Giao lưu văn hóa, khơi nguồn cảm hứng kiến trúc Italia tại Việt Nam

Cơ hội giao lưu văn hóa kiến trúc

Ngày 12/3, Trường Đại học Xây Hà Nội dựng phối hợp Đại sứ quán Italia tại Hà Nội tổ chức sự kiện Ngày Thiết kế Italia (Italian Design Day - IDD) lần thứ 10 tại Việt Nam với chủ đề "Tái thiết kế - tái kiến tạo không gian, vật thể, ý tưởng và các giá trị kết nối". Sự kiện thu hút nhiều kiến trúc sư (KTS) nổi tiếng của Việt Nam và Italia cũng như đông đảo sinh viên.

PGS.TS Bùi Phú Doanh, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội phát biểu khai mạc sự kiện.

Theo PGS.TS Bùi Phú Doanh, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, sự kiện lần này là không gian cùng suy ngẫm về những cách thức thiết kế văn hóa, kiến trúc của Italia. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam giao thoa, khơi nguồn cảm hứng kiến trúc cho một tầm nhìn trong tương lai.

PGS.TS Bùi Phú Doanh cũng nhận định, đối với sinh viên - các KTS tương lai, đây là cơ hội giao lưu, lĩnh hội các tư duy đột phá từ những KTS tên tuổi. Từ đó, lấy tư duy tái kiến tạo, làm nền tảng tiếp tục sứ mệnh bảo tồn di sản, gắn kết đặc trưng địa phương. Tiên phong kiến tạo không gian bền vững hướng tới tương lai.

Ông Marco Della Seta, Đại sứ Italia tại Hà Nội cho biết, IDD được Bộ Ngoại giao và Hợp tác Quốc tế Italia khởi xướng từ năm 2017, nhằm quảng bá tinh hoa thiết kế Italia trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam.

Ông Marco Della Seta, Đại sứ Italia tại Hà Nội.

Theo Đại sứ Italia, các thiết kế kiến trúc của Italia bắt đầu ra đời trước cả khi thuật ngữ thiết kế ra đời. Ngày nay, từ thiết kế mang ý nghĩa rộng hơn rất nhiều, thậm chí bao hàm cả quy hoạch đô thị, xây dựng nguồn nhân lực.

Đó là lý do tại sao, IDD lần thứ 10 lại mang chủ đề xuyên suốt là "Tái thiết kế - tái kiến tạo không gian, vật thể, ý tưởng và các giá trị kết nối".

Ông Marco Della Seta mong muốn, IDD lần thứ 10 là một cơ hội để các KTS Italia và Việt Nam có thể trao đổi, đối thoại cởi mở về quan điểm thiết kế, kiến trúc, chuyển động đô thị. Từ đó, mang lại nhiều kiến thức, góc nhìn mới đầy cảm hứng kiến trúc cho tất cả những người quan tâm mới thiết kế, kiến trúc.

Kiến trúc phải gắn với văn hóa, thiên nhiên

Chia sẻ tại sự kiện, KTS Tiziano Vudafieri, nhà thiết kế danh tiếng người Italia cho biết, điểm mạnh của Italia là tái tạo kiến trúc, thay vì xây dựng mới, đặc biệt với những dự án tái tạo không gian đô thị.

Các KTS Italia có thể tỉ mỉ, thiết kế từ những cái thìa cho tới cả một quy hoạch không gian đô thị. KTS Tiziano Vudafieri nhấn mạnh nhiều lần rằng "rất yêu Việt Nam", từ con người cho tới kiến trúc độc đáo, đa dạng vùng miền từ Bắc tới Nam.

Các KTS chia sẻ ý kiến tại sự kiện Ngày Thiết kế Italia lần thứ 10 được tổ chức tại Trường Đại học Xây dựng Hà Nội.

Trao đổi về văn hóa kiến trúc, KTS Hoàng Thúc Hào, Phó chủ tịch Hội KTS Việt Nam khẳng định, Việt Nam luôn có nét độc đáo riêng. Nhắc tới nông thôn miền Bắc, người ta sẽ nghĩ ngay tới những lũy tre làng.

Nhưng trên thế giới, có rất nhiều nước có cây tre, nhưng không độc đáo, đặc thù như Việt Nam. Chính vì vậy, KTS Hoàng Thúc Hào cho biết, trong các kiến trúc hiện đại, ông cũng như nhiều đồng nghiệp đã cố gắng khéo léo "thổi hồn" văn hóa làng xã vào thiết kế hiện đại.

Năm 2025, KTS Hoàng Thúc Hào cùng các đồng nghiệp đã xắn tay tham gia thiết kế, tái thiết làng Nủ (Lào Cai) sau cơn bão Yagi.

Bài toán đặt ra là vừa đảm bảo tiến độ, vừa thiết kế không gian sao cho gần gũi, an toàn nhất cho bà con dân tộc Tày.

Và chỉ sau thời gian ngắn, một làng Nủ mới cách nơi xảy ra thảm họa vài cây số đã được dựng lên, ấm lòng đồng bào thiểu số sau lũ dữ.

Bàn về kiến trúc Thủ đô, KTS Hoàng Thúc Hào cho rằng, cần có sự kết nối với thiên nhiên, Hà Nội đất chật, người đông nhưng thực tế đang thừa đất khi diện tích thành phố đã được mở rộng gấp 4 lần ban đầu.

Hay như trong thiết kế nhà cho công nhân, làm sao phải có không gian, giúp họ có thể trồng những cây bản địa, nguôi ngoai nỗi nhớ nhà khi làm ăn xa. Đặc biệt, các hành lang không nên quá xa nhau, vừa đủ để họ có thể nhìn, nói chuyện, tạo cảm giác gần gũi.

Sự kiện thu hút đông đảo sự tham gia của các KTS, đặc biệt là các sinh viên kiến trúc của Trường Đại học Xây dựng Hà Nội giữa không gian mở nhà C4.

Nói về tái thiết kiến trúc, KTS Nguyễn Cao Lãnh, Trưởng khoa Kiến trúc và Quy hoạch (Trường Đại học Xây dựng Hà Nội) lấy ngay ví dụ về công cuộc cải tạo nhà C4 trong khuôn viên nhà trường - nơi tổ chức sự kiện.

Theo KTS Nguyễn Cao Lãnh, nhà C4 vốn là địa điểm nền móng rất nhiều năm trước đây khi Trường Đại học Xây dựng Hà Nội chuyển về từ Hương Canh (tỉnh Vĩnh Phúc cũ). Sau nhiều năm gần như hoang phế, chìm trong rác và nước thải, nhà C4 đã được tái thiết lại sạch đẹp, khang trang nhưng vẫn mang nét hoài cổ với dãy nhà ngang cấp 4.

"Với con mắt của người làm kiến trúc, chúng tôi không muốn phá bỏ mà muốn tái thiết thành không gian sáng tạo, học tập cho sinh viên vì đây là công trình mang nhiều ý nghĩa lịch sử. Để thực hiện việc này, chúng tôi đã tổ chức một cuộc thi thiết kế cho chính các sinh viên, người sáng tạo cũng như thụ hưởng thiết kế.

Chúng tôi làm thầy, nhưng chính các bạn sinh viên chỉ ra cho chúng tôi cái gì cần giữ lại, cái gì cần phá bỏ. Từ một không gian kín, chúng tôi đã tái thiết thành không gian mở, ấm cúng dựa theo phương pháp thuận thiên, thân thiện môi trường…", KTS Nguyễn Cao Lãnh chia sẻ.

Kế Toại

Tuyết Hạnh