bệnh nhân với tỷ lệ tuân thủ điều trị lên tới 82,8% - một con số biết nói minh chứng cho niềm tin của người bệnh.

Đặc biệt, nhằm hiện thực hóa mục tiêu nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị bệnh vảy nến, tháng 6/2026, Bệnh viện Da liễu Trung ương phối hợp với Bệnh viện Quân y 7 (Cục Hậu cần - Kỹ thuật, Quân khu 3) đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác về đào tạo và hỗ trợ chuyên môn, đồng thời khai trương phòng khám chuyên đề vảy nến. Đây là dấu mốc quan trọng trong chiến lược phát triển mạng lưới chuyên khoa da liễu trên toàn quốc của Bệnh viện Da liễu Trung ương, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên bệnh viện thiết lập quan hệ hợp tác chuyên môn với một cơ sở y tế thuộc khối Quân đội.

PGS.TS. Lê Hữu Doanh và Đại tá, BSCKII. Hoàng Văn Lý thăm khám cho người bệnh tại Hải Phòng

Sự giao thoa giữa trí tuệ của người thầy thuốc đầu ngành và tinh thần kỷ luật, trách nhiệm của người lính cụ Hồ hứa hẹn sẽ mang lại những đột phá mới. Bệnh viện Da liễu Trung ương cam kết đồng hành toàn diện, sẵn sàng chuyển giao toàn bộ "vốn liếng" kinh nghiệm tích lũy từ năm 2014 trong quản lý, điều trị bằng các phương pháp hiện đại như thuốc sinh học và liệu pháp ánh sáng cho Hải Phòng và các vùng lân cận.

Đại tá, BSCKII. Hoàng Văn Lý - Giám đốc Bệnh viện Quân y 7 bày tỏ sự trân trọng trước sự hỗ trợ của Bệnh viện Da liễu Trung ương, tạo điều kiện để đội ngũ y bác sĩ quân y tiếp cận phác đồ tiên tiến, nâng cao chất lượng cuộc sống cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên địa bàn Hải Phòng.

Bác sĩ thăm khám cho một trường hợp mắc vảy nến.

Chia sẻ với chúng tôi, ThS.BS. Lê Thị Mai - Trưởng phòng Chỉ đạo tuyến, Bệnh viện Da liễu Trung ương nói rằng, điều mà các bác sĩ tự hào nhất không chỉ là số lượng phòng khám được mở ra, mà là sự thay đổi năng lực thực chất của y tế cơ sở. Nhiều địa phương hiện đã điều trị được cả bệnh nhân trung bình và nặng bằng phác đồ cá thể hóa. Đây là bước chuyển mình rất lớn so với trước kia.

Hiện nay, một số đơn vị đã áp dụng hiệu quả liệu pháp ánh sáng như Bệnh viện Mắt - Da liễu Cà Mau, Bệnh viện Đa khoa số 1 Lào Cai, Bệnh viện Da liễu TP. Huế, Trung tâm Da liễu Hải Phòng. Trong khi đó, các thuốc sinh học tiên tiến cũng đã được triển khai tại Bệnh viện Da liễu Thanh Hóa, Bệnh viện Phong - Da liễu Trung ương Quỳnh Lập và Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên…

khám và tư vấn cho người bệnh ở Thái Nguyên

Chứng kiến sự “thay da đổi thịt” từng ngày, BSCKII. Lương Đức Diễn, Bệnh viện Da liễu Thanh Hóa khẳng định, mô hình Phòng khám Chuyên đề vảy nến đã giúp chấm dứt tình trạng quản lý rời rạc, thiếu chuẩn hóa trước đây, đồng thời nâng cao năng lực chuyên môn đáng kể. Hơn 1.500 bệnh nhân được quản lý hiệu quả tại Thanh Hóa chính là “quả ngọt” từ sự chuyển mình mạnh mẽ này, đưa bệnh viện trở thành địa chỉ tin cậy trong toàn tỉnh và các khu vực lân cận.

Giờ đây, một bệnh nhân ở rẻo cao Lào Cai hay tận cùng sông nước Sóc Trăng, Cà Mau cũng có thể tiếp cận thuốc sinh học, liệu pháp ánh sáng ngay tại quê nhà, khép lại những chặng đường vượt hàng trăm cây số nhọc nhằn lên tuyến Trung ương.

Những bước chân thầm lặng của các y bác sĩ đang từng ngày kéo y tế chất lượng cao đến gần hơn với người bệnh nghèo. Không dừng lại ở đó, Bệnh viện Da liễu Trung ương tiếp tục đồng hành vì quyền lợi sát sườn của người bệnh, đặc biệt là việc đề xuất đưa một số thuốc sinh học vào danh mục BHYT chi trả từ 50-70%, mở ra cơ hội tiếp cận điều trị công bằng hơn cho người bệnh, nhất là với những phận đời yếu thế.

Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương chia sẻ với chúng tôi về định hướng phát triển mô hình phòng khám chuyên đề vảy nến theo hướng trở thành mô hình chuẩn quốc gia, tiến tới được lồng ghép trong các khuyến cáo quản lý bệnh vảy nến tại Việt Nam. Đây được xem là bước đi mang tính chiến lược nhằm bảo đảm sự thống nhất về chuyên môn, cách tiếp cận và chất lượng quản lý bệnh giữa các cơ sở y tế trên toàn quốc.

Có thể nói, bằng trí tuệ và lòng nhân ái, các y bác sĩ đang âm thầm viết nên những câu chuyện cổ tích giữa đời thường. Đó cũng chính là minh chứng sống động cho một nền y tế Việt Nam lấy người bệnh làm trung tâm, nơi tình người tỏa sáng để sưởi ấm những góc khuất số phận, không một ai bị bỏ lại phía sau.

Tùng Dương - Lê Nguyên