Giành lại sự sống cho trẻ từ trong buồng tử cung

Các bác sĩ thực hiện thủ thuật nội soi buồng ối dẫn lưu màng phổi thai nhi và chọc ối điều trị đa ối cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC

Thai phụ N.T.H (sinh năm 1993, quê Thanh Hóa) được phát hiện thai nhi tràn dịch màng phổi hai bên từ tuần thứ 23 qua siêu âm định kỳ. Đây là tình trạng nguy hiểm, có thể chèn ép tim, phổi và nhanh chóng tiến triển thành phù thai, suy tim, thậm chí khiến thai chết lưu nếu không được xử trí kịp thời.

Ngay sau đó, thai phụ được hội chẩn bởi GS Trần Danh Cường, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán trước sinh và các chuyên gia đầu ngành. Kết quả xét nghiệm di truyền từ mẫu nước ối cho thấy bộ nhiễm sắc thể và các chỉ số đột biến gen của thai nhi đều bình thường.

Tuy nhiên, đến tuần thai thứ 30, lượng dịch trong khoang màng phổi tiếp tục tăng, thai nhi bắt đầu xuất hiện dấu hiệu phù phần trên cơ thể. Khó khăn chồng chất khi thai phụ đồng thời mắc đái tháo đường thai kỳ, tăng men gan, tăng huyết áp và được theo dõi tiền sản giật.

Để đảm bảo điều kiện can thiệp, sản phụ được nhập viện tại khoa Sản bệnh lý, phối hợp điều trị cùng các chuyên gia Bệnh viện Nội tiết Trung ương, Bệnh viện Bạch Mai nhằm kiểm soát tốt các chỉ số huyết áp và đường huyết.

Những ống dẫn lưu nhỏ giúp tạo đường thoát cho dịch từ khoang màng phổi của thai nhi chảy ra buồng ối, làm giảm áp lực trong lồng ngực và tạo điều kiện cho phổi phát triển. Ảnh: BVCC

Đến thời điểm thai 32 tuần, tình trạng trở nên nghiêm trọng khi dịch màng phổi tăng nhanh, khoảng 35mm mỗi bên. Nhu mô phổi bị chèn ép co nhỏ khiến nguy cơ trẻ bị suy hô hấp sau sinh tăng cao. Thai nhi xuất hiện phù tổ chức dưới da toàn thân, kèm theo tình trạng đa ối nặng với góc ối sâu nhất lên tới 152mm. Tình trạng đa ối khiến thai phụ khó nằm và mất ngủ kéo dài.

Trước nguy cơ suy tim, suy hô hấp và tử vong trước sinh, các bác sĩ Trung tâm Y học bào thai đã hội chẩn cùng GS Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương - chuyên gia đầu ngành về can thiệp bào thai và quyết định cần phẫu thuật nội soi buồng ối để đặt dẫn lưu màng phổi cho thai nhi kết hợp rút ối điều trị.

Chia sẻ về tính chất đặc thù của thủ thuật này, các chuyên gia nhấn mạnh, can thiệp y học bào thai là những kỹ thuật xâm lấn đòi hỏi sự tĩnh lặng và tập trung tuyệt đối. Bác sĩ phải thao tác chính xác đến từng milimet trong không gian cực nhỏ của lồng ngực thai nhi ngay bên trong buồng tử cung, dưới hướng dẫn của siêu âm.

Ê-kíp tiến hành dẫn lưu 1.800 ml nước ối để xử trí tình trạng đa ối, giảm áp lực trong buồng tử cung. Ảnh: BVCC

Trong ca can thiệp, ê-kíp đã thành công đặt hai ống dẫn lưu vào khoang màng phổi hai bên của thai nhi để dịch thoát ra buồng ối, giúp giảm áp lực trong lồng ngực và tạo điều kiện cho phổi phát triển. Đồng thời, các bác sĩ cũng tiến hành dẫn lưu 1.800ml nước ối để xử trí tình trạng đa ối, giải phóng áp lực buồng tử cung cho sản phụ.

Kết quả theo dõi ngay ngày đầu sau can thiệp cho thấy lượng dịch màng phổi giảm rõ rệt, còn khoảng 5mm và 10mm mỗi bên. Hai ống dẫn lưu hoạt động hiệu quả giúp áp lực trong lồng ngực thai nhi giảm đáng kể.

Theo các bác sĩ Trung tâm Y học bào thai, những thủ thuật này được chỉ định sau khi cân nhắc kỹ càng bởi bệnh nhân là một thai nhi chưa chào đời. Sự cải thiện của các chỉ số trên siêu âm, như lượng dịch giảm và nhịp tim thai ổn định hơn, là dấu hiệu quan trọng cho thấy hiệu quả của can thiệp.

Thành công của ca phẫu thuật không chỉ là niềm hạnh phúc của gia đình chị N.T.H, mà còn cho thấy bước tiến của y học bào thai tại Việt Nam, mở ra thêm cơ hội điều trị cho các trường hợp thai nhi mắc bệnh lý phức tạp ngay từ trong bụng mẹ.

Thảo Hương