Giáo dục truyền thống qua lịch sử

Xuất phát từ yêu cầu tăng cường giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa quê hương cho học sinh theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, ngành giáo dục tỉnh đã xây dựng và ban hành khung nội dung giáo dục địa phương, đồng thời biên soạn tài liệu từ lớp 1 đến lớp 12 để triển khai thống nhất trong các cơ sở giáo dục phổ thông. Nội dung không chỉ dừng ở kiến thức mà được tổ chức theo hướng gắn với thực tiễn. Trên cơ sở đó, các nhà trường chủ động lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp, từ dạy học tại di tích, bảo tàng đến kết nối với địa phương có địa chỉ đỏ, mời nhân chứng lịch sử tham gia giới thiệu, hướng dẫn. Cách làm này giúp bài học không tách rời đời sống, tạo điều kiện để học sinh tiếp cận lịch sử bằng nhiều kênh khác nhau.

Học sinh Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS - THPT Cao Lộc tham quan, tìm hiểu lịch sử tại Bảo tàng tỉnh

Từ thực tế giảng dạy, cô Bùi Thị Thanh Vân, giáo viên môn Lịch sử, Trường THPT Lương Văn Tri (xã Văn Quan) cho rằng: Khi nội dung giáo dục địa phương được cụ thể hóa và triển khai bằng các hoạt động gắn với thực tế, việc dạy học trở nên thuận lợi hơn. Học sinh không chỉ tiếp nhận kiến thức qua sách vở mà còn được tiếp cận trực tiếp với không gian, tư liệu lịch sử. Qua quá trình tổ chức dạy học, mức độ hứng thú của học sinh có chuyển biến rõ, các em chủ động tìm hiểu, bước đầu hình thành ý thức trân trọng, giữ gìn giá trị truyền thống của địa phương.

Tại các điểm di tích, bảo tàng, việc học được tổ chức theo tiến trình rõ ràng, bám sát nội dung chương trình. Theo ghi nhận, mỗi năm Bảo tàng tỉnh đón trên 30.000 lượt khách tham quan, trong đó hơn 60% là học sinh. Việc kết hợp giữa nghe, quan sát và trao đổi giúp kiến thức không còn rời rạc mà gắn với những gì học sinh trực tiếp tiếp cận.

Không chỉ tại bảo tàng, các điểm trưng bày lịch sử cũng trở thành địa chỉ học tập thường xuyên của học sinh. Tại Nhà trưng bày chiến thắng Chi Lăng, mỗi năm có gần 5.000 lượt học sinh đến tìm hiểu. Theo bà Nguyễn Hồng Chuyên, viên chức Nhà Trưng bày chiến thắng Chi Lăng, Trung Tâm dịch vụ công ích xã Chi Lăng cho biết: Việc tiếp cận lịch sử thông qua câu chuyện và hiện vật giúp học sinh dễ tiếp nhận hơn, từ đó hiểu rõ hơn về trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ và phát huy giá trị truyền thống.

Cùng với hoạt động tham quan, trải nghiệm, các nhà trường duy trì tổ chức giáo dục truyền thống thông qua nhiều hình thức khác nhau, gắn với các ngày kỷ niệm lớn của đất nước. Nội dung được triển khai thông qua sinh hoạt chuyên đề, hoạt động ngoại khóa, hành trình về nguồn, tạo điều kiện để học sinh tiếp cận lịch sử bằng những việc làm cụ thể.

Em Nông Bảo Lan, học sinh lớp 9, Trường THCS Thất Khê, xã Thất Khê cho biết: Việc tham gia các hoạt động trải nghiệm giúp em hiểu rõ hơn về các sự kiện, nhân vật lịch sử gắn với quê hương, đất nước. Khi được trực tiếp tham quan di tích, nghe kể chuyện truyền thống, nội dung bài học trở nên gần gũi, dễ nhớ hơn. Qua đó, em có thêm ý thức trong học tập và rèn luyện.

Song song với đó, các trường học còn phối hợp với các đơn vị, tổ chức chương trình về nguồn, thắp nến tri ân, giao lưu với cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử. Những câu chuyện được kể từ người thật, việc thật giúp học sinh hiểu rõ hơn giá trị của hòa bình, độc lập. Từ những hoạt động cụ thể, việc giáo dục truyền thống không dừng ở nhận thức mà từng bước chuyển thành hành động, góp phần hình thành trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với quê hương.

THẢO NGUYÊN