Gian lận tại cây xăng, công tơ điện, nước ảnh hưởng tới túi tiền của người dân

Cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch

Ngày 27/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Tham gia góp ý kiến vào Điều 4 của dự thảo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị, ban soạn thảo có sự liên thông và nghiên cứu thêm với Luật Đo lường cũng đang trong quá trình soạn thảo, sửa đổi. Đặc biệt là cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch.

Bà Nguyễn Thanh Hải phát biểu tại phiên họp (Ảnh: Quochoi.vn)

Bà Hải cho hay, hiện nay những hiện tượng gian lận tại các cây xăng, gian lận trong việc đo lường công tơ điện, nước ảnh hưởng ngay tới túi tiền của người dân. Cùng với đó, những hiện tượng như gian lận trong máy quan trắc đo nồng độ ô nhiễm, trong thời gian vừa qua là một đại án. Theo bà Hải, điều này ảnh hưởng tới sức khỏe của người dân. Ngoài ra, những ảnh hưởng của việc nồng độ chất cấm trong thuốc bảo vệ thực vật còn lưu tồn trên thức ăn, thực phẩm hoặc một số những chất độc, độc tố khác ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng thì cần phải được bổ sung một cách cụ thể hơn trong luật.

“Vì trong môi trường hiện nay, việc gian lận này rất tinh vi. Các máy móc, việc sửa đổi các số liệu có thể được thực hiện từ xa, trên môi trường số, từ các phần mềm thậm chí không phải ở trong nước”, bà Hải nêu, từ đó đề nghị lưu ý về cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch hiện chưa được quy định rõ, đặc biệt là việc hoàn trả, bồi thường cho người dân và các đối tượng bị thiệt hại trong các lĩnh vực thiết yếu như điện, nước, xăng dầu, viễn thông.

“Đây là sự mong mỏi của cử tri, do vậy đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu và bổ sung quy định cụ thể, rõ ràng hơn, hoặc có các văn bản hướng dẫn dưới luật để các đại biểu Quốc hội nghiên cứu. Đồng thời, đề nghị phối hợp thêm với Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc sửa đổi Luật Đo lường”, bà Hải nói.

Phát biểu làm rõ thêm ý kiến các đại biểu nêu, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho biết, Chính phủ xác định việc sửa đổi luật hết sức cần thiết, đáp ứng 2 yêu cầu cấp bách. Đó là, kịp thời thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng và tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, phát huy yếu tố tư nhân, đẩy mạnh phân cấp phân quyền cho chính quyền địa phương, cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, cùng với bảo đảm thuận lợi và hỗ trợ phát triển cho người tiêu dùng. Xử lý những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn phát sinh từ quy định pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý Nhà nước.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu tại phiên họp (Ảnh: Quochoi.vn)

Theo Phó Thủ tướng, về tổng thể dự án Luật 1 luật sửa 4 luật Chính phủ đề xuất bãi bỏ và đơn giản hóa 20 thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh; phân cấp, phân quyền 10 nhóm nội dung; và tháo gỡ, hoàn thiện 31 nội dung có khó khăn vướng mắc. “Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, ngay sau phiên họp này Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với các bộ, ngành có liên quan khẩn trương nghiên cứu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để hoàn thiện dự thảo trình Quốc hội”, Phó Thủ tướng cho hay.

Làm rõ hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị, đối với sửa đổi Luật Thương mại, cần rà soát, hoàn thiện các quy định về danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi độc quyền nhà nước, bảo đảm không dẫn đến độc quyền doanh nghiệp. Đánh giá đầy đủ tác động của các quy định về hạn mức khuyến mại, mức giảm giá tối đa, nhất là trên nền tảng số và các hình thức khuyến mại xuyên biên giới. Xem xét kỹ việc bãi bỏ những quy định về hợp đồng, chế tài và giải quyết tranh chấp thương mại, bảo đảm không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các bên. Về sửa đổi, bổ sung Luật Cạnh tranh, theo Phó Chủ tịch Quốc hội, cần làm rõ các tiêu chí xác định thị trường, thị phần, thị phần kết hợp, sức mạnh thị trường và các hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Nhất là hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền, phù hợp với tính chất đặc thù của kinh tế số và các mô hình kinh doanh mới. Đồng thời, nghiên cứu giới hạn phạm vi vi phạm đối với các hành vi gây thiệt hại ở mức cao hoặc đáng kể cho khách hàng, người tiêu dùng nhằm hạn chế tối đa can thiệp vào quyền tự do kinh doanh.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu kết luận phiên thảo luận (Ảnh: Quochoi.vn)

Về Luật sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý ngoại thương, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần nghiên cứu phân định rõ hơn thẩm quyền, trách nhiệm giữa trung ương và địa phương, nhất là trong việc cấp, xác minh và chứng nhận xuất xứ hàng hóa. Bảo đảm phân quyền nhưng vẫn phải duy trì một đầu mối trao đổi quốc tế, một cơ sở dữ liệu và quy trình thống nhất phù hợp với thông lệ quốc tế, không ảnh hưởng đến quyền lợi của cơ quan và uy tín, xuất xứ Việt Nam. Rà soát, hoàn thiện quy định về tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập và hàng hóa cấm xuất khẩu, nhập khẩu theo hướng rõ tiêu chí, điều kiện, trường hợp được phép, bảo đảm tính minh bạch, khả thi, thống nhất với luật hải quan và các luật có liên quan.

Đề cập đến sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cần rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm đồng bộ với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và giao dịch điện tử. Tăng cường minh bạch và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh khi sử dụng thuật toán, giao diện, phương thức tương tác có khả năng làm sai lệch lựa chọn của người tiêu dùng. Đánh giá kỹ năng lực, điều kiện thực thi, phân cấp nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cho cấp xã. Tiếp tục rà soát xác định đầy đủ, toàn diện các trường hợp cần quy định trực tiếp, tránh tạo khoảng trống pháp lý hoặc khó khăn trong tổ chức thực hiện.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Kỳ họp thứ 2 diễn ra vào tháng 10 năm nay.

Việt Thắng