Giảm trừ chi phí y tế, giáo dục khi tính thuế: Người dân đừng để bỏ lỡ quyền lợi

Chính sách thiết thực nhưng một số người dân vẫn chưa nắm rõ

Đầu tháng 10-2026, sau khi Trường Tiểu học Lê Quý Đôn, phường Dương Nội thông báo đề nghị phụ huynh cung cấp thông tin để đăng ký email nhận hóa đơn điện tử, nhiều người vẫn băn khoăn về mục đích của việc này. Trong nhóm trao đổi của phụ huynh, tài khoản Nghĩa Đức đặt câu hỏi: “Cho tôi hỏi cô giáo nhắn lấy thông tin này để làm gì?”. Từ câu hỏi tưởng chừng đơn giản ấy, có thể thấy một thực tế: Không ít phụ huynh chưa biết đến chính sách giảm trừ chi phí y tế, giáo dục khi tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN), hoặc chưa hiểu rõ cách thực hiện để bảo đảm quyền lợi của mình.

Chính sách giảm trừ chi phí y tế, giáo dục khi tính thuế thu nhập cá nhân mang ý nghĩa thiết thực, giúp giảm gánh nặng tài chính cho người lao động. Ảnh: TM

Thực tế, đây không phải thắc mắc riêng tại một trường học. Trên các diễn đàn, nhóm trao đổi của phụ huynh, những câu hỏi về việc lấy hóa đơn học phí để làm gì, khoản chi nào được giảm trừ, cần lưu giữ giấy tờ gì và thực hiện thủ tục ra sao cũng được đặt ra. Có người cho rằng, việc đăng ký email chỉ là thủ tục hành chính của nhà trường; người đã nghe nói về chính sách lại lúng túng trước các yêu cầu về hóa đơn, chứng từ và quyết toán thuế.

Theo thông báo của Trường Tiểu học Lê Quý Đôn, phụ huynh cần cung cấp họ tên cha hoặc mẹ đăng ký con là người phụ thuộc và địa chỉ email nhận hóa đơn điện tử. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính hàng tháng, hệ thống sẽ tự động gửi hóa đơn đến địa chỉ email đã đăng ký để phụ huynh lưu giữ, sử dụng khi cần thiết. Tuy nhiên, nếu không được giải thích rõ mối liên hệ giữa hóa đơn và chính sách thuế, nhiều người có thể chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa của việc lưu giữ chứng từ, thậm chí bỏ lỡ cơ hội thực hiện quyền lợi hợp pháp của mình.

Theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 và Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, từ ngày 1-7-2026, cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công được giảm trừ một số khoản chi y tế, giáo dục - đào tạo của bản thân và người phụ thuộc khi xác định thu nhập chịu thuế. Mức giảm trừ tối đa là 23 triệu đồng/năm đối với chi phí khám, chữa bệnh và 24 triệu đồng/năm đối với chi phí giáo dục - đào tạo, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực khi chi phí học tập, chăm sóc sức khỏe ngày càng chiếm tỷ trọng đáng kể trong chi tiêu gia đình. Tuy nhiên, tổng mức 47 triệu đồng là giới hạn chi phí được giảm trừ vào thu nhập chịu thuế, không phải số tiền Nhà nước hoàn trả trực tiếp cho mỗi người. Số thuế thực tế được giảm phụ thuộc vào khoản chi đủ điều kiện và nghĩa vụ thuế của từng cá nhân.

Vướng mắc của phụ huynh còn nằm ở những khoản chi cụ thể. Chị Mỹ Hạnh (phường Hà Đông) có con học trường tư thục cho biết, riêng học phí đã khoảng 13 triệu đồng/tháng, chưa kể 5 triệu đồng học tiếng Anh và các lớp năng khiếu như bóng đá, bơi lội. Do đã đóng trọn gói một số khóa học từ đầu năm, người này băn khoăn liệu các khoản chi có được giảm trừ và cần làm gì nếu chưa nhận được hóa đơn.

Thực tế, không phải mọi khoản đóng góp cho nhà trường hay mọi lớp học thêm đều mặc nhiên được giảm trừ. Người nộp thuế cần xác định khoản chi thuộc phạm vi quy định và có chứng từ hợp lệ.

Chủ động lưu hóa đơn, thực hiện đúng thủ tục quyết toán

Theo Công văn số 47199/HAN-QLDN5 ngày 18-9-2026, Thuế thành phố Hà Nội hướng dẫn người nộp thuế phải có hóa đơn, chứng từ theo quy định; riêng chi phí y tế cần thêm bảng kê chi phí khám, chữa bệnh. Chứng từ phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc. Phần chi phí đã được bảo hiểm hoặc tổ chức, cá nhân khác thanh toán, hỗ trợ không được tính giảm trừ.

Đối với giáo dục, phụ huynh cần căn cứ đơn vị cung cấp dịch vụ để yêu cầu chứng từ phù hợp. Với trường công lập, có thể sử dụng phiếu thu hoặc chứng từ thu học phí theo quy định; với trường tư thục, cần đề nghị nhà trường cung cấp hóa đơn hợp lệ. Khi thanh toán qua ứng dụng, phụ huynh nên lưu xác nhận giao dịch và kiểm tra email để nhận hóa đơn điện tử.

Ông Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín lưu ý, với các lớp tiếng Anh, âm nhạc, mỹ thuật hoặc đào tạo kỹ năng do đơn vị bên ngoài liên kết tổ chức, phụ huynh cần căn cứ hợp đồng, thỏa thuận để xác định đơn vị có trách nhiệm xuất hóa đơn. Các khoản như tiền ăn bán trú, xe đưa đón, đồng phục hay hoạt động ngoại khóa cũng không nên mặc nhiên gộp vào học phí được giảm trừ.

Đối với chi phí y tế, người dân cần lưu hóa đơn và bảng kê chi phí khám, chữa bệnh, đồng thời xác định phần thực tế tự chi trả sau khi trừ khoản bảo hiểm hoặc nguồn khác thanh toán.

Một điểm quan trọng trong hướng dẫn của Thuế Hà Nội là người yêu cầu giảm trừ các khoản chi y tế, giáo dục nêu trên phải trực tiếp quyết toán thuế TNCN, không được ủy quyền cho cơ quan chi trả thu nhập. Vì vậy, người lao động cần lưu giữ chứng từ ngay khi phát sinh chi phí, tránh thất lạc và bị động khi quyết toán.

Thuế thành phố Hà Nội đề nghị các cơ sở y tế, giáo dục thực hiện đúng quy định về lập, sử dụng hóa đơn và bảng kê chi phí khám, chữa bệnh; doanh nghiệp, tổ chức sử dụng lao động tăng cường phổ biến chính sách đến người lao động. Các cơ quan quản lý liên quan phối hợp hướng dẫn cơ sở thực hiện đúng quy định, bảo đảm quyền lợi người nộp thuế.

Từ thực tế tại trường học, việc đăng ký email nhận hóa đơn là bước cần thiết, nhưng không đồng nghĩa phụ huynh tự động được giảm trừ thuế. Các cơ sở giáo dục, y tế cần giải thích rõ mục đích thu thập thông tin, hướng dẫn cách nhận và lưu hóa đơn; cơ quan thuế cần tiếp tục tuyên truyền bằng tình huống cụ thể để người dân dễ hiểu, dễ thực hiện.

Chính sách nhân văn chỉ phát huy đầy đủ ý nghĩa khi người thụ hưởng biết đến và tiếp cận thuận lợi. Vì vậy, bên cạnh việc nâng cao nhận thức, cần hướng dẫn rõ ràng về chứng từ và thủ tục, giúp người dân không bỏ lỡ quyền lợi chỉ vì thiếu thông tin.

Phương Nga