Giảm thuế: “Liều thuốc bổ” kịp thời cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh

“Liều thuốc bổ” kịp thời và quý giá

Bày tỏ nhất trí với tờ trình và báo cáo thẩm tra, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (đoàn Quảng Ngãi) đồng thời đánh giá cao nỗ lực tiếp thu, chỉnh lý của cơ quan soạn thảo trong thời gian rất khẩn trương. Theo đại biểu, chính sách giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp cho các đối tượng có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm, áp dụng trong hai năm 2026 và 2027, là một “liều thuốc bổ” kịp thời và quý giá.

Các đại biểu thảo luận tại tổ TP.HCM. Ảnh: Quochoi.vn

Chính sách sẽ giúp doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh giải tỏa nút thắt về dòng tiền, giảm áp lực chi phí, từ đó trực tiếp hỗ trợ duy trì, phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo đảm việc làm, nâng cao thu nhập và ổn định đời sống người lao động.

Cùng đánh giá cao ý nghĩa của chính sách, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.Hồ Chí Minh) cho rằng phải ghi nhận sự nỗ lực rất lớn của Chính phủ trong việc “chạy đua với thời gian” để kịp trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Các cơ quan của Quốc hội cũng đã dành thời gian thẩm tra và Quốc hội điều chỉnh chương trình để thảo luận về nghị quyết tiếp tục giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

Đại biểu chỉ ra, thời gian qua, Quốc hội đã nhiều lần thông qua các nghị quyết miễn, giảm thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiều lĩnh vực khác. Chính phủ cũng đã ban hành chính sách gia hạn thời gian nộp thuế, tiền thuê đất để tiếp sức cho doanh nghiệp.

“Trong bối cảnh khó khăn đó, phải nói là chúng ta đã cố gắng rất nhiều, và nhờ vậy mà kinh tế của nước ta cũng có chiều hướng tăng trưởng tích cực” - đại biểu Trần Hoàng Ngân nhận xét.

Từ góc độ doanh nghiệp, đại biểu Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam bày tỏ vui mừng khi chính sách được đưa vào chương trình kỳ họp. Theo đại biểu, chính sách giảm thuế cho doanh nghiệp vừa và nhỏ thể hiện sự quan tâm lớn và kịp thời của Đảng, Nhà nước và Quốc hội đối với cộng đồng doanh nghiệp. Việc giảm thuế sẽ tạo điều kiện thuận lợi để hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ quay lại sản xuất, kinh doanh.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân (đoàn TP.Hồ Chí Minh). Ảnh: Quochoi.vn

Không để doanh nghiệp “sợ lớn”, ngại mở rộng

Bên cạnh ý nghĩa hỗ trợ, các đại biểu đề nghị xử lý khoảng chênh lệch nghĩa vụ thuế tại ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng để chính sách không vô tình tạo động lực cho doanh nghiệp thu hẹp hoặc chia tách quy mô.

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa cho biết dự thảo áp dụng một mức giảm thuế cho các đối tượng có doanh thu không quá 10 tỷ đồng. Quy định này có thể tạo ra sự chênh lệch đột ngột về nghĩa vụ thuế giữa một đơn vị đạt đúng ngưỡng 10 tỷ đồng và một đơn vị chỉ vượt nhẹ ngưỡng.

“Điều đó dễ dẫn đến hiện tượng các doanh nghiệp chủ động chia tách quy mô thành các đơn vị nhỏ hơn hoặc tìm cách che giấu doanh thu thực tế vì tâm lý ‘sợ lớn’, ngại mở rộng” - đại biểu nêu ý kiến.

Để bảo đảm công bằng và khuyến khích hộ kinh doanh, doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất, đại biểu đề nghị Chính phủ nghiên cứu áp dụng cơ chế thuế suất lũy tiến từng phần hoặc thiết lập một khoảng chuyển tiếp hợp lý.

Cũng đề cập tâm lý “ngại lớn”, đại biểu Nguyễn Văn Thân nhìn nhận về lâu dài, chính sách phải khuyến khích hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ nỗ lực phát triển, không thể để họ mãi duy trì tâm lý ngại mở rộng quy mô.

Đại biểu cho biết có nhiều tranh luận về ngưỡng doanh thu giữa 3 tỷ đồng và 10 tỷ đồng. Quan điểm của đại biểu thiên về ngưỡng 10 tỷ đồng vì mức này có thể bao phủ cả doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ. Khi chuyển đổi lên mô hình công ty, phần lớn doanh nghiệp đã có bộ máy kế toán; đồng thời hiện có nhiều doanh nghiệp dịch vụ kế toán chuyên nghiệp và phần mềm hỗ trợ thuận tiện.

Đề cập đến ý kiến lo ngại về việc hộ kinh doanh có thể chia tách, phân nhỏ doanh thu để hưởng ưu đãi, đại biểu cho rằng điều này là có cơ sở, nhưng thực tế xảy ra rất ít. Điều quan trọng hơn là phải làm cho chính sách rõ ràng và dễ thực hiện. “Người dân thực tế không sợ đóng thuế, họ sợ các thủ tục hành chính phức tạp, họ sợ các chi phí thủ tục đó còn hơn cả chi phí đóng thuế” - đại biểu Nguyễn Văn Thân nói.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị xây dựng chế độ kế toán đơn giản đối với hộ kinh doanh. Theo đại biểu, đối tượng gặp khó khăn lớn nhất hiện nay là hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ. Hộ kinh doanh đang “rất loay hoay” trước lựa chọn chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp hay giữ nguyên mô hình cũ. Do đó, quản lý thuế và kế toán phải được thiết kế đơn giản, rõ ràng, tạo thuận lợi cho quá trình chuyển đổi.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân. Ảnh: Quochoi.vn

Gắn ưu đãi với trách nhiệm xã hội

Về việc tổ chức thực hiện, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa đề nghị quy định rõ nguyên tắc xử lý số thuế đã tạm nộp. Nghị quyết dự kiến có hiệu lực từ tháng 8/2026 nhưng áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026; trong khi nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã tạm nộp thuế theo mức cũ trong 8 tháng đầu năm.

Do đó, Điều 2 của dự thảo cần bổ sung nguyên tắc bù trừ tự động vào kỳ nộp tiếp theo hoặc hoàn trả tự động số thuế nộp thừa; đơn giản hóa và cắt giảm tối đa thủ tục để dòng tiền sớm quay trở lại chu trình sản xuất, kinh doanh.

Đồng thời, đại biểu đề nghị việc thụ hưởng ưu đãi giảm thuế phải gắn với hoàn thành nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động và không nợ đọng thuế của các kỳ trước.

Theo đại biểu, chính sách miễn, giảm thuế là sự chia sẻ nguồn lực công để hỗ trợ, đồng hành cùng khu vực tư nhân, nhưng “sự hỗ trợ này phải đi đôi với trách nhiệm xã hội tương ứng”. Việc gắn ưu đãi với nghĩa vụ an sinh sẽ bảo vệ quyền lợi người lao động, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của cộng đồng doanh nghiệp.

Dương An